GÜMRÜK KANUNU

Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan
eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirleyen ve 4/11/1999 tarihinde yayınlanan 4458  numaralı Gümrük Kanunu’ na Buradan Erişebilirsiniz.

7681
GÜMRÜK KANUNU (1)(2)
Kanun Numarası : 4458
Kabul Tarihi : 27/10/1999
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 4/11/1999 Sayı : 23866
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 39
Bu Kanun ile ilgili Tüzükler için, “Tüzükler Külliyatı”nın Kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, “Yönetmelikler Külliyatı” nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakımız.

BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Temel Tanımlar

Madde 1 – Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren ve çıkan
eşyaya ve taşıt araçlarına uygulanacak gümrük kurallarını belirlemektir.

Madde 2 – Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti topraklarını
kapsar. Türkiye kara suları, iç suları ve hava sahası gümrük bölgesine dahildir.
Bu Kanunda geçen Türkiye Gümrük Bölgesi ve Gümrük Bölgesi kavramları Türkiye
Cumhuriyeti Gümrük Bölgesini ifade eder.

Madde 3 – Bu Kanunda geçen;
1. “Müsteşarlık” deyimi, Gümrük Müsteşarlığını;
2. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) a) “Gümrük idaresi veya idareleri” deyimi, gümrük
mevzuatında belirtilen işlemlerin kısmen veya tamamen yerine getirildiği merkez veya taşra
teşkilatındaki hiyerarşik yönetim birimlerinin tamamını;
b) “Giriş gümrük idaresi” deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirildiği ve risk
analizine dayalı giriş kontrolüne tabi tutularak geciktirilmeksizin sevk işlemlerinin yapıldığı
gümrük idaresini;
c) “İthalat gümrük idaresi” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın risk
analizine dayalı kontrolleri de dâhil olmak üzere gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma
tabi tutulmasına ilişkin işlemlerinin yerine getirildiği gümrük idaresini;
d) “İhracat gümrük idaresi” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesini terk edecek eşyanın risk
analizine dayalı kontrolleri de dâhil olmak üzere gümrükçe onaylanmış bir işlem ve kullanıma
tabi tutulmasına ilişkin işlemlerinin yerine getirildiği gümrük idaresini;
e) “Çıkış gümrük idaresi” deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmeden önce
sunulmasının gerekli olduğu ve çıkış işlemlerinin tamamlanması ile ilgili gümrük kontrolleri ve
risk analizine dayalı kontrollere tabi tutulduğu gümrük idaresini;
–––––––––––––
(1) 27/6/2000 tarihli ve 4587 sayılı Kanunun Geçici 2 nci maddesiyle bu Kanunda geçen “Avrupa Topluluğu
” ibareleri “Avrupa Birliği” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu Kanunun çeşitli maddelerinde yer alan
“gümrük başmüdürlüğü” ibareleri “gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü”, “gümrük başmüdürlüğüne”
ibareleri “gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7682
3. “Kişi” deyimi, gerçek ve tüzel kişiler ile hukuken tüzel kişilik statüsüne sahip olmamakla
birlikte yürürlükteki mevzuat uyarınca hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler
ortaklığını;
4. “Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesinde yerleşik kişi” deyimi,
a) Bu bölgede yerleşim yeri olan bütün gerçek kişileri; (1)
b) Bu bölgede kayıtlı işyeri, kanuni iş merkezi veya şubesi bulunan bütün tüzel kişi veya
kişiler ortaklığını;
5. “Karar” deyimi, bağlayıcı tarife ve menşe bilgileri de dahil olmak üzere, gümrük idaresinin,
gümrük mevzuatı ile ilgili olarak belirli bir konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki
sonuç doğuracak idari tasarrufunu;
6. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) a) “Serbest dolaşımda bulunan eşya” deyimi, 18 inci
madde hükümlerine göre tümüyle Türkiye Gümrük Bölgesinde elde edilen ve bünyesinde Türkiye
Gümrük Bölgesi dışındaki ülke veya topraklardan ithal edilen girdileri bulundurmayan veya şartlı
muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca
özel ekonomik değer taşımadığı tespit edilen veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki ülke
veya topraklardan serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutularak ithal edilen veya Türkiye Gümrük
Bölgesinde, yukarıda belirtilen eşyadan ayrı ayrı veya birlikte elde edilen veya üretilen eşyayı;
b) “Serbest dolaşımda bulunmayan eşya” deyimi, serbest dolaşımda bulunan eşya dışında
kalan eşya ile transit hükümleri saklı kalmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesini fiilen terk eden
eşyayı;

7. “Gümrük statüsü” deyimi, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde serbest dolaşıma girmiş
olup olmadığı yönünden durumunu;

8. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) a) “Gümrük vergileri” deyimi, ilgili mevzuat uyarınca
eşyaya uygulanan ithalat vergilerinin ya da ihracat vergilerinin tümünü;
b) “Gümrük yükümlülüğü” deyimi, yükümlünün gümrük vergilerini ödemesi zorunluluğunu;

9. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) “İthalat vergileri” deyimi,
a) Eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri,
b) Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;

10. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) “İhracat vergileri” deyimi,
a) Eşyanın ihracatında ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükleri,
b) Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ihracatta alınacak vergileri ve diğer mali yükleri;

11. “Yükümlü” deyimi, gümrük yükümlülüğünü yerine getirmekle sorumlu bütün kişileri; (1)

12. “Gümrük gözetimi” deyimi, gümrük mevzuatına ve gereken hallerde gümrük gözetimi
altındaki eşyaya uygulanacak diğer hükümlere uyulmasını sağlamak üzere gümrük idareleri tarafından
genel olarak uygulanan işlemleri;
–––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 3 üncü maddenin (4) numaralı bendinin (a)
alt bendinde yer alan “kanuni ikametgâhı” ibaresi “yerleşim yeri”, (11) numaralı bendinde yer alan “yü-
kümlülüklerini” ibaresi “yükümlülüğünü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7682-1
13. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) “Gümrük kontrolü” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesi
ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımını ve
serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın
doğru uygulanmasını sağlamak için gümrük idareleri tarafından yürütülen; eşyanın muayenesi,
beyanname verileri ile elektronik veya yazılı belgelerin varlığının ve gerçekliğinin doğrulanması,
işletmelerin hesap ve diğer kayıtlarının incelenmesi, taşıma araçlarının kontrolü, bagajların ve
kişilerin yanlarında ya da üstlerinde taşıdıkları diğer eşyanın kontrolü ile resmi araştırmalar ve
diğer benzeri uygulamaları;

14. “Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması” deyimi,
eşyanın,
a) Bir gümrük rejimine tabi tutulmasını,
b) Bir serbest bölgeye girmesini,
c) Türkiye Gümrük Bölgesi dışına yeniden ihracını,
d) İmhasını,
e) Gümrüğe terk edilmesini;
15. “Gümrük rejimi” deyimi,
a) Serbest dolaşıma giriş rejimini,
b) Transit rejimini,
c) Gümrük antrepo rejimini,
d) Dahilde işleme rejimini,
e) Gümrük kontrolü altında işleme rejimini,
f) Geçici ithalat rejimini,
g) Hariçte işleme rejimini,
h) İhracat rejimini;

16. “Gümrük beyanı” deyimi. belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde eşyanın bir gümrük
rejimine tabi tutulması talebinde bulunulmasını;

17. “Beyan sahibi” deyimi, kendi adına beyanda bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan
kişiyi;

18. “Eşyanın gümrüğe sunulması” deyimi, eşyanın gümrük idaresine ya da gümrükçe
tayin edilen veya uygun görülen herhangi bir yere getirilmesi üzerine, belirlenen usul ve esaslara
uygun olarak, gümrük idarelerine yapılan bildirimi;

19. “Eşyanın teslimi” deyimi, eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejimi ile öngörülen amaçlar
doğrultusunda gümrük idareleri tarafından ilgilisine teslimini;

20. (Değişik: 18/6/2009-5911/1 md.) a) “Rejim hak sahibi” deyimi, kendi adına ve hesabına
gümrük beyanını yapan veya hesabına gümrük beyanı yapılan kişi veya bu kişilere ait bir
gümrük rejimi ile ilgili hakların ve yükümlülüklerin devredildiği kişiyi;
b) “Asıl sorumlu” deyimi, transit rejiminde rejim hak sahibini;
21. “İzin hak sahibi” deyimi, kendisine bir izin verilen kişiyi;
7682-2
22. “Elleçleme” deyimi, gümrük gözetimi altındaki eşyanın asli niteliklerini değiştirmeden
istiflenmesi, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, kapların
yenilenmesi veya tamiri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleri;
23. “Eşya” deyimi, her türlü madde, ürün ve değeri;
24. (Ek: 18/6/2009-5911/1 md.) “Risk” deyimi, Türkiye Gümrük Bölgesi ve diğer ülkeler
arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, nakil ve nihai kullanımına ve serbest dolaşımda bulunmayan
eşyaya ilişkin olarak,
a) Ulusal ya da uluslararası düzeyde alınmış önlemlerin doğru bir şekilde uygulanmasını
engelleyen,
b) Ülkenin mali çıkarlarını tehlikeye düşüren,
c) Ülkenin güvenlik ve emniyetine, kamu güvenliği ve kamu sağlığına, çevreye veya
tüketicilere yönelik tehdit oluşturan,
bir olayın ortaya çıkma ihtimalini;
25. (Ek: 18/6/2009-5911/1 md.) “Risk yönetimi” deyimi, riskin sistematik olarak tanımlanması
ve riskin en aza indirilmesi için gerekli olan tüm önlemlerin uygulanması amacıyla ulusal
ve uluslararası kaynak ve stratejilere dayanılarak veri ve bilgi toplanmasını, risk analizi ve değerlendirilmesini,
alınacak önlemlerin belirlenmesini ve uygulanmasını, bu sürecin işleyiş ve sonuç-
larının düzenli olarak izlenmesi ve gözden geçirilmesini;
26. (Ek: 28/3/2013-6455/2 md.) “Gümrüklenmiş değer” deyimi, Uluslararası Kıymet
Sözleşmesine göre belirlenecek; ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamını,
ihraç eşyası için FOB kıymeti ile gümrük vergileri toplamını;
İfade eder.
Madde 4 – Gümrük idareleriyle muhatap olan kişiler bu Kanun ve bu Kanuna dayanılarak
çıkarılan tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerine uymak; gümrük idarelerinin gerek bu
Kanunda gerek diğer kanun, tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere göre yapacağı gözetim ve
kontrollere tabi olmak; bu idarelerin kendi adına veya başka idareler nam veya hesabına tahsil
edeceği her tür vergi, resim, harç ve ücretleri ödemek veya bunların teminata bağlamak; kanun,
tüzük, kararname ve yönetmelik hükümlerinin uymayı zorunlu kıldığı her tür işlemleri yerine
getirmekle sorumludurlar.
(1)(2)
–––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “yükümlüdürler”
ibaresi “sorumludurlar”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “denetimlere” ibaresi
“kontrollere” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7683
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Mevzuatı Çerçevesinde Kişilerin Hak ve Yükümlülüklerine
İlişkin Çeşitli Hükümler
BİRİNCİ AYIRIM
Temsil Hakkı ve Yetkilendirilmiş Yükümlü (1)
Madde 5 – Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek
üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler.
Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere,
temsilci Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.
Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının
adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının
hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin
doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine
ibraz etmek zorundadır. (2)
Bir başka kişi adına veya hesabına hareket ettiğini beyan etmeyen ya da bir temsil yetkisine
sahip olmadığı halde, başka bir kişi adına ya da hesabına hareket ettiğini beyan eden kişi,
kendi adına ve kendi hesabına hareket ediyor sayılır.
225 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen kişiler gümrük idarelerinde dolaylı temsilci
olarak iş takip edebilirler.
Madde 5 /A – (Ek: 18/6/2009-5911/2 md.)
1. Müsteşarlık, gerektiğinde ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini de almak suretiyle
Türkiye Gümrük Bölgesinde ekonomik faaliyette bulunan yerleşik kişilere ikinci fıkrada yer alan
şartları taşımaları halinde yetkilendirilmiş yükümlü statüsü tanır. Yetkilendirilmiş yükümlüler,
kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlikle ilgili gümrük kontrollerinden veya gümrük mevzuatının
öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan faydalanır.
2. Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün tanınması için gereken şartlar aşağıda belirtilmiş-
tir.
a) 4 üncü maddede belirtilen sorumlulukların yerine getirilmesinde ciddi ihlallerde bulunmamak,
b) Gümrük kontrollerinin doğru biçimde yapılabilmesine imkân veren ticari kayıtları
düzenli bir şekilde tutma yeterliliğine sahip bulunmak,
c) Müsteşarlıkça gerek görülen hallerde, mali yeterliliğe sahip olduğunu kanıtlamak,
d) Uygun emniyet ve güvenlik standartlarına sahip bulunmak.
3. İkinci fıkrada belirtilen şartlar ile aşağıdaki hususlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
düzenlenir:
a) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün verilmesi,
b) Basitleştirmelerden faydalanma izninin verilmesi,
c) Bu statü ve izinlerin hangi gümrük idarelerince verileceğinin belirlenmesi,
––––––––––––––––––
(1) Bu ayırımının başlığı “Temsil Hakkı” iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 2 nci maddesiyle
metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan ikinci cümlesinde yer
alan “başkasının adına” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve hesabına” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7684
d) Risk yönetimi düzenlemeleri dikkate alınarak, emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük
kontrollerinde tanınacak kolaylıkların türü ve kapsamının belirlenmesi,
e) İlgili kurum ve kuruluşlardan gerektiğinde görüş alınması ve bilgi talebinde bulunulması,
f) Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün geçici olarak geri alınması veya iptali.
İKİNCİ AYIRIM
Gümrük Mevzuatının Uygulanmasına İlişkin Kararlar
Madde 6 – 1. Gümrük idarelerinin gümrük mevzuatının uygulanmasına ilişkin bir karar
vermesini talep eden her kişi, kararın verilebilmesi için gerekli bütün bilgi ve belgeleri söz konusu
idarelere ibraz etmek zorundadır.
2. Karar alınması talebinin yazılı olarak yapılması gerekir. Gümrük idareleri, söz konusu
talebe ilişkin başvurunun kendilerine ulaştığı tarihten itibaren otuz gün içinde karar alırlar. Verilen
kararlar başvuru sahibine yazılı olarak tebliğ edilir.
Ancak, gümrük idareleri tarafından bu süreye uyulması mümkün değilse; belirtilen süre
aşılabilir. Bu durumda, söz konusu idareler, yukarıda belirlenen sürenin dolmasından önce başvuru
sahibine süre aşımını haklı kılan gerekçeler ile talep hakkında karar vermek için gerekli gördükleri
ek süreyi de belirterek bilgi verirler.
3. Gümrük idareleri tarafından gerek başvuruların reddine ve gerekse muhatabı kişinin
aleyhine olarak verilen yazılı kararlar, Onikinci Kısımda belirtilen şekilde itiraz yolu açık olmak
üzere gerekçeli olarak alınır ve bu hususlar kararda belirtilir.
4. Alınan kararlar (…) (1) gümrük idareleri tarafından derhal uygulanır. (1)
Madde 7 – 1.Gümrük idaresinin ilgilinin lehine olan kararları aşağıdaki hallerin bir arada
bulunması durumunda iptal edilir. (2)
a) Kararın yanlış veya eksik bilgilere dayanılarak verilmesi halinde,
b) Başvuru sahibinin bu yanlışlık veya eksikliği bilmesi veya bilmesi gerektiği hallerde,
c) Kararın doğru veya tam bilgilere dayanılarak verilmesinin mümkün olmamasının tespiti
halinde.
2. Aşağıdaki hallerde ise ilgilinin lehine olan karar değiştirilir veya iptal edilebilir.
a) Karara esas teşkil eden bir veya birden fazla koşulun gerçekleşmemiş veya gerçekleşemez
olması, (2)
b) Lehine olan bir kararda öngörülen bir yükümlülüğe ilgilinin uymaması halinde.
3. Kararın iptali, muhatabına tebliğ edilir.
4. 1 inci fıkra hükümlerine göre kararın iptal işlemi iptal kararının verildiği tarihten, 2 nci
fıkra hükümlerine göre verilen iptal veya değiştirme kararı tebliğ tarihinden itibaren yürürlüğe
girer.
–––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “245 inci madde hü-
kümleri saklı kalmak üzere” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesinde
yer alan “hallerde” ibaresi “hallerin bir arada bulunması durumunda”, ikinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan “Kararda öngörülen” ibaresi “Karara esas teşkil eden”şeklinde değiştirilmiş ve metne iş-
lenmiştir.
7684-1
Bununla birlikte, karar muhatabının yasal çıkarlarının gerektirdiği istisnai hallerde, kararın iptalinin
veya değiştirilmesinin yürürlük tarihi yönetmelikle belirlenen koşullar altında ertelenebilir.
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Bilgi
Madde 8 – 1. Kişiler gümrük idarelerinden gümrük mevzuatının uygulanması hakkında
bilgi talep edebilirler.
(Mülga ikinci paragraf: 18/6/2009-5911/68 md.)
2. Bilgiler, talep edene ücretsiz olarak verilir. Bununla birlikte, özellikle eşyanın kimyevi
tahlili veya ekspertizi ya da talep edene geri gönderilmesi nedeniyle gümrük idarelerince yapılan
masraflar, talepte bulunan tarafından karşılanır.
Madde 9 – 1 Yazılı talep üzerine Müsteşarlık veya yetkilendirdiği gümrük idaresi tarafından
bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgileri verilir.
2. Bağlayıcı tarife veya bağlayıcı menşe bilgisi, gümrük idarelerini, hak sahibine karşı
sadece eşyanın tarife pozisyonu konusunda veya eşyanın menşeinin tespiti konusunda ve yalnızca
bilginin verildiği tarihten sonra tamamlanacak gümrük işlemlerine konu olan eşya için bağlar.
Bağlayıcı menşe bilgisinin verilmesinde, 17 ila 22 nci maddelerde yer alan eşyanın menşeinin
belirlenmesine ilişkin hükümler esas alınır.
3. Bilgi alan kişi;
a) Bağlayıcı tarife bilgisi için, beyan edilecek eşya ile verilen bilgide tanımlanan eşya
arasında her bakımdan uygunluk bulunduğunu,
b) Bağlayıcı menşe bilgisi için, beyan edilecek eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumu
ile verilen bilgide tanımlanan eşya ve menşe kazanımı gerektiren durumunun her bakımdan
uygun bulunduğunu,
Kanıtlamak zorundadır.
4. Bağlayıcı tarife bilgisi veriliş tarihinden itibaren altı yıl; bağlayıcı menşe bilgisi veriliş
tarihinden itibaren üç yıl geçerlidir. Talep edenin verdiği yanlış veya eksik bilgiye dayanan bağ-
layıcı bilgi iptal edilir.
5. Bağlayıcı tarife bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinde değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu
değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
b) Dünya Gümrük Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz nomanklatür, izahname,
tarife pozisyonlarına ilişkin kararlarındaki bir değişikliğe uymaması,
c) Bağlayıcı tarife bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye
tebliğ edilmesi.
Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde bağlayıcı tarife bilgisinin geçerliliğini
kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi Gazetede yayımı tarihidir.
6. Bağlayıcı menşe bilgisi aşağıdaki durumlarda geçerliliğini kaybeder:
a) Menşe kurallarında bir mevzuat düzenlemesi veya bir uluslararası anlaşma gereğince
değişiklik yapılması ve verilen bilginin söz konusu değişiklikle getirilen hükümlere uymaması,
7684-2
b) Dünya ticaret Örgütünün uymakla yükümlü bulunduğumuz Menşe Kuralları Anlaşmasına
ve bu anlaşmaya ilişkin izahname ve kararlardaki bir değişikliğe uymaması,
c) Bağlayıcı menşe bilgisinin iptal edildiğinin veya değiştirildiğinin bilgi verilen kişiye
tebliğ edilmesi.
(Ek paragraf: 18/6/2009-5911/66 md.) Bu fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen hallerde
bağlayıcı menşe bilgisinin geçerliliğini kaybetme tarihi, söz konusu değişikliklerin Resmi
Gazetede yayımı tarihidir.
7. 5 ve 6 ncı fıkra hükümleri uyarınca geçerliliğini kaybeden bağlayıcı tarife veya menşe
bilgisinin hak sahibi, söz konusu bağlayıcı bilgiye dayanarak ve bu bilginin geçerliliğini kaybetmesinden
önce, ilgili eşyanın alımı veya satımı üstüne bağlayıcı sözleşmeler yaptığı takdirde,
geçerliliğini kaybeden tarife veya menşe bilgisini, söz konusu yayımın ya da tebligatın yapıldığı,
tarihten itibaren altı aylık bir süre boyunca kullanabilir. Ancak, gümrük işlemleri sırasında söz
konusu ürünler için bir ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin gümrüğe verilmesi halinde, bu
belgenin geçerlilik süresi esas alınır. Bu fıkra hükümlerine istisna getirmeye Bakanlar Kurulu
yetkilidir.
8. Bağlayıcı tarife veya menşe bilgisine ilişkin 7 nci fıkra hükümleri ancak aşağıdaki
amaçlarla kullanılabilir.
a) İthalat ya da ihracat vergilerinin belirlenmesi,
b) Tarım politikası kapsamında ihracat vergi iadeleri ile ithalata ya da ihracata verilen
diğer bütün ödemelerin hesaplanması,
c) Belgelerin, söz konusu tarife veya menşe bilgisine istinaden verilmiş olması koşuluyla,
eşyaya ait gümrük beyannamesinin tescili için gümrük işlemlerinin yürütülmesi sırasında verilen
ithalat, ihracat ya da ön izin belgesinin kullanımı.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
Diğer Hükümler
Madde 10 – (Değişik: 18/6/2009-5911/3 md.)
1. a) Bu Kanunda ve bu Kanuna dayanılarak çıkarılan mevzuatta yer alan; izin süreleri,
teminat uygulamaları, gümrük vergilerinden muafiyet ve istisna uygulamaları ile beyanın düzeltilmesine
ilişkin ortaya çıkan sorunları ve tereddütleri incelemek suretiyle gidermeye Müsteşarlı-
ğın önerisi ile bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir.
b) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği
gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile büyük nüfus hareketleri gibi kriz
hallerinde kriz bölgelerinde kullanılmak üzere yurt dışından gelecek araç, gereç, makine, teçhizat
ve benzeri malzemelerin, giriş kayıtları tutulmak ve gümrük ile ilgili mevzuat gereğince yerine
getirilmesi gereken işlemler sonradan yapılmak üzere, yurda girişine izin vermeye; bu şekilde
yurda giren her türlü araç, gereç, makine ve teçhizatın tekrar yurt dışına çıkarılmalarına veya
ihtiyaçlara ve günün şartlarına uygun olarak serbest dolaşıma girişine karar vermeye Müsteşarlı-
ğın bağlı olduğu Bakan yetkilidir.
c) Müsteşarlık, gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün
önlemleri alır. Bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına
ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük
müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkilidir.
2. Gümrük mevzuatının öngördüğü uygulamaların, hangi hallerde ve hangi koşullar altında
basitleştirileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
7685
Madde 10 /A – (Ek: 18/6/2009-5911/4 md.)
1. Gümrük idareleri, mevzuatın belirlediği şartlar çerçevesinde, Türkiye Gümrük Bölgesi
ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit, aktarma ve nihai kullanımını ve
serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumunu düzenleyen gümrük mevzuatı ve diğer mevzuatın
doğru uygulanmasını sağlamak için gerekli görülen gümrük kontrollerini yerine getirir. Uluslararası
bir anlaşmanın öngörmesi halinde, mevzuatın doğru bir şekilde uygulanmasına yönelik
gümrük kontrolleri başka bir ülkede de yürütülebilir.
2. Ani ve rastgele yapılanlar dışındaki gümrük kontrolleri; risklerin tespiti ve risk derecesinin
ölçülmesi ile ulusal ve gerekli görüldüğü takdirde uluslararası düzeyde riskleri değerlendirerek
gerekli önlemleri oluşturmak amacıyla bilgisayarlı veri işleme tekniklerini kullanan risk analizi
esas alınarak yapılır.
3. Müsteşarlık, risk yönetimi çerçevesini oluşturur ve risk kriterleri ile öncelikli kontrol
alanlarını belirler. Bu amaçla, risk kriterlerinin tespitine yönelik olarak gümrük işlemleri, gümrük
kabahatleri ve kaçakçılık fiillerine ilişkin verileri toplamaya, saklamaya ve işlemeye yetkilidir.
Verilerin toplanması, saklanması ve işlenmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
4. Gümrük idareleri dışındaki yetkili kurumlar tarafından gerçekleştirilecek kontroller,
21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 19 uncu maddesi hükümleri
saklı kalmak kaydıyla gümrük idarelerinin koordinasyonunda ve mümkün olduğu ölçüde aynı yer
ve zamanda yapılır.
5. Bu maddede öngörülen kontroller kapsamında, gümrük idareleri ile diğer yetkili kurumlar,
Türkiye Gümrük Bölgesi ile diğer ülkeler arasında taşınan eşyanın giriş, çıkış, transit,
aktarma ve nihai kullanımı ile serbest dolaşımda bulunmayan eşyanın durumu ile ilgili alınan
bilgileri riskin en az düzeye indirilebilmesi için kendi aralarında paylaşabilirler.
6. 12 nci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gizli bilgilerin diğer ülkelerin gümrük
idarelerine ve güvenlik güçleri gibi diğer kurumlarına iletilmesine sadece uluslararası bir anlaşma
çerçevesinde izin verilebilir.
Madde 11 – Gümrük işlemleriyle doğrudan veya dolaylı olarak ilgili bulunankişiler,
Gümrük Müsteşarlığının veya gümrük idarelerinin talebi üzerine gümrük işlemleri ile sınırlı
olmak kaydıyla belirlenen süreler içinde gerekli bütün belge ve bilgileri vermek ve her türlü
yardımı sağlamakla yükümlüdür.
Kendilerinden bu konularda bilgi istenilen kişiler, özel kanunlarda yazılı gizlilik hükümlerini
ileri sürerek bilgi vermekten kaçınamazlar.
Madde 12 – 1. Gümrük idareleri ve diğer yetkili kurumlar gizli nitelikteki veya gizlilik
esasına göre elde edilen bütün bilgileri saklamak zorundadır. Bu bilgileri veren kişinin veya makamın
açık izni olmaksızın söz konusu bilgiler açıklanamaz. Şu kadar ki, gümrük idareleri ve
diğer yetkili kurumlar verilerin korunmasına ilişkin yasal hükümler veya yargı kararlarının gereği
olarak söz konusu bilgileri ilgili mercilere verirler. (1)
2. Gümrük işlemleri nedeniyle elde edilen gizli nitelikteki bilgilerin toplanması, kullanılması,
saklanması, saklanma süresi ve üçüncü kişilere verilmesine ilişkin hükümler yönetmelikle
belirlenir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gümrük idareleri”
ibarelerinden sonra gelmek üzere “ve diğer yetkili kurumlar” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7686
Madde 13 – İlgili kişiler, 11 inci maddede belirtilen belge ve bilgileri gümrük kontrolü
amacıyla beş yıl süre ile saklamak zorundadırlar.
Belge saklama süresi;
a) (b) bendinde öngörülen haller dışında, serbest dolaşıma girmek veya ihraç edilmek
üzere beyan edilen eşya ile ilgili olarak, serbest dolaşıma giriş veya ihracat beyanlarına ilişkin
belgelerin tescil edildiği yılın; (1)
b) Nihai kullanımları nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergisi ile Türkiye’de serbest
dolaşıma giren eşya için, gümrük gözetimine tabi olmalarının sona erdiği yılın;
c) Başka bir gümrük rejimine tabi tutulan eşya için, söz konusu gümrük rejiminin sona
erdiği yılın;
d) Serbest bölgeye konulan eşya için, buralardan çıktıkları yılın;
Sonundan itibaren işlemeye başlar.
Madde 14 – 1. Bu Kanunda belirtilen süreler, tarih veya vadeler, aksine özel bir hüküm
bulunmadıkça uzatılamaz veya ertelenemez. Süre, tarih veya vadelerin bitim tarihinin resmi tatil
gününe rastlaması halinde, bu süreler ilk işgününün resmi çalışma saatleri sonunda biter.
2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmiş ise; başladığı güne son hafta veya ayda tekabül
eden günün mesai saati bitiminde sona erer. Sürenin bittiği ayda tekabül eden bir gün yoksa süre o
ayın son gününün mesai saati bitiminde sona erer.
3. (Ek: 18/6/2009-5911/5 md.) Bu Kanuna göre gümrük idaresine yapılacak yazılı başvurular
posta ile taahhütlü olarak gönderilebilir. Bu takdirde başvurunun postaya verildiği tarih
gümrük idaresine verilme tarihi yerine geçer.
İKİNCİ KISIM
Gümrük Vergileri İle Eşya Ticareti Konusunda Öngörülen Diğer Önlemlerin
Uygulanmasına İlişkin Unsurlar
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Tarifesi ve Eşyanın Tarife Pozisyonlarına Ayrılması
Madde 15 – 1. Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte
olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. (2)
2. Eşya ticaretine ilişkin özel hükümlerle belirlenmiş diğer önlemler, gerektiği takdirde,
söz konusu eşyanın tarife pozisyonuna göre uygulanır.
3. Gümrük Tarifesi:
a) Bakanlar Kurulunca kabul edilen Türk Gümrük Tarife Cetvelini,
b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarife Cetveline dayanan veya bu cetvele alt
açılımlar ekleyen ve eşya ticaretine ilişkin tarife önlemlerinin uygulanması için tespit edilen diğer
cetvelleri,
c) Türk Gümrük Tarifesinin kapsadığı eşyaya uygulanacak;
– Gümrük vergi oranlarını,
– Tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere
uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini,
(2)
d) Türkiye’nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yaptığı tercihli bir tarife uygulaması
gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını,
e) Türkiye tarafından tek taraflı olarak bazı ülkeler, ülke grupları veya toprak parçaları
için tanınan tercihli tarife uygulamalarını,
–––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “fıkrasında” ibaresi
“bendinde”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“doğduğu” ibaresi “başladığı”, üçüncü fıkrasının (c) bendinde yer alan “işlenmiş tarım ürünleriyle ilgili
özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini” ibaresi “tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde
edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde alınan ithalat vergilerini”şeklinde değiştirilmiş
ve metne işlenmiştir.
7686-1
f) İthalat vergilerinde, bazı eşyaya şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını,

g) Yukarıdakilerin dışında kalan diğer tarife uygulamalarını,
Kapsar.
4. Sabit oranlı vergilendirmeye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, 3 üncü fıkranın (d),
(e) ve (f) bentlerinde belirtilen koşulları taşıyan eşyanın ithalinde, beyan sahibi (c) bendinde
belirtilen tarife yerine (d), (e) ve (f) bentleri hükümlerinin uygulanmasını isteyebilir. Gerekli
koşulların yerine getirilmesi halinde, söz konusu talep gümrük işlemlerinin tamamlanmasından
veya eşyanın tesliminden sonra da yapılabilir.
5. Bu maddenin 3 üncü fıkrasının (d), (e) ve (f) bentlerinde belirtilen belirli bir ithalat
hacmi ile sınırlandırılmış tarife uygulamaları;
a) Tarife kotalarının söz konusu olduğu durumlarda, tespit edilen ithalat hacmi sınırına
ulaşıldığında,
b) Tarife tavanlarının söz konusu olduğu durumlarda ise Bakanlar Kurulu Kararı ile,
Sona erer.
6. Eşyanın tarife pozisyonunun belirlenmesi deyiminden, yürürlükteki hükümlere uygun
olarak, söz konusu eşyanın girdiği;
a) Türk Gümrük Tarife Cetvelinin veya 3 üncü fıkranın (b) bendinde öngörülen diğer
cetvelin alt açılımlarının,
(1)
b) Tamamen veya kısmen Türk Gümrük Tarifesine dayanan ya da bu tarife cetveline alt
açılımlar ekleyen ve özel alanlara ait eşya ticaretine ilişkin tarife dışı önlemlerin uygulanması
amacıyla Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan bir diğer cetvelin alt açılımlarının,
(1)
Belirlenmesi anlaşılır.
7. Gümrük Tarife Cetveli, izahnamesi ve eşya fihristi, Müsteşarlıkça hazırlanır ve Resmi
Gazetede yayımlanır. Bu şekilde yayımlanan metinler idari ve kazai uygulamalarda esas tutulur.
Madde 16 – 1. Mahiyeti ve nihai kullanım şekli gerekçesiyle, bazı eşyanın yararlanabileceği
tercihli tarife uygulaması, Bakanlar Kurulunca belirlenen şartlara tabidir.
Bir izin gerektiğinde 80 ve 81 inci madde hükümleri uygulanır.
2. 1 inci fıkrada sözü edilen tercihli tarife uygulaması ifadesi, tarife kotaları kapsamında
olsa dahi, ithalat vergilerinde bir indirim veya şartlı muafiyet uygulaması anlamına gelir.
İKİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşei
BİRİNCİ AYIRIM
Eşyanın Tercihli Olmayan Menşei
Madde 17 – Eşyanın tercihli olmayan menşei;
a) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde öngörülen uygulamalar hariç
olmak üzere, Türk Gümrük Tarifesinin uygulanması,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkranın (a) bendinde yer alan “bir alt
pozisyonunun” ibaresi “alt açılımlarının” ve aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “pozisyonunun” ibaresi
“açılımlarının”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7686-2
b) Eşya ticaretine ilişkin tarife önlemleri dışında, Bakanlar Kurulu Kararı ile oluşturulan
önlemlerin uygulanması,
c) Menşe şahadetnamelerinin hazırlanması ve verilmesi,
Amaçları ile bu Kanunun 18 ila 21 inci maddelerindeki hükümler çerçevesinde belirlenir.
Madde 18 – 1. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya, o ülke menşelidir.
2. Tümüyle bir ülkede elde edilen veya üretilen eşya ifadesinden;
a) O ülkede çıkartılan madencilik ürünleri,
b) O ülkede toplanan bitkisel ürünler,
c) O ülkede doğan ve yetiştirilen canlı hayvanlar,
d) O ülkede yetiştirilen canlı hayvanlardan elde edilen ürünler,
e) O ülkede tutulan ve avlanan balıkçılık ve avcılık ürünleri,
f) O ülkede kayıtlı veya tescilli olup, o ülkenin bandırasını taşıyan araçlar tarafından
herhangi bir ülkenin kara suları dışındaki denizlerden çıkartılan av ürünleri ve diğer deniz ürünleri,
(1)
g) Söz konusu ülkede kayıtlı ya da tescilli olan ve ülkenin bandırasını taşıyan, fabrika
gemilerde (f) bendinde öngörülen ürünlerden elde edilen eşya,
h) O ülkenin kara suları dışındaki denizlerin dibinden ya da deniz dibindeki toprağın
altından münhasır işletme hakkına sahip olarak o ülke tarafından çıkartılan ürünler,
ı) Sadece hammadde elde etmek için o ülkede toplanan, imalat işlemlerinden veya kullanım
kalıntılarından elde edilen atık ve artıklar,
j) Yukarıdaki bentlerde sayılan eşyadan üretimin herhangi bir aşamasında elde edilen eşya
ile bunların türevlerinden elde edilen eşya,
Anlaşılır.
3. 2 nci fıkranın uygulanmasında ülke ifadesi o ülkenin kara sularını da kapsar.
Madde 19 – Üretimi birden fazla ülkede gerçekleştirilen eşyanın bir ülke menşeli sayılabilmesi
için, o ülkede yeni bir ürün imal edilmesi veya imalatın önemli bir aşamasının ve ekonomik
yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin o ülkede bu amaçla donatılmış işletmelerde
yapılması gerekir. (2)
Madde 20 – Esas amacının, Türkiye tarafından belirli ülkelerin eşyasına uygulanan hü-
kümleri aşmak olduğu tespit edilen veya yapılan araştırma sonucunda hakkında bu yönde bir
kanaat oluşan bir işçilik veya işlemle üretilmiş eşya, 19 uncu maddeye dayanılarak o ülke menşeli
sayılmaz.
Madde 21 – (Değişik: 18/6/2009-5911/6 md.)
1. Menşe şahadetnamesi aranacak haller ile menşe şahadetnamelerinin şekli ve içereceği
bilgilere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
2. Menşe şahadetnamesinin ibrazına rağmen ciddi bir şüphe durumunda, ek kanıtları
isteme konusunda gümrük idareleri yetkilidir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “söz konusu” ibaresi
“herhangi bir” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan “eylemin o ülkede”
ibaresinden sonra gelmek üzere “bu amaçla donatılmış işletmelerde” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7687
İKİNCİ AYIRIM
Eşyanın Tercihli Menşei
Madde 22 – 15 inci maddede belirtilen tercihli tarife uygulamalarından yararlandırılmak
istenen eşyanın tercihli menşe kuralları; (1)
a) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen anlaşmalar kapsamı eşya için
bu anlaşmalar ile,
b) 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (e) bendinde belirtilen tercihli tarife uygulamalarından
yararlanan eşya için Bakanlar Kurulu Kararı ile,
Belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Gümrük Kıymeti
Madde 23 – Eşyanın gümrük kıymeti, Gümrük Tarifesinin ve eşya ticaretine ilişkin belirli
konularda getirilen tarife dışı düzenlemelerin uygulanması amacıyla, bu bölümde yer alan hükümler
çerçevesinde belirlenen kıymettir.
Madde 24 – 1. İthal eşyasının gümrük kıymeti, eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye
ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28 inci maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı,
fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.
Şu kadar ki, eşyanın satış bedelinin gümrük kıymetine esas alınabilmesi, aşağıdaki koşullara
bağlıdır:
a) Eşyanın alıcısı tarafından elden çıkartılması veya kullanımı;
– Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı ve bunların yetkili kıldığı merciler tarafından konulmuş
olan, (2)
– Eşyanın tekrar satılabileceği coğrafi bölgeyi sınırlayan,
– Eşyanın kıymetini önemli bir ölçüde etkilemeyen,
Kısıtlamalar dışında, hiçbir kısıtlamaya tabi olmamalıdır.
b) Satış veya fiyat, kıymeti belirlenmekte olan eşya bakımından, kıymeti tespit edilemez
bir koşul veya edim konusu olmamalıdır.
c) Eşyanın alıcı tarafından tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkartılması
ya da kullanımı sonucu doğan hasılanın bir bölümünün doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya
intikal etmesi halinde, ithal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına 27 nci madde hükümlerine
göre ilave yapılabilmelidir.
d) Alıcı ve satıcı arasında bir ilişki bulunmamalı; ilişkinin varlığı durumunda ise, satış
bedeli bu maddenin 2 nci fıkrası hükümlerine göre gümrük kıymeti olarak kabul edilebilir nitelikte
olmalıdır.
2. a) Yukarıdaki fıkra hükümlerini uygulayarak satış bedelinin belirlenmesinde, alıcı ile
satıcı arasında bir ilişkinin varlığı, satış bedelinin reddedilmesi için tek başına yeterli bir neden
oluşturmaz. Böyle durumlarda, satışa ilişkin koşullar incelenerek, bu ilişkinin fiyatı etkilemediği
belirlenirse, satış bedeli kabul edilir. Gümrük idaresi, beyan sahibi veya diğer kaynaklardan elde
ettiği bilgilere dayanarak, söz konusu ilişkinin fiyatı etkilediği kanısına varırsa, bu hususları
beyan sahibine yazılı olarak bildirir. Süresi içinde verilmek şartıyla beyan sahibinin cevap hakkı
saklıdır.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “Bu Kanunun 15 inci
maddesinde” ibaresi “15 inci maddede” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; (a) alt bendinin birinci tiresinde yer alan
“kanunları, tüzükleri” ibaresi “mevzuatı” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7688
b) Birbirleri ile ilişkisi bulunan kişiler arasındaki bir satışta, beyan sahibi satış bedelinin
aynı veya yakın bir tarihte gerçekleşen aşağıda yer alan emsal kıymetlerden birine çok yakın
olduğunu ispatlarsa, bu satış bedeli kabul edilerek, eşyanın kıymeti 1 inci fıkra hükümlerine göre
belirlenir.
– Türkiye’ye ihraç amacıyla satılan aynı veya benzer eşyanın birbiriyle hiçbir ilişkisi
bulunmayan satıcılar ve alıcılar arasında satışındaki satış bedeli,
– Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (c) bendi hükümlerine göre
belirlenen gümrük kıymeti,
– Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre
belirlenen gümrük kıymeti.
Yukarıdaki emsal kıymetlerle yapılan kıyaslama sırasında, ticari düzeye, miktara, 27 nci
maddede sayılan unsurlara ve alıcı ile satıcı arasında ilişkin bulunmayan satışlarda, satıcının
üstlendiği, ancak satıcı ile alıcı arasında ilişki bulunan durumlarda satıcının üstlenmediği giderlere
ilişkin ispatlanmış farklılıklar dikkate alınır.
c) (b) bendinde sayılan kıymetler, beyan sahibinin girişimi ile ve yalnız kıyaslama amacıyla
kullanılır. (b) bendi hükümlerine dayanarak eşyanın satış bedelinin yerini alacak bir kıymet
tespit edilemez.
3. a) Fiilen ödenen veya ödenecek fiyat, ithal eşyası için alıcının, satıcıya veya satıcı
yararına yaptığı veya yapması gereken ödemelerin toplamıdır. Bu fiyat, ithal eşyasının satış koşulu
olarak, alıcının satıcıya veya satıcının bir yükümlülüğünü karşılamak üzere üçüncü bir kişiye
yaptığı veya yapacağı tüm ödemeleri kapsar. Ödemeler, para transferi şeklinde olabileceği gibi,
akreditif veya ciro edilebilir bir kıymetli evrak kullanılarak ya da doğrudan veya dolaylı yapılabilir.(1)
b) 27 nci maddeye göre yapılan ilaveler dışında, alıcının pazarlama dahil kendi hesabına
yaptığı faaliyetler, satıcı yararına veya satıcı ile yapılan bir anlaşma yoluyla da olsa, satıcıya
yapılan dolaylı bir ödeme olarak değerlendirilmez. Bu tür işlemlere ilişkin giderler, ithal eşyasının
gümrük kıymetinin tespiti sırasında fiilen ödenen veya ödenecek fiyata ilave edilmez.
Madde 25 – 1. 24 üncü madde hükümlerine göre belirlenemeyen gümrük kıymeti, bu
maddenin 2 nci fıkrasının (a), (b), (c) ve (d) bentlerinin sıra halinde uygulanmasıyla belirlenir.
Eşyanın gümrük kıymeti bir üst bent hükümlerine göre belirlenebildiği sürece bir alt bent hükümleri
uygulanamaz. Ancak, beyan sahibinin yazılı talebinin gümrük idaresince uygun bulunması
şartıyla (c) ve (d) bentlerinin uygulama sırası değiştirilebilir.
2. Bu madde hükümleri gereğince, gümrük kıymeti aşağıdaki yöntemlere göre belirlenir:
a) Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir
tarihte ihraç edilen aynı eşyanın satış bedeli, (2)
b) Türkiye’ye ihraç amacıyla satılarak, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı veya yakın bir
tarihte ihraç edilen benzer eşyanın satış bedeli,
c) İthal eşyasının veya aynı ya da benzer eşyanın Türkiye içinde satıcılardan müstakil
kişilere yapılan en büyük miktardaki satışına ait birim fiyata dayalı kıymet,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “satıcı veya satıcı yararı-
na” ibaresi “satıcıya veya satıcı yararına” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentte yer alan “ihraç edilen” ibaresinden
sonra gelmek üzere “aynı” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7689
d) İthal eşyasının üretiminde kullanılan malzeme ve imalat veya diğer imal işlemlerinin
bedel veya kıymetleri ile Türkiye’ye ihraç edilmek üzere ihraç ülkesindeki üreticiler tarafından
üretilen, kıymeti belirlenecek eşya ile aynı sınıf veya cins eşyanın satışında mutat olan kar ve
genel giderlere eşit bir tutar ve 27 nci maddenin 1 inci fıkrasının (e) bendinde sayılan diğer bedel
veya kıymetler toplamından oluşan hesaplanmış kıymet.
3. 2 nci fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 26 – 1. 24 ve 25 inci madde hükümlerine göre belirlenemeyen ithal eşyasının
gümrük kıymeti;
a) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin Uygulanmasına
İlişkin Anlaşmanın, (1)
b) 1994 Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşmasının VII nci Maddesinin, (1)
c) Bu bölüm hükümlerinin,
Prensip ve genel hükümlerine uygun yöntemlerle ve Türkiye’de mevcut veriler esas alınarak
belirlenir.
2. 1 inci fıkra hükümlerine göre gümrük kıymetinin belirlenmesinde;
a) Türkiye’de üretilen eşyanın Türkiye içindeki satış fiyatı,
b) Gümrük idaresinin iki alternatif kıymetten yüksek olanını kabul etmesini öngören bir
sistem,
c) Eşyanın ihraç ülkesindeki iç piyasa fiyatı,
d) Aynı veya benzer eşyanın, 25 inci maddenin 2 nci fıkrasının (d) bendi hükümlerine
göre hesaplanmış kıymeti dışındaki maliyet bedeli,
e) Türkiye’den başka bir ülkeye ihraç edilen eşyanın fiyatı, (2)
f) Asgari gümrük kıymetleri,
g) Keyfi veya fiktif kıymetler,
Esas alınmaz.
Madde 27 – 1. 24 üncü madde hükümlerine göre gümrük kıymeti belirlenirken,ithal
eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına aşağıdaki ilaveler yapılır:
a) Aşağıdaki unsurların eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil edilmemiş,
ancak alıcı tarafından üstlenilen bölümü;
i) Satın alma komisyonları dışındaki komisyonlar ve tellaliye,
ii) Gümrük işlemleri sırasında söz konusu eşya ile tek eşya muamelesi gören kapların
maliyeti,
iii) İşçilik ve malzeme giderleri dahil ambalaj bedeli;
b) İthal eşyasının üretiminde ve ihraç amacıyla satışında kullanılmak üzere, alıcı tarafından
doğrudan veya dolaylı olarak, bedelsiz veya düşük bedelle sağlanan, fiilen ödenen veya ödenecek
fiyata dahil edilmemiş olan aşağıda sayılan mal ve hizmetlerin kıymetinden verilecek uygun
miktardaki pay;
i) İthal eşyasına katılan malzeme, aksam, parça ve benzerleri,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentlerin başına “1994” ibaresi eklenmiş
ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “edilmek üzere satılmış”
ibaresi “edilen” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7690
ii) İthal eşyasının üretimi sırasında kullanılan araç, gereç, kalıp ve benzeri aletler,
iii) İthal eşyasının üretimi sırasında tüketilen maddeler,
iv) İthal eşyasının üretimi için gereken ve Türkiye dışında gerçekleştirilen mühendislik,
geliştirme, sanat ve çizim çalışmaları, plan ve taslak hazırlama hizmetleri; (1)
c) Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu gereği, alıcının doğrudan veya dolaylı olarak
ödemesi gereken, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata dahil edilmemiş olan royalti ve lisans ücretleri;

d) İthal eşyasının tekrar satışı veya diğer herhangi bir şekilde elden çıkartılması ya da
kullanımı sonucu doğan hasılanın, doğrudan veya dolaylı olarak satıcıya intikal eden kısmı;
e) (Değişik: 18/6/2009-5911/67 md.) 28 inci maddenin (a) bendi hükmü saklı kalmak
üzere, ithal eşyası için Türkiye’deki giriş liman veya yerine kadar yapılan nakliye ve sigorta
giderleri ile eşyanın giriş liman veya yerine kadar nakliyesi ile ilgili olarak yapılan yükleme ve
elleçleme giderleri.
2. Bu maddeye göre fiilen ödenen veya ödenecek fiyata yapılacak ilaveler için nesnel ve
ölçülebilir veriler esas alınır.
3. Gümrük kıymetinin belirlenmesinde, fiilen ödenen veya ödenecek fiyata bu maddede
öngörülenler dışında hiçbir ilave yapılamaz.
4. Bu bölümde geçen satın alma komisyonları ifadesinden; ithalatçının temsilcisine kıymeti
belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurtdışında verdiği temsil hizmeti karşılığında ödediği
ücret anlaşılır.
5. İthal eşyasının gümrük kıymetinin belirlenmesi sırasında;
a) Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler,
b) Türkiye’ye ihraç amacıyla satışında bir satış koşulu olmaması kaydıyla, dağıtım veya
tekrar satış hakları için alıcının yaptığı ödemeler,
1 inci fıkranın (c) bendi kapsamında değerlendirilmez ve fiilen ödenen veya ödenecek
fiyata ilave edilmez.
Madde 28 – İthal eşyasının fiilen ödenen veya ödenecek fiyatından ayırdedilebilmeleri
koşuluyla aşağıdaki giderler gümrük kıymetine dahil edilmez:
a) Eşyanın, Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi ile Türkiye’nin anlaşmalarla dahil olduğu
gümrük birliği gümrük bölgelerine giriş yerine varışından sonra yapılan nakliye ve sigorta
giderleri,
b) Sınai tesis, makina veya teçhizat gibi, ithal eşyası için ithalattan sonra yapılan inşa,
kurma, montaj, bakım veya teknik yardıma ilişkin giderler, (2)
c) İthal eşyasının satışıyla ilgili olarak bir finansman anlaşması uyarınca alıcı tarafından
üstlenilen faiz giderleri;
d) İthal eşyasının Türkiye’de çoğaltılması hakkı için yapılan ödemeler;
e) Satın alma komisyonları;
f) Eşyanın ithali veya satışı nedeniyle Türkiye’de ödenecek ithalat vergileri.
(c) bendinde belirtilen hallerde, finansmanın satıcı veya bir başka kişi tarafından sağlanmış
olmasına bakılmaz. Ancak, finansman anlaşmasının yazılı olarak yapılmış olması ve gerektiğinde
alıcının;
–––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “ithal ülkesi” ibaresi
“Türkiye” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bentte yer alan “ithal eşyası için” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ithalattan sonra” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7691
– Eşyanın, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olarak beyan edilen fiyattan satıldığını,
– Söz konusu faiz oranının, finansmanın sağlandığı ülkede o tarihte bu tür bir işlem için
geçerli olan faiz oranı seviyesini aşmadığını,
Kanıtlaması şarttır.
Madde 29 – Bilgisayarlarda kullanılmak üzere, veri veya komutlar yüklü bilgi taşıyıcılarının
gümrük kıymetinin tespitine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 30 – Eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanı
zorunludur. Fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paralar, gümrük yükümlülüğünün
başladığı tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına
çevrilir. (1)
Madde 31 – 1. Bu bölüm hükümleri, gümrükçe onaylanmış bir başka işlem veya kulanı-
ma tabi tutulduktan sonra serbest dolaşıma giren eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesine
ilişkin özel hükümleri etkilemez.
2. 24, 25 ve 26 ncı maddelere istisna olarak, genellikle konsinye şekilde teslim edilen
çabuk bozulabilir eşyanın gümrük kıymeti, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idaresince
basitleştirilmiş usullere göre belirlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Ağırlığı ve Kapları
Madde 32 – 1. Gümrük Tarifesinde ağırlık esasına göre vergiye tabi eşyada, vergiye esas
ağırlıklar ile bazı pozisyon ve alt pozisyonların kapsamının belirlenmesine esas alınan ağırlıklar;
a) Brüt ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın kendi ağırlığı ile tüm ambalaj maddeleri
ve kapların ağırlıkları toplamı,
b) Net ağırlığa veya sadece ağırlığa atıfta bulunulan hallerde, eşyanın kendi ağırlığı,
Olarak değerlendirilir.
2. Brüt ağırlığı üzerinden vergiye tabi eşya ambalajsız geldiği takdirde, söz konusu eşya
bulunduğu haldeki ağırlığı üzerinden vergiye tabi tutulur.
3. Değişik vergi oranlarına ve aynı zamanda brüt ağırlıkları üzerinden vergiye tabi eşyanın
aynı ambalaj içinde gelmesi halinde, eşya, net ağırlıkları üzerinden tartılır ve ambalaj ağırlığı
orantılı olarak net ağırlıklara ilave edilir.
4. Beyan edilen ölçü birimi ile vergilendirmeye esas alınan ölçü biriminin farklı olması
halinde, bunların birbirlerine dönüştürülmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
5. Eşyanın ambalajlarının;
a) Alışıla gelen ve bilinen maddelerden olmaması veya gereğinden farklı bir şekilde yapılması,
b) Ait oldukları eşyanın faturasında kıymetlerinin ayrı gösterilmesi ve aynı zamanda
bağımsız bir ticari eşya niteliğinde olması,
c) İthalat vergilerinden kaçınma amacıyla ambalaj olarak getirilmesi,
Hallerinde, bunlar ayrı olarak beyan edilir ve girdikleri tarife pozisyonlarına göre vergiye
tabi tutulur.
Ancak, yukarıdaki gibi kendi tarifeleri üzerinden vergiye tabi ambalaj maddelerinin vergi
oranı, içindeki eşyanın gümrük vergi oranından düşük veya buna eşit bulunduğu takdirde, ambalaj
maddelerinin gümrük vergisi eşyanın tabi bulunduğu vergi oranları üzerinden ve eşya ile birlikte
hesaplanır.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “doğduğu” ibaresi
“başladığı” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7692
6. Ağırlık üzerinden vergiye tabi eşyanın alışıla gelen ambalaj niteliğinde olmayan kutu,
kılıf ve mahfazalarının gümrük vergi oranları, içindeki eşyanın vergi oranından daha yüksek
bulunduğu takdirde, kendilerine ait tarife pozisyonlarına göre vergiye tabi tutulur.
Kıymet üzerinden vergiye tabi eşyanın kutu, kılıf ve mahfazaları, başlıbaşına bir ticari
eşya niteliğinde olmaması ve kıymetinin eşyanın kıymetine dahil bulunması şartıyla gümrük
vergisine tabi tutulmaz.
7. Ağırlıkları üzerinden gümrük, vergisine tabi eşyanın örnekleme yöntemiyle yapılan
gümrük muayenesi sırasında;
a) Kapların yalnız bir kaçının tartılması sonucunda beyana göre fazlalık saptanırsa, aynı
cins ve türden eşyanın tartılmamış kaplarına da bu fazlalığın ortalaması esas alınarak ilaveler
yapılır. Beyan sahibi, bu şekilde yapılan işlemi kabul etmez ise gümrük idaresi tarafından bütün
kaplar tartılır.
b) Tartılan kaplarda beyana göre eksiklik saptanırsa bunun eşyanın doğal özelliklerinden
veya hasara uğramasından veya noksan gönderildiğinden veya çalınmasından ileri geldiğinin
kanıtlanması halinde, ithalat vergileri bulunan miktar üzerinden hesaplanır.
Ancak, bu gibi durumlarda gümrük idaresinin veya beyan sahibinin bütün kapları tarttırmak
hakları saklıdır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Taşıtların Kontrolü ve Gümrük Bölgesine Getirilen Eşya Gümrükçe Onaylanmış Bir
İşlem veya Kullanıma Tabi Tutulana Kadar Uygulanacak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesine Giriş ve Çıkışı
Madde 33 – Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış gümrük kapılarından yapılır. Türkiye
Gümrük Bölgesinin giriş noktalarındaki gümrük kapıları ile içeride bulunan gümrük kapıları
arasında belirli yolların takip edilmesi zorunludur. Giriş ve çıkış kapıları ile bunları birbirine
bağlayan yollar ve hava taşıtlarının Türkiye Gümrük Bölgesinde inebilecekleri gümrük işlemi
yapılan havalimanları ilgili kamu kuruluşlarının görüşleri alınarak, Müsteşarlıkça tespit edilerek
Resmi Gazetede yayımlanır.
Genel hizmete açık demiryolları gümrük yolu sayılır.
Madde 34 – 1. Türkiye Gümrük Bölesine giren veya çıkan taşıtlar gümrük gözetimine
tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak, gümrük idareleri tarafından denetlenir.
2. Karayolu ile Türkiye Gümrük Bölgesine gelen taşıtların denetlenmesi bitmeden veya
ilgili gümrük idaresinin izni alınmadan söz konusu taşıtlara yük ve yolcu alınıp verilemez ve taşıt
yoluna devam edemez; trenlerin vagon değiştirmek veya eklemek suretiyle tertipleri değiştirilemez.

Türkiye Gümrük Bölgesi dışından, demiryolundan başka kara taşıtları ile ancak sınırdaki
yetkili bir gümrük idaresine eşya getirilebilir. Sınırdaki yetkili olmayan bir gümrük idaresine
gelen eşya gümrük gözetimi altında yetkili bir gümrük idaresine götürülmediği takdirde geri
çevrilir.
7692-1
Türkiye Gümrük Bölgesine yürütülerek getirilecek hayvanlar, sağlık kontrolü yapılabilen
gümrük kapılarından girebilir.
3. a) Türkiye Gümrük Bölgesi dışındaki limanlardan gelen gemiler, Gümrük Bölgesine
girmelerinden itibaren beklenmeyen haller veya mücbir sebep olmadıkça ya da gümrük kontrolü
gerektirmedikçe, gidecekleri limana göre mutat olan rotayı değiştiremez, yolda duramaz başka
gemilerle temas edemez ve gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaşamazlar. Gümrük memurları
gemiyi, yükünü ve bunlara ait gerekli tüm defter, belge ve kayıtları denetlemeye, gerektiğinde
ambarları ve eşya bulunan diğer yerleri mühür altına almaya yetkilidir. (2)
Yabancı limanlardan gelip Türk limanlarına veya nehirlerine girecek olan gemiler, gümrük
denetlemesi yapılmak üzere belirli yerlerde durur veya yol keserler.
Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye’den yabancı limanlara giden gemilerin geliş ve
gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan veya işleten veya acentası tarafından
ilgili gümrük idarelerine bilgi verilir. (1)
Gemi adamları ve yolcuları ile gemilere girip çıkacak görevli ve görevsiz kimseler Türkiye’ye
ancak yetkili gümrük idarelerinden giriş ve çıkış yapabilirler.
b) Türkiye limanları arasında düzenli sefer yapan ve acentası bulunan gemiler serbest
dolaşımda olmayan eşya alırlar veya yolda yabancı limana uğrarlarsa (a) fıkrası hükümlerine tabi
tutulurlar. Bu tür gemiler ile bunların yolcu ve yüklerinin denetleme ve gümrük işlemlerinde
kolaylık sağlayacak usul ve esaslar koymaya Müsteşarlık yetkilidir.
c) (b) fıkrası dışında kalan gemilerin Türkiye limanları arasındaki sefer ve taşımaları
gümrük gözetimine tabi tutulabilir. Bu tür gemiler, Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar ve verilecek
izin çerçevesinde serbest dolaşımda olmayan eşyayı Türkiye limanları arasında transit suretiyle
taşıyabilirler.
d) (c) fıkrasında yazılı taşımalar ile Türkiye karasuları ve iç sularında seyreden her türlü
taşıtlar üzerinde gümrükçe yapılacak gözetim ve kontrole ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle
belirlenir. (2)
4. Türkiye’ye gelen ve Türkiye’den gidecek olan hava araçları yetkili gümrük idaresi
bulunan havalimanlarına inebilir veya bu havalimanlarından kalkabilirler. Bu hava araçları gümrük
gözetimine tabidir. Özel bir izin ile gelen ve giden hava gemilerinin kaptan pilotları verilen
talimata uygun olarak hareket ederler.
5. Türk ve yabancı donanmasına mensup harp gemileri ile Türk Hava Kuvvetlerine mensup
hava harp gemileri ve Bakanlar Kurulunun izni ile gelen yabancı devletlerin hava harp gemileri,
içlerinde eşya bulunmaması halinde gümrük gözetimine tabi değildir.
Madde 35 – Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkış ile gümrük idarelerindeki her türlü
gümrük işlemleri normal çalışma saatleri içinde yapılır.
Ancak;
a) Demiryolu katarları ve düzenli sefer yapan deniz, nehir, kara ve hava taşıtları gece ve
gündüzün her saatinde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler. Düzensiz seferli olan ve yolcu getiren
deniz, nehir, kara ve hava taşıtları da aynı şekilde Gümrük Bölgesine girip çıkabilirler.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gidişlerinden en az üç
saat önce sahip veya acentası” ibaresi “gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan
veya işleten veya acentası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan“denetimi” ibaresi
“kontrolü”, “denetime” ibaresi “kontrole” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7692-2
b) İşletme teşkilatı bulunan limanlarda, gemiler gece ve gündüzün her saatinde yük ve
yolcu alıp çıkarabilirler.
c) Zorlayıcı sebeplerle çalışma saatleri dışında gümrük idaresi olan bir limana girmek
veya bu limandan ayrılmak zorunda kalan gemilerin yük alıp verme istekleri de gümrük idarelerince
kabul edilir. Yolcu ve turist taşıyan her türlü gemi mesai saatleri dışında gümrük idaresi
bulunan bir limana girip çıkabilir.
İKİNCİ BÖLÜM (1)
Özet Beyan ve Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi
Madde 35 /A – (Ek: 18/6/2009-5911/7 md.)
1. Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi içinde
durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesine
getirilen eşya için özet beyan verilir.
2. Özet beyan, giriş gümrük idaresine verilir. Giriş gümrük idaresine gerekli bilgilerin
derhal iletilebildiği veya elektronik ortamda erişiminin sağlandığı hallerde, özet beyanın giriş
gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresine verilmesine izin verilebilir. Yükümlünün bilgisayar
sistemindeki özet beyan bilgilerine erişilebilmesi halinde, Müsteşarlık, özet beyan yerine bir
bildirimde bulunulmasını kabul edebilir.
3. Özet beyan, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesinden önce verilir.
4. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesinden önce özet beyanın ibraz edilme
süresi, bu süreye getirilebilecek istisnalar ve bu süreye ilişkin değişiklikler, özet beyandan vazgeçilebilmesine
dair şartlar; özel durumlar ile belirli eşya trafiği, taşıma şekli ve yükümlü türleri ile
özel güvenlik düzenlemelerinin öngörüldüğü uluslararası anlaşmalar dikkate alınarak yönetmelik
ile düzenlenir.
Madde 35 /B – (Ek: 18/6/2009-5911/7 md.)
1. Özet beyanın şekli ve içeriği; öncelikle güvenlik ve emniyet amacı ile uluslararası
standartlar ve ticari uygulamalardan yararlanılarak risk analizi ve gümrük kontrollerinin etkin
yapılabilmesi için gerekli bilgileri kapsayacak şekilde yönetmelik ile belirlenir.
2. Özet beyan veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanır. Gerekli ayrıntıları içermesi
halinde ticari bilgiler ile liman veya taşıma bilgileri kullanılabilir.
3. Müsteşarlık, istisnai durumlarda yazılı olarak düzenlenen özet beyanları, veri işleme
tekniği kullanılarak hazırlanan özet beyanlar ile aynı düzeyde risk yönetimi uygulanmasına imkân
verilmesi kaydıyla kabul edebilir.
4. Özet beyan eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren veya eşyanın gümrük bölgesine
taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından verilir.
5. Dördüncü fıkrada belirtilen kişilerin yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla özet beyan;
a) Dördüncü fıkrada belirtilen kişiler adına hareket eden kişi,
b) Eşyayı yetkili gümrük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi,
c) Dördüncü fıkra ile (a) ve (b) bentlerinde belirtilen kişilerin temsilcisi,
tarafından, yönetmelik ile belirlenen şartlar uyarınca verilebilir.
––––––––––––
(1) Bu bölüm başlığı “Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine Girmesi” iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı
Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
7693
6. Dördüncü ve beşinci fıkralarda belirtilen kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın
verilmesinden sonra bir veya daha fazla bilginin değiştirilmesine gümrük idarelerince izin verilir.
Ancak;
a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
c) Eşyanın boşaltılmasına izin verilmesinden,
sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez.
Madde 35 /C – (Ek: 18/6/2009-5911/7 md.)
1. Giriş gümrük idaresi, 35/A maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre belirlenecek
süre sona ermeden önce gümrük beyannamesi verilen eşya için özet beyan verilmesinden vazgeçebilir.
Bu durumda, gümrük beyannamesi, 35/B maddesinde öngörülen özet beyanda bulunması
gerekli asgari bilgileri içerir ve 61 inci madde uyarınca tescil edilinceye kadar özet beyan statüsü-
ne sahiptir. Giriş gümrük idaresine gerekli bilgileri derhal iletebildiği veya elektronik ortamda
erişimini sağladığı hallerde, gümrük beyannamesinin giriş gümrük idaresinden başka bir gümrük
idaresine verilmesine izin verilebilir.
2. Gümrük idarelerince, bilgisayar veri işleme tekniği kullanılmadan düzenlenen gümrük
beyannameleri için, veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanan gümrük beyannameleri ile aynı
düzeyde risk yönetimi uygulanır.
Madde 36 – 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, girişinden itibaren gümrük
gözetimine tabidir. Bunlar, yürürlükteki hükümlere uygun olarak gümrük idareleri tarafından
denetlenir.
2. Söz konusu eşya gümrük statüleri belirleninceye, serbest dolaşımda olmayan eşya ise
77 nci maddenin 1 inci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, gümrük statüleri değişinceye ya da
serbest bölgeye girinceye yahut 163 ve 164 üncü maddeler gereğince yeniden ihraç veya imha
edilinceye kadar gümrüğün gözetimi altında kalır.
Madde 37 – 1. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşya, getiren kişi tarafından gecikmeksizin
Müsteşarlıkça belirlenen usul ve esaslara uygun olarak;
a) Belirlenen bir gümrük idaresine veya gümrükçe uygun görülen herhangi bir yere,
b) Deniz veya havayoluyla ya da Türkiye Gümrük Bölgesinden geçmeksizin karayoluyla
doğrudan bir serbest bölgeye,
Götürülür.
2. Türkiye Gümrük Bölgesine getirildikten sonra eşyanın aktarılması sonucunda nakliyesinden
sorumlu olanlar yukarıda belirtilen hükümlere uymak zorundadır.
3. Gümrük idarelerinin gözetim ve kontrolüne ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla,
yolcu, sınır ahalisi ve posta eşyası ile ekonomik açıdan önem arz etmeyen eşya için özel hükümler
getirmeye Müsteşarlık yetkilidir. (1)
4. (Değişik: 18/6/2009-5911/8 md.) Yukarıdaki fıkralar ile 35/A ila 35/C ve 38 ila 50 nci
madde hükümleri, Türkiye Gümrük Bölgesinin dışında durmaksızın, Gümrük Bölgesinin iki
noktası arasında düzenli bir hava veya deniz seferiyle doğrudan yapılan taşımacılık nedeniyle
Türkiye Gümrük Bölgesini geçici olarak terk eden eşyaya uygulanmaz.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” ibaresi
“kontrolüne”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7694
5. Bu maddenin 1 inci fıkrası hükmü, varış yeri bir Türk limanı veya havalimanı olmaksı-
zın, Türkiye karasularını ya da hava sahasını geçen gemilerde veya hava araçlarında yüklü eşyaya
uygulanmaz.
Madde 38 – 1. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle 33 üncü madde ile 34
üncü maddenin 1 inci ve 3 üncü fıkralarında öngörülen yükümlülüklere uyulmadığı takdirde, söz
konusu yükümlülüklere tabi kişi veya onun yerine hareket eden diğer kişiler, en yakın gümrük
idaresini gecikmeksizin bu durumdan ve eşyanın bulunduğu hal ve yerden haberdar ederler.
2. Beklenmeyen haller veya mücbir sebep nedeniyle, Türkiye karasuları içinde taşıdığı
eşyayı denize atan, karaya çıkaran, başka bir taşıta aktaran veya bu eşyayı toplayan gemi kaptanları
yahut diğer kişiler, eşyanın gümrük statüsünün belirlenmesi ve gereken diğer önlemlerin
alınması amacıyla en yakın gümrük idaresini bu durumdan ve eşyanın bulundğu hal ve yerden
haberdar ederler.
3. 34 üncü maddenin 5 inci fıkrasında belirtilen bir geminin veya hava gemisinin beklenmeyen
haller veya mücbir sebep nedeniyle 34 üncü maddenin 1, 3 ve 4 üncü fıkralarında öngörü-
len yükümlülüklere uymaksızın geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi içinde demir atmaya veya
konaklamaya mecbur kalması halinde, bu gemiyi veya hava gemisini Gümrük Bölgesine getiren
veya onun yerine hareket eden diğer kişiler, gümrük idaresini gecikmeksizin durumdan haberdar
ederler.
4. 1 inci fıkrada belirtilen eşya ile 2 nci fıkrada belirtilen gemi veya hava gemisine yüklü
eşyanın gümrük kontrolüne imkan verecek ve gerektiğinde daha sonra belirlenen veya uygun
görülen bir gümrük idaresine götürülmelerini sağlayacak önlemler Müsteşarlıkça tespit edilir. (1)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Eşyanın Gümrüğe Sunulması
Madde 39 – (Değişik: 18/6/2009-5911/9 md.)
Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından durmaksızın geçen taşıt
araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşya, getiren kişi ya
da duruma göre eşyanın gelişinden sonra taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi tarafından gümrüğe
sunulur. Gümrüğe sunan kişi, eşyayı daha önce ibraz olunan özet beyan ya da gümrük beyannamesi
ile ilişkilendirir.
Madde 40 – Müsteşarlık;
a) Yolcu beraberinde getirilecek,
b) Gümrüğe sunulmaksızın bir gümrük rejimine tabi tutulabilecek,
Eşya hakkında, 39 uncu madde hükümleri dışında özel düzenlemeler yapabilir.
Madde 41 – Talep üzerine, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasından
önce, gümrüğe sunulan eşyanın incelenmesi veya bundan numune alınması yönünden ilgili
ve yetkili kişilere izin verilebilir.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” ibaresi
“kontrolüne”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7695
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM (1)
Gümrüğe Sunulan Eşyanın Boşaltılması
Madde 42 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 43 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 44 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 45 – 1. Eşya bulunduğu taşıt araçlarından gümrük idarelerinin belirledikleri veya
uygun gördükleri yerlerde söz konusu idarelerin izni ile boşaltılabilir veya aktarılabilir.
(Mülga ikinci paragraf: 18/6/2009-5911/68 md.)
Ancak, eşyanın tamamen veya kısmen acilen boşaltılmasını gerektiren kaçınılmaz bir
tehlikenin varlığı durumunda bu izin aranmaz. Bu gibi durumlarda en yakın gümrük idaresi derhal
haberdar edilir.
2. Gümrük idareleri, eşyanın ve bulunduğu taşıma araçlarının muayenesi amacıyla gerektiğinde
eşyanın boşaltılmasını ve kapların açılmasını isteyebilir.
3. Eşya konulduğu ilk yerden gümrük idarelerinin izni olmaksızın kaldırılamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Gümrüğe Sunulan Eşyaya Gümrükçe Onaylanmış Bir İşlem veya Kullanım
Belirlenmesi Zorunluluğu
Madde 46 – 1. Gümrüğe sunulan eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım
tayin edilir.
2. Özet beyan kapsamındaki eşyaya, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım belirlenerek,
buna ilişkin işlemler;
a) Denizyolu ile gelen eşya için, özet beyan verildiği tarihten itibaren kırkbeş gün,
b) Diğer bir yolla gelen eşya için, özet beyanın verildiği tarihten itibaren yirmi gün, içinde
tamamlanır.
3. Şartlar gerektirdiği takdirde, Müsteşarlık 2 nci fıkrada ve 48 inci maddenin ikinci fıkrasında
belirtilen sürelerden daha kısa bir süre saptayabilir veya bu sürelerin uzatılmasına izin
verebilir. Ancak, gerçek ihtiyaçları aşan süre uzatımı yapılamaz. (2)
ALTINCI BÖLÜM
Eşyanın Geçici Depolanması
Madde 47 – Eşya, gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir işlem veya
kullanıma tabi tutuluncaya kadar geçici depolanan eşya statüsünde bulunur ve bu şekilde adlandı-
rılır.
Madde 48 – 1. Geçici depolanan eşya, sadece gümrük idarelerinin uygun gördüğü yerlerde
ve bu idarelerin belirlediği koşullarda depolanabilir.
–––––––––––––––
(1) Bu bölüm başlığı “Özet Beyan ve Gümrüğe Sunulan Eşyanın Boşaltılması ”iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911
sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Müsteşarlık 2 nci
fıkrada” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve 48 inci maddenin ikinci fıkrasında” ibaresi eklenmiş ve metne
işlenmiştir.
7696
Gümrük idareleri, geçici depolanan eşya için 183 üncü veya 184 üncü madde hükümlerine
göre tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak üzere eşya sahibinden teminat
isteyebilir. (1)
2. Yolcu beraberinde getirilip gümrüğe sunulmasından sonra gümrükçe onaylanmış bir
işlem veya kullanıma tabi tutuluncaya kadar yolcu eşyasına mahsus gümrük ambarlarına konulan
eşyanın buralarda kalabileceği süre üç aydır.
Madde 49 – 41 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, geçici depolanan eşya, görünüş
ve teknik özelliklerinin değiştirilmemesi koşuluyla, aynı durumda muhafazalarını sağlamak üzere
yönetmelikle belirlenen elleçlemeye tabi tutulabilir.
Madde 50 – 1. 46 ncı maddeye göre belirlenmiş süreler ile 48 inci maddenin 2 nci fıkrasında
belirtilen süre içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayini için
gerekli işlemlere başlanmamış eşya, herhangi bir adli veya idari takibata konu olmaması halinde,
177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
2. Gümrük idareleri, söz konusu eşyayı durumu belirleninceye kadar,eşya sahibinin risk
ve hesabına gümrüğün gözetimindeki özel bir yere sevk edebilir. (3)
YEDİNCİ BÖLÜM
Transit Rejimi Altında Taşınan Eşyaya Uygulanacak Hükümler
Madde 51 – 37 nci maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi hariç olmak üzere, 37 ila 50 nci
madde hükümleri, daha önce başlamış bir transit rejimi altında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen
eşyaya uygulanmaz.
Madde 52 – Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir yerden diğer bir yere transit rejimi hü-
kümleri çerçevesinde nakledilmek üzere gümrüğe sunulan eşyaya 41 ila 50 nci madde hükümleri
uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Diğer Hükümler
Madde 53 – Gümrük idareleri, şartlar gerektirdiği takdirde, gümrüğe sunulan eşyayı imha
ettirebilir. Gümrük idareleri bu durumu eşya sahibine bildirir. Eşyanın imhasına ilişkin masraflar
eşya sahibinden tahsil edilir.
Madde 54 – Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak; Türkiye Gümrük Bölgesine getirildiği
veya gümrük kontrolüne tabi tutulmadığı saptanan eşyaya, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ile
ilgili diğer kanun hükümleri uygulanır. (2)(3)
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu paragrafta yer alan “geçici depolanan
eşya için” ibaresinden sonra gelmek üzere “183 üncü veya 184 üncü madde hükümlerine göre” ibaresi
eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “7/1/1932 tarihli ve
1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun” ibaresi “Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu” şeklinde
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 50 nci maddenin ikinci fıkrasında yer alan
“denetimindeki” ibaresi “gözetimindeki”; 54 üncü maddede yer alan “denetimine” ibaresi “kontrolüne”
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7697
DÖRDÜNCÜ KISIM
Gümrükçe Onaylanmış İşlem veya Kullanım
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 55 – 1. Aksine hüküm bulunmadıkça; niteliğine, miktarına, menşeine, yükleme
veya varış ülkesine bakılmaksızın, bir eşya, belirlenmiş şartlar altında her zaman gümrükçe onaylanmış
işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulabilir.
2. Bakanlar Kurulu; kamu ahlakı, kamu düzeni, kamu güvenliği, insan, hayvan ve bitki
sağlık ve hayatlarının korunması, sanatsal, tarihi veya arkeolojik değeri olan ulusal hazinelerin
korunması, fikri ve sınai mülkiyet haklarının korunması gerekçeleri ile eşyanın gümrükçe onaylanmış
bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına yasaklama veya kısıtlamalar koyabilir.
3. Türkiye ile ticaret, gümrük, taşımacılık anlaşması bulunmayan ve imzalanmış anlaşmaları
süresinden önce tek taraflı olarak kısmen veya tamamen hükümsüz bırakan veya Türk kara,
hava ve deniz taşıtlarına karşı yasaklama ve kısıtlamalar koyan veya bunlar hakkında farklı işlemler
uygulayan yabancı ülkelere ait eşya ve taşıtlara, karşılık olmak üzere, yasaklama veya kısıtlamalar
koymaya ve farklı işlemler veya farklı tarifeler uygulamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Madde 56 – 1. Gerek üzerlerinde, gerek iç ve dış ambalajlarında üretildiği ülkeden başka
bir ülke ürünü olduğunu gösteren veya böyle bir izlenim uyandıran isim ya da simgeler taşıyan
eşyanın Türkiye’ye ithaline izin verilmez. Bu gibi eşyanın Türkiye’den transit geçişine veya antrepo
ve benzeri yerlere konulmasına ya da yeniden ihracına Müsteşarlıkça izin verilebilir. (Ek
cümleler: 18/6/2009-5911/11 md.) Eşyanın bu fıkra kapsamında olup olmadığının belirlenmesinde
tereddüt edilen durumlarda, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının görüşü esas alınarak işlem
yapılır. Söz konusu isim ve simgelerin kaldırılması veya eşyanın gerçek menşeinin gösterilmesi
amacıyla, usul ve esasları yönetmelikle belirlenecek elleçleme faaliyetlerine izin verilebilir.
2. Türk menşeli eşyada kullanılmak üzere ve bunların başka ülke menşeli olduğunu gösterecek
veya böyle bir izlenim uyandıracak nitelikte, üzerleri yabancı dille yazılı veya basılı her türlü boş
zarf, şerit, etiket, damga ve benzeri eşya ile Türkiye’de düzenlenebilecek belgeleri başka ülkelerde
düzenlenmiş gibi gösterebilecek nitelikte, üzerleri imzalı veya imzasız olsun, Türkiye’de yerleşik
olmayan yabancı firmalara ait proforma faturalar hariç boş faturaların Türkiye’ye ithaline izin
verilmez.
Türkiye’de yerleşik firmalarla, lisans, royalti veya patent anlaşması yabancı firmaların bu
tür eşyası bu hüküm dışındadır.
Madde 57 – (Değişik: 18/6/2009-5911/10 md.)
1. a) Fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile ilgili olarak hak
sahibinin yetkilerine tecavüz eder mahiyetteki eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin
durdurulması hak sahibinin veya temsilcisinin talebi üzerine gümrük idareleri tarafından gerçekleştirilir.
Durdurma veya alıkoyma kararı hak sahibi veya temsilcisi ile beyan sahibi veya 37 nci
maddede belirtilen kişilere bildirilir.
b) Gümrük idaresine henüz bir talepte bulunulmadığı durumda ve söz konusu eşyanın
fikri ve sınaî mülkiyet haklarını ihlal ettiğine dair açık deliller olması halinde, hak sahibinin geçerli
bir başvuruda bulunabilmesini teminen, gümrük idareleri tarafından eşya üç işgünü süresince
re’sen alıkonulabilir veya eşyanın gümrük işlemleri durdurulabilir.
7698
2. Fikri ve sınaî hakların ihlal edildiği gerekçesi ile gümrük idaresine yapılan başvurunun
kabulü, söz konusu eşyanın gümrük idaresince gereğince muayene edilmeden bırakıldığı veya
eşyanın alıkonulması için herhangi bir önlem alınmadığı gerekçesi ile hak sahibine tazminat hakkı
doğurmaz. Fikri ve sınaî hakları ihlal eden eşya ile mücadele kapsamında, gümrük idaresince
başvuru üzerine veya re’sen hareket edilmesi nedeniyle ilgili kişilerin zarara uğramasından gümrük
idaresi ve yetkilileri sorumlu tutulamazlar.
3. Gümrük idaresince alınan durdurma veya alıkoyma kararının hak sahibine tebliğinden
itibaren çabuk bozulabilir eşya için üç iş günü, diğer eşya için on iş günü içinde hak sahibince
ihtiyati tedbir kararı getirilmemesi halinde, eşya hakkında beyan sahibinin talepte bulunduğu
gümrük rejimi hükümlerine göre işlem yapılır. Haklı bir mazeretin bulunması halinde, hak sahibinin
talebi üzerine, gümrük idaresince on iş gününe kadar ek süre verilebilir.
4. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşya, yetkili mahkemece
alınan karar doğrultusunda imha veya asli nitelikleri değiştirilerek tasfiye edilir.
5. Yolcuların kendi kullanımlarına mahsus kişisel eşya ile ticari mahiyette olmayan ve
gümrük vergisi muafiyeti sınırları içinde kalan hediyelik eşya için bu madde hükümleri uygulanmaz.
Aynı şekilde, fikri ve sınaî haklar mevzuatına göre korunması gereken haklar ile korunmuş
ve hak sahibinin izni ile üretilmiş eşyanın; hak sahibinin rızası dışında bir gümrük işlemine tabi
tutulması veya hak sahibinin onayladığından farklı şartlarda üretilmesi veya başka şartlarda bir
marka taşıması halinde, söz konusu eşya bu madde hükümleri kapsamı dışında tutulur.
6. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşyanın mahkemece
fikri ve sınaî hakları ihlal ettiğinin tespitine gerek olmaksızın kolaylaştırılmış imha kapsamında
gümrük kontrolü altında imhasına gümrük idaresi tarafından izin verilebilir. Kolaylaştırılmış
imhaya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
7. Gümrük idaresince gümrük işlemleri durdurulan veya alıkonulan eşyanın hak sahibinin
belirlediği tutarda teminatla iadesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Rejimleri
BİRİNCİ AYIRIM
Eşyanın Bir Gümrük Rejimine Tabi Tutulması
Madde 58 – 1.Bir gümrük rejimine tabi tutulmak istenen eşya, bu rejime uygun şekilde
yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
2. İhracat, hariçte işleme, transit veya antrepo rejimi için beyan edilen serbest dolaşımda
bulunan eşya, gümrüğe verilen beyannamenin tescilinden itibaren Türkiye Gümrük Bölgesinden
çıkıncaya veya imha edilinceye ya da gümrük beyannamesi iptal edilinceye kadar gümrük gözetimi
altında kalır.
Madde 59 – 1.Gümrük beyanı;
a) Yazılı olarak,
b) Bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla,
c) Sözlü olarak,
7698-1
d) Eşya sahibinin bu eşyayı bir gümrük rejimine tabi tutma isteğini ifade ettiği herhangi
bir tasarruf yoluyla,
Yapılabilir.
2. (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
A. Yazılı Beyanlar
I. Normal Usul
Madde 60 – 1.Yazılı beyan, 4 üncü fıkrada belirtilen beyanname ile yapılır. Bu beyannamenin
eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen hükümlerin uygulanması için gerekli
bütün bilgileri ihtiva etmesi ve imzalanması gerekir.
2. (Değişik: 18/6/2009-5911/12 md.) a) Eşyanın beyan edildiği gümrük rejimini düzenleyen
hükümlerin uygulanması için gerekli bütün belgeler beyannameye eklenir.
b) Gümrük beyanı bilgisayar veri işleme tekniği yoluyla yapıldığında gümrük idaresi
beyannameye eklenmesi gereken belgelerin beyanname ile birlikte ibrazını istemeyebilir. Bu
durumda söz konusu belgeler gümrük idaresi istediğinde ibraz edilmek üzere beyan sahibince
muhafaza edilir.
3. Kazıntılı ve silintili beyannameler gümrük idarelerince kabul edilmez. Ancak, beyannameler
hatalı yazının üzeri okunacak şekilde çizilerek yanına doğrusu yazılıp beyan sahibi tarafından
imzalanarak ve tescil sırasında resmi mühürle mühürlenerek düzeltilir.
4. Gümrük işlemleri, şekil ve içeriği yönetmelikle belirlenen beyanname ve diğer belgelerle
yapılmak zorundadır. Bu belgelerin basımı ve dağıtımına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça
belirlenir. Bilgisayar ortamında hazırlanan söz konusu belgelerin kabulüne Müsteşarlık yetkilidir.

5. (Ek: 18/6/2009-5911/12 md.) Aşağıda yazılı hallerde yetkili makamlardan gönderilecek
resmi yazılar beyanname kabul edilerek eşyanın gümrük işlemleri, bu yazılara dayanılarak
yürütülür.
a) Cumhurbaşkanının zat ve ikametgâhına ait eşya hakkında Cumhurbaşkanlığı Genel
Sekreterliğinden gönderilecek yazılar.
b) Diplomatik muaflık ve ayrıcalıklardan yararlananların ancak kendi adlarına veya elçilik
adına gelecek eşya için karşılıklı olmak şartıyla misyon şeflerinden veya muaflık hakkı tanınmış
heyet başkanlarınca gönderilen yazılar ile şekli, kapsayacağı bilgiler ve göreceği işlemler Dışişleri
Bakanlığı ve Müsteşarlıkça müştereken tespit olunan kurye çantalarına ait kurye mektupları.
Madde 61 – 1. (Değişik: 18/6/2009-5911/13 md.) 60 ıncı maddede belirtilen şartlara
uygun beyannameler, ait oldukları eşyanın gümrüğe sunulmuş olması halinde tescil edilir. Tescil
işlemi, beyana ilişkin bilgilerin yerel alan ağı veya geniş alan ağı üzerinden gümrük bilgisayar
sistemine girilerek sistem tarafından tescil tarihi ve sayısı verilmesini ya da beyanname veya
beyanname hükmündeki belgenin üzerine mühür vurularak, sıra numarası ile tarih konulması ve
bu beyannameye ait bilgilerin tescil defterine yazılmasını ifade eder.
7698-2
2. Aksine hüküm bulunmadıkça, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin tüm
hükümlerin uygulanmasında esas alınacak tarih, beyannamenin (…) (1) tescil edildiği tarihtir. (1)
3. (…)(1) tescil edilmiş (…)(1) beyanname, ait olduğu eşyanın vergileri ve para cezalarından
dolayı taahhüt niteliğinde beyan sahibini bağlar ve gümrük vergileri tahakkukuna esas tutulur. (1)
Madde 62 – 1. 5 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere; gümrük beyannamesi, ilgili
eşyayı ve eşyanın beyan edildiği gümrük rejimine ilişkin hükümlerin uygulanması için gerekli
belgeleri yetkili gümrük idarelerine verme yetkisine sahip olan veya verilmesini sağlayabilen
kişiler tarafından verilebilir.
2. Ancak, bir beyannamenin tescilinin belirli bir kişi için özel yükümlülükler getirmesi
halinde, bu beyanın söz konusu kişi tarafından ya da bu kişi hesabına yapılması ve beyan sahibinin
Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olması gerekir.
Bununla birlikte, yerleşik olma koşulu, transit ya da geçici ithalat beyanında bulunan veya
gümrük idarelerinin uygun bulması koşuluyla arızi olarak beyanda bulunan kişilere uygulanmaz.
Madde 63 – (Değişik: 18/6/2009-5911/14 md.)
Başka bir eşyanın beyanı sonucunu doğurmaması kaydıyla, beyan sahibinin talebi üzerine
beyannamede yer alan bir veya daha fazla bilginin düzeltilmesine, gümrük idarelerince izin verilir.
Ancak;
a) Beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
c) 73 üncü madde hükümleri saklı kalmak üzere, eşyanın teslim edilmesinden,
sonra beyannamede düzeltme yapılmasına izin verilmez.
Madde 64 – 1. Gümrük idareleri, beyan sahibinin talebi üzerine ve eşyanın yanlışlıkla
beyanname konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya beyan edildiği rejime tabi tutulmasının
özel nedenlerle artık mümkün olmadığına ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ibraz etmesi halinde, tescil
edilmiş bir beyannameyi iptal ederek, gerektiğinde yeni bir rejim beyanında bulunulmasına izin
verebilirler.
Ancak, gümrük idarelerince beyan sahibine eşyanın muayene edileceğinin bildirilmiş
olduğu hallerde, muayenenin sonucu alınmadan beyannamenin iptaline ilişkin talep kabul edilmez.
–––––––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle; ikinci fıkrada yer alan “gümrük idareleri
tarafından” ibaresi ile üçüncü fıkrada yer alan “gümrük idaresince” ve “olan” ibareleri madde metninden
çıkarılmıştır.
7699
2. Hiçbir şekilde kullanılamaz hale gelmiş eşyanın, talep halinde imhasına veya Gümrük
Bölgesi dışına çıkarılmasına izin verilir.
3. Beyannamenin tescilinden sonra eşyanın niteliklerinde meydana gelen değişiklikler
veya bozulmalar nedeniyle ithalat vergilerinden indirim yapılmaz.
Ancak;
a) Özellikle ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın ilk madde olarak
beyan edilmesine gümrük idarelerince izin verilir. Gerekli görülmesi halinde, gümrük idareleri bu
eşyanın ilk madde şeklinden başka bir şekilde kullanılmasını önleyici tedbirleri alır.
b) Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kısmı için (a)
bendi hükümlerine göre işlem yapılır. Eşyanın hasarlı ve hasarsız şekilde ayrılmasının mümkün
olmadığı hallerde beyan sahibinin talebi doğrultusunda (a) bendi hükmü uygulanabileceği gibi, bu
eşyanın Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmasına veya imhasına da izin verilir.
4. Yönetmelikle belirlenen haller dışında, eşyanın tesliminden sonra beyannameler iptal
edilemez.
5. Beyannamenin iptali, yürürlükteki cezai hükümlerin uygulanmasına engel oluşturmaz.
Madde 65 – 1.Gümrük idareleri, beyanın doğruluğunu araştırmak üzere;
a)Beyanname ile ilgili ve beyannameye ekli belgeleri kontrol edebilir ve beyannamenin
içerdiği bilgilerin doğruluğunu araştırmak amacı ile beyan sahibinden diğer belgeleri de vermesini
isteyebilir,
b) Eşyayı muayene edebilir ve ayrıntılı muayene veya tahlil amacıyla numune alabilirler.
2. Beyanname kapsamı eşyanın muayene edilmesi halinde, muayene sonuçları, muayene
edilmemesi halinde ise beyannamede yer alan bilgiler, eşyanın tabi olduğu gümrük rejimi hükümlerinin
uygulanmasında esas alınır.
3. Kontrol amacıyla gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları, kontrolörler,
stajyer kontrolörler ve gümrük idare amirleri muayenesi yapılmış ve işlemleri tamamlanmış eşyanın
ikinci muayenesini her zaman yapabilirler. Keza, sözü edilenler gümrük işlemlerini her aşamada
denetlemeye yetkilidirler. (1)
4. Beyannameyi kontrol edenler ile muayeneyi ve ikinci muayeneyi yapanlar, yaptıkları
kontrolden veya muayeneden, gümrük vergilerinin hesaplanmasından ya da muafiyet hükümlerinin
uygulanmasından, duruma göre tek başlarına veya müteselsilen sorumludurlar.
Madde 66 – 1.Eşyanın muayenesi, bunların gümrük idarelerince konulmasına izin verilen
yerlerde veya antrepolarda yapılır. Bu yerler dışında da eşya muayenesi yapılmasına ilişkin usul
ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kurye çantalarının gümrük işlemleri, Milli Savunma ve Dışişleri Bakanlıkları ile Gümrük
Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gümrük müfettişleri,
gümrük müfettiş yardımcıları, gümrük kontrolörleri” ibaresi “gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları,
kontrolörler, stajyer kontrolörler” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7700
2. Eşyanın muayene edileceği ve numunelerin alınacağı yerlere taşınması ile bu muayene
ve numune alma işlemleri için gerekli tüm elleçleme ile numunelerin ambalajlanmasına ve gönderilmesine
ilişkin giderleri beyan sahibi tarafından karşılanır. (1)
3. Beyan sahibi eşyanın muayenesi ve numune alınması sırasında hazır bulunabilir. Gümrük
idareleri, uygun gördükleri takdirde muayene ve numume alma işlemini kolaylaştırmak için
gerekli yardımı sağlamak üzere, beyan sahibinin söz konusu muayenede veya numune alımında
hazır bulunmasını veya temsil edilmesini zorunlu tutabilirler.
4. Numunelerin yürürlükteki hükümlere uygun olarak alınması şartıyla, gümrük idareleri,
numuneler karşılığında herhangi bir tazminat ödemekle yükümlü değildir. Gümrük idareleri
tarafından gümrük laboratuvarlarında yapılacak veya hariçte yaptırılacak tahlil veya inceleme
masrafı beyan sahibi tarafından karşılanır. (2)
5. Tahlilden arta kalan numuneler, tahlil sonuçlarının ilgilisine bildirilmesinden sonra bir
ay içinde alınmadığı takdirde gümrüğe terk edilmiş sayılır.
6. (Değişik: 18/6/2009-5911/67 md.) Laboratuvar tahlillerine ve ilgili kuruluşların görüşü
alınmak suretiyle gümrük laboratuvarları ücret tarifesinin saptanmasına ilişkin usul ve esaslar
yönetmelikle belirlenir.
Madde 67 – 1.Bir beyanname kapsamı eşyanın tek kalemden oluşması ve kısmen muayene
edilmesi halinde, muayene sonuçları söz konusu beyanname kapsamı eşyanın tümüne uygulanır.

Bununla birlikte, beyan sahibi, kısmi muayene sonuçlarının beyan edilen eşyanın kalan
kısmı için geçerli olmadığı düşüncesinde ise eşyanın tamamının muayenesini talep edebilir.
2. Bir beyannamenin iki veya daha fazla kalemi kapsaması halinde, her kaleme ilişkin
bilgiler ayrı bir beyan sayılır. Bir kalemin eksik veya fazlası diğer kalemin fazla veya eksiğine
mahsup edilemez.
Türk Gümrük Tarife Cetvelinde aynı tarife pozisyonunun alt açılımında bulunan ve aynı
kanuni veya tercihli vergi oranına tabi olan eşya bir kalem sayılır.
Madde 68 – 1. Gümrük idareleri, eşyanın beyan edildiği gümrük rejimi şartlarına uyulmasını
sağlamak üzere zorunlu olan hallerde, eşyanın ayniyetini tespite yönelik önlemleri alırlar.
2. Eşyaya veya taşıtlara ayniyet tespitine yönelik olarak tatbik edilen etiket, mühür ve
benzeri araçlar, beklenmeyen hal veya mücbir sebep nedeniyle, eşyanın veya taşıtların korunmasını
sağlamak için sökülmeleri veya imhaları zorunlu olmadıkça, yalnız gümrük idareleri tarafından
veya bu idarelerin izni ile sökülebilir ya da imha edilebilir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “elleçleme” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ile numunelerin ambalajlanmasına ve gönderilmesine ilişkin” ibaresi eklenmiş ve
metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkranın ikinci ve üçüncü cümleleri
“Gümrük idareleri tarafından gümrük laboratuvarlarında yapılacak veya hariçte yaptırılacak tahlil veya
inceleme masrafı beyan sahibi tarafından karşılanır.” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7700-1
Madde 69 – 1.Eşyanın ilgili rejime tabi tutulma şartlarının yerine getirilmesi ve eşyanın
yasaklayıcı veya kısıtlayıcı önlemlere tabi olmaması kaydıyla, gümrük idareleri, tescilden sonra
beyannamedeki bilgileri kontrol ederek veya belli hallerde kontrol etmeksizin, eşyayı teslim
ederler. Ancak, beyannamenin incelenmesinin makul bir süre içinde tamamlanamadığı ve bu
inceleme sırasında eşyanın hazır bulundurulmasına gerek olmadığı hallerde de eşya teslim edilir.
Yasaklama veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle teslimine imkan bulunmayan eşyanın
tabi olacağı işlemlere ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
2. Aynı beyanname kapsamı eşyanın tümünün aynı anda teslimi esastır.
Bu fıkranın uygulamasında, bir beyannamenin iki veya daha fazla kalemi kapsaması
halinde, her kaleme ilişkin bilgiler ayrı bir beyanname konusu eşya gibi değerlendirilir.
3. Beyannamenin tescilinin bir gümrük yükümlülüğü doğurması halinde, gümrük vergileri
ödenmedikçe veya teminata bağlanmadıkça beyanname kapsamı eşya teslim edilemez. Ancak, bu
hüküm kısmi muafiyete tabi geçici ithalat rejimine uygulanamaz. (1)
4. Beyan edilen gümrük rejimi hükümlerine göre teminat istenmesi halinde, söz konusu
teminat alınmadan eşya teslim edilemez.
Madde 70 – 1.Beyan sahibinden kaynaklanan sebeplerle 46 ncı maddede belirtilen süreler
içerisinde, tescil edilmiş beyanname kapsamı eşyanın;
a) Muayenesine başlanamaması veya devam edilememesi,
b) Beyan edildiği gümrük rejimine tabi tutulması için verilmesi gereken belgelerin verilmemiş
olması,
c) Ödenmesi veya teminat altına alınması gereken ithalat veya ihracat vergilerinin ödenmemesi
veya teminatın verilmemesi,
Hallerinde, eşya muayene edilir. Muayene sonucunda gümrük idarelerince alınacak para
cezasını veya diğer takipleri gerektiren veya gerektirmeyen durumlar bir tutanağa bağlanır ve
daha sonra eşya 177 ile 180 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
2. Gümrük antrepolarında bulunan eşya için, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım
tayin edilmesine ilişkin beyanneme verilmesi halinde, gümrük işlemlerinin beyannamenin
tescil tarihinden itibaren otuz gün içinde bitirilmesi gerekir. Bu süre içinde işlemleri bitirilemeyen
eşya ile ilgili olarak 1 inci fıkra hükümleri uygulanır. (2)
II. Basitleştirilmiş Usul
Madde 71 – 1.Gümrük idareleri, usul ve formalitelerin mümkün olduğunca basitleştirilmesi
için ve gümrük işlemlerinin yürürlükteki hükümlere uygun olarak yürütülmesini sağlayacak
şekilde yönetmelikle belirlenen şartlar altında;
a) 60 ıncı maddede sözü edilen beyannameye eklenmesi gereken belgelerden bazılarının
eklenmemesine veya kaydedilmesi gereken bazı bilgilerin beyannameye yazılmamasına,
b) Sözü edilen beyanname yerine, eşyanın ilgili gümrük rejimine tabi tutulması talebi ile
birlikte ticari veya idari bir belgenin verilmesine,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “yükümlülüğü” ibaresi
“gümrük yükümlülüğü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “serbest dolaşıma giriş
rejimine” ibaresi “gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilmesine” şeklinde değiştirilmiş ve
metne işlenmiştir.
7700-2
c) Eşyanın ilgili rejime geçişinin kayıt yoluyla yapılmasına,
İzin verebilirler.
(c) bendinin uygulanmasında beyan sahibi eşyayı gümrüğe sunma yükümlülüğünden
muaf tutulabilir.
Basitleştirilmiş usulle beyan, ticari veya idari belge yahut kayıt, eşyanın teşhisi için gerekli
bilgileri kapsamak zorundadır. Kayıt yoluyla işlem yapılan hallerde kayıt tarihinin yazılması
şarttır.
2. Beyan sahibi genel, dönemsel veya özet niteliğinde bir tamamlayıcı beyanda bulunur.
Tamamlayıcı beyanın aranmayacağı haller yönetmelikle belirlenir.
3. Tamamlayıcı beyanlar ile 1 inci fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde sözü edilen beyanlar,
ayrılmaz bir bütündür ve basitleştirilmişişleme ilişkin beyannamelerin tescil tarihinden itibaren
hüküm ifade ederler. 1 inci fıkranın (c) bendinde belirtilen hallerde kayıt işlemi, 60 ıncı maddede
sözü edilen bebeyannamenin tescili ile aynı hukuki sonucu doğurur.
B. Diğer Beyanlar
Madde 72 – (Değişik: 18/6/2009-5911/15 md.)
59 uncu maddenin birinci fıkrasının (b), (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şekilde yapılan
beyanlara ilişkin usuller 60 ila 71 inci madde hükümleri çerçevesinde yönetmelikle belirlenir.
C. Eşyanın Tesliminden Sonra Beyanın Kontrolü
Madde 73 – 1. Gümrük idareleri, eşyanın tesliminden sonra ve beyannamedeki bilgilerin
doğruluğunu saptamak amacıyla, eşyanın ithal veya ihraç işlemlerini veya sonraki ticari işlemlere
ilişkin ticari belge ve verileri kontrol edebelirler. Bu kontroller beyan sahibine, söz konusu işlemler
ile doğrudan ya da dolaylı olarak ticari yönden ilgili diğer kişilere veya belge ve verileri ticari
amaçla elinde bulunduran diğer kişilere ait yerlerde yapılabilir. Mümkün olduğu takdirde eşya
muayene de edilebilir.
2. Gümrük idareleri, kendi yetkileri doğrultusunda veya beyan sahibinin talebi üzerine,
yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde, beyannamenin düzeltilmesini eşyanın tesliminden
sonra da yapabilirler.
3. Beyannamenin incelenmesi veya eşyanın tesliminden sonraki kontrolü sonucunda, ilgili
gümrük rejimine ilişkin hükümlerin yanlış veya eksik bilgilere dayanarak uygulandığının saptanması
halinde, gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan ceza hükümleri saklı kalmak üzere, beyanı
yeni bulgulara göre düzeltmek için gerekli işlemleri yaparlar.
İKİNCİ AYIRIM
Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi
Madde 74 – Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret
politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması
ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkündür.
(Ek fıkra: 18/6/2009-5911/16 md.) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmeden
serbest dolaşıma girişine ilişkin usul ve esasları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
7701
Madde 75 – 1. Beyan sahibi, tarımsal mali yükler dışında kalan ithalat vergilerinin oranlarının
serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinden sonra, fakat eşyaya ilişkin gümrük
vergilerinin ödenmesinden veya teminata bağlanmasından önce indirilmesi halinde, lehine olan
oranın uygulanmasını isteyebilir.
2. Beyan sahibinden kaynaklanan nedenlerle gümrük işlemlerinin tamamlanamaması
halinde, 1 inci fıkra hükmü uygulanmaz.
Madde 76 – Bir taşıma belgesi içeriği eşyanın değişik tarife pozisyonlarına girdiği hallerde;
her bir eşya için kendi tarife pozisyonuna göre işlem yapılmasının ek bir iş yükü ve masrafa
sebep olması halinde, beyan sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri, eşyanın tamamına en
yüksek ithalat vergi oranına tabi eşyanın tarife pozisyonuna göre vergi uygulayabilirler. (1)
Madde 77 – 1.Nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak
serbest dolaşıma girmiş eşyanın gümrük gözetimi, nihai kullanım olarak kabul edilen üretim veya
kullanım faaliyetiyle sona erer. Ayrıca, indirimli veya sıfır vergi uygulamasına ilişkin koşulların
sona erdiği, eşyanın ihraç veya imha edildiği, eşyanın indirimli veya sıfır vergi uygulaması için
belirlenmiş amaçlar dışında kullanılması nedeniyle tahsili gereken vergilerin ödendiği hallerde de
gümrük gözetimi sona erer. (2)
2. Nihai kullanım nedeniyle serbest dolaşıma giren eşyaya, duruma göre 81 inci maddenin
2 nci fıkrası veya 83 üncü madde hükümleri uygulanır.
Madde 78 – Serbest dolaşımda bulunan eşya, aşağıda belirtilen hallerde bu statüsünü
kaybeder:
a) Serbest dolaşıma giriş beyannamesinin iptal edilmesi,
b) Geri ödeme sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejimi çerçevesinde işledikten sonra
ihraç edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması,
c) 213 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın kusurlu veya satış sözleşmesi hükümlerine
uygun olmaması nedeniyle, gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması,
d) 214 üncü madde hükmü uyarınca, eşyanın ihracına, geri gönderilmesine veya gümrükçe onaylanmış
başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulması nedeniyle gümrük vergilerinin geri verilmesi
veya kaldırılması.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “konşimento” ibaresi
“taşıma belgesi” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Özel amaca yönelik”
ibaresi “Nihai” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7702
ÜÇÜNCÜ AYIRIM
Şartlı Muafiyet Düzenlemeleri ve Ekonomik Etkili Gümrük Rejimleri
A. Ortak Hükümler
Madde 79 – 1. Bu Kanunun 80 ila 83 üncü maddelerinde geçen;
a) Şartlı muafiyet düzenlemesi deyimi,serbest dolaşımda olmayan eşyaya, (1)
– Transit,
– Antrepo,
– Şartlı muafiyet sistemi kapsamında dahilde işleme,
– Gümrük kontrolü altında işleme,
– Geçici ithalat;
b) “Ekonomik etkili gümrük rejimi” deyimi,
– Antrepo,
– Dahilde işleme,
– Gümrük kontrolü altında işleme,
– Geçici ithalat,
– Hariçte işleme;
rejimlerinin uygulanması anlamına gelir. (1)
2. “İthal eşyası” deyimi, şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşya ile geri ödeme
sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, 118 inci maddede belirtilen işlemlere tabi tutularak
serbest dolaşıma giren eşya anlamına gelir.
3. “Değişmemiş eşya” deyimi, dahilde işleme veya gümrük kontrolü altında işleme rejimleri
çerçevesinde hiçbir şekilde işçilik görmemiş ithal eşyası anlamına gelir.
Madde 80 – 1. Dahilde işleme ve hariçte işleme rejimleriyle ilgili usul ve esaslar Bakanlar
Kurulunca belirlenir.
2. Yararlanılacak rejime ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere, ekonomik etkili rejimlerin
kullanımına ilişkin izinler ile 95 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen antrepo işletme
izni;
a) İşlemlerin usulüne uygun olarak yürütülmesi için gerekli taahhütnamelerin ve teminatların
verilmesi,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan “Rejim” ibaresi “Şartlı muafiyet düzenlemesi” ve aynı fıkrada yer alan “Düzenlemelerinin” ibaresi
“rejimlerinin”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7703
b) Gümrük idarelerinin, rejimi denetim altında tutabilmesi veya izleyebilmesi için yapması
gereken idari düzenlemelerin, söz konusu rejimden hedeflenen ekonomik amaçlarla orantılı
olması,
Halinde verilir.
Madde 81– 1. İlgili rejimin kullanılmasına ilişkin şartlar verilen izinde belirtilir. İzin hak
sahibi, iznin verilmesinden sonra ortaya çıkan ve iznin devamını veya içeriğini etkileyebilecek her
türlü gelişmeleri ilgili mercilere bildirmek zorundadır.
2. Eşyanın bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulması, söz konusu eşya için tahakkuk
edebilecek her türlü gümrük vergilerine karşılık teminat verilmesi şartına bağlıdır.
3. (Ek: 18/6/2009-5911/17 md.) Şartlı muafiyet düzenlemelerine tabi tutulan eşyadan
elde edilen ve tabi olduğu rejim hükümleri uyarınca özel ekonomik değer taşıdığı tespit edilen
eşya, aynı rejime tabi tutulmuş sayılır.
Madde 82 – Ekonomik etkili bir şartlı muafiyet düzenlemesi, bu düzenlemeye tabi tutulmakta
olan eşyaya veya eşdeğer eşyaya ya da işlenmiş ürünlere, gümrükçe onaylanmış yeni bir
işlem veya kullanım tayin edildiği takdirde sona erer.
Gümrük idareleri, bir rejimin öngörülen şartlar altında sona ermemiş olduğu hallerde,
Onbirinci Kısımdaki cezai hükümlere göre işlem yaparlar.
Madde 83 – Ekonomik etkili bir gümrük rejimi hak sahibinin hak ve yükümlülülükleri,
yönetmelikle belirlenen usul ve esaslara göre, söz konusu rejimden yararlanma koşullarını taşıyan
kişilere devredilebilir. Yeni haksahibi bu hakkı, aynı koşulları taşıyan diğer kişilere de devredebilir.
B. Transit Rejimi
1. Genel Hükümler
Madde 84 – (Ek: 18/6/2009-5911/18 md.)
1. Transit rejimi;
a) İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan serbest dolaşıma girmemiş,
b) İhracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış,
eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içindeki bir noktadan diğerine
taşınmasına uygulanır.
2. Gümrük idareleri, transit rejimine tabi tutulan eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde;
a) Yabancı bir ülkeden yabancı bir ülkeye,
b) Yabancı bir ülkeden Türkiye’ye,
c) Türkiye’den yabancı bir ülkeye,
d) Bir iç gümrük idaresinden diğer bir iç gümrük idaresine,
taşınmasına izin verir.
3. Transit rejimine tabi eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesinde taşınması;
a) Transit rejimi beyanı kapsamında,
b) TIR karnesi kapsamında,
c) Transit belgesi olarak kullanılan ATA karnesi kapsamında,
7704
d) Kuvvetlerin Statüsüne Dair Kuzey Atlantik Anlaşmasına Taraf Devletler Arasındaki
Sözleşme ile öngörülen form 302 kapsamında,
e) Posta kolileri dâhil olmak üzere posta yoluyla,
f) Yönetmelik ile belirlenecek hallerde, demiryolu ile taşımada CIM Taşıma Belgesi,
büyük konteynerler ile taşımada TR Transfer Notu, havayolu ve denizyolu ile taşımada eşya
manifestosu kapsamında,
yapılır.
4. a) Transit rejimine tabi tutulan eşya ve gerekli belgeler, rejimi düzenleyen hükümlere
uygun olarak varış gümrük idaresine sunulduğunda, transit rejimi sona erer.
b) Hareket gümrük idaresindeki bilgi ve belgeler ile varış gümrük idaresindeki bilgi ve
belgelerin karşılaştırılması sonucunda, transit rejiminin usulüne uygun olarak sonlandırıldığının
belirlenmesi halinde rejim ibra edilir.
5. Transit rejiminin uygulanmasında ekonomik etkili bir gümrük rejimine tabi eşyanın
taşınmasına ilişkin olarak Müsteşarlıkça belirlenecek özel hükümler saklıdır. Müsteşarlık, transit
eşyanın cinsine, niteliğine ve taşımanın özelliğine göre veya Türkiye’nin uluslararası anlaşmalardan
kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesinde, bu Bölümdeki madde hükümlerine bağlı kalmaksızın
transit rejimine ilişkin düzenlemeler yapılması konusunda yetkilidir.
II. Özel Hükümler
Madde 85 – (Değişik: 18/6/2009-5911/19 md.)
1. Transit eşyası için tahakkuk edebilecek gümrük vergilerinin ödenmesini sağlamak
üzere teminat verilmesi zorunludur. Ancak;
a) Havayoluyla,
b) Boru hattıyla,
c) Demiryoluyla,
d) Denizyoluyla,
yapılan taşımalar için, yönetmelikle belirlenen haller dışında teminat aranmaz.
2. Teminat:
a) Tek bir transit işlemi için bireysel teminat,
b) Müsteşarlık tarafından izin verilmesi halinde, birden fazla transit işlemi için kapsamlı
teminat,
şekillerinde olabilir.
3. İkinci fıkranın (b) bendinde belirtilen izin sadece;
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik olan,
b) Transit rejimini düzenli olarak kullanan veya gümrük idaresince bu rejime ilişkin yü-
kümlülüklerini yerine getirebileceği belirlenen,
c) Gümrük veya vergi mevzuatını yönetmelikte belirlenen surette ihlal etmemiş olan,
kişilere verilir.
4. Güvenilirlik standartlarına sahip oldukları gümrük idaresince belirlenen kişilere indirilmiş
tutarda kapsamlı teminat veya teminattan vazgeçme izni verilebilir. İndirilmiş tutarda kapsamlı
teminat veya teminattan vazgeçme izni için ayrıca;
7704-1
a) Belirli bir sürede transit rejiminin doğru kullanımı,
b) Gümrük idareleri ile işbirliği,
c) Anılan kişilerin taahhütlerini yerine getirebilecek mali güce sahip olduklarını kanıtlaması,
gerekir. Bu fıkra kapsamında verilen izin ile ilgili usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
5. Dördüncü fıkraya göre verilen teminattan vazgeçme izni, Müsteşarlıkça yüksek risk
içerdiği belirlenen eşyanın transit işlemlerinde uygulanmaz.
6. Müsteşarlık;
a) Özel durumlarda istisnai önlem olarak dördüncü fıkra hükümleri doğrultusundaki
indirilmiş tutarda kapsamlı teminat uygulamasını,
b) Büyük ölçekli kaçakçılığa konu olabilecek eşya için kapsamlı teminat uygulamasını,
geçici olarak kaldırmaya yetkilidir.
Madde 86 – 1. Asıl sorumlu, eşyayı öngörülen süre içerisinde ve gümrük idareleri tarafından
eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan önlemlere uymak suretiyle, varış gümrük idaresine
sağlam ve noksansız olarak sunmak ve transit rejimine ilişkin hükümlere uymakla yükümlü-
dür.
2. Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak üzere, transit
rejimine göre taşındığını bilerek eşyayı kabul eden taşıyıcı veya alıcı da eşyayı öngörülen süre
içerisinde ve gümrük idareleri tarafından eşyanın ayniyetinin tespiti amacıyla alınan tedbirlere
uymak suretiyle, varış gümrük idaresine sağlam ve noksansız olarak sunmakla yükümlüdür. (1)
Madde 87 – 1. Transit rejiminin işleyişine ilişkin usul ve esaslar ile istisnalar yönetmelikle
belirlenir.
2. Transit rejmine konu olan eşyanın, gümrük gözetimi altındaki antrepolarda veya gümrük
idarelerince eşya konulmasına izin verilen yerlerde bir süre kalması veya bir taşıttan diğer bir
taşıta aktarılması mümkündür.
III.Transite İlişkin Gümrük İşlemleri
Madde 88 – 1. Transit rejimine tabi eşya, şüphe veya ihbar durumları hariç olmak üzere,
varış gümrük idaresine kadar muayene edilmeksizin ve gerektiğinde mühür altına alınarak veya
memur eşliğinde sevk edilir.
2. Antrepolardan veya gümrük idarelerince konulmasına izin verilen diğer yerlerden
transit rejimi kapsamında taşınan eşya, gerek görülmesi halinde muayene edilir. Transit rejimi
kapsamında taşınacak eşyanın muayenesi 61 ila 70 inci madde hükümlerine göre yapılır. Bu
madde uyarınca yapılacak gümrük muayenesinde, asıl sorumlu, temsilcisi veya eşyanın taşınmasından
sorumlu kişiler de bulunabilir. (2)
Madde 89 – Bu Kanunun 55 inci maddesinin 2 nci, 56 ncı maddesinin 1 inci fıkralarında
belirtilen hallerde, transit rejimi kapsamında taşınan eşyanın gümrük muayenesine tabi tutulması,
teminat alınması, eşyanın memur eşliğinde sevki veya diğer önlemler alınması hususlarında dü-
zenleme yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“Transit rejimi hak sahibi olan kişiler;” ibaresi “Asıl sorumlu,”; birinci ve ikinci fıkralarında yer alan
“varış yeri gümrük idaresine” ibareleri “varış gümrük idaresine”; ikinci fıkrasında yer alan “1 inci fıkrada
belirtilen kişilerin” ibaresi “Asıl sorumlunun birinci fıkrada belirtilen” şeklinde değiştirilmiş ve metne
işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
birinci fıkrasında yer alan “varış veya çıkış gümrük idaresine” ibaresi “varış gümrük idaresine”; ikinci
fıkrasında yer alan “Gümrük vergileri teminata bağlanmak suretiyle bu rejim kapsamında” ibaresi “Transit
rejimi kapsamında”; “rejim hak sahibi” ibaresi “asıl sorumlu” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiş-
tir.
7704-2
Madde 90 – Türkiye karasularından geçen ve hakkında ihbar bulunan veya şüphe edilen
transit eşya yüklü gemilerin ambar kapakları veya bu gibi eşya konulan diğer yerleri, gümrük
idarelerince mühür altına alınabilir. Bu gemilere memur eşlik ettirilebilir veya gemiler seyir halinde
iken dış gözetim altında tutulabilir.
Yukarıda belirtilen önlemler, gemilerin Türkiye karasularından çıkışı üzerine kaldırılır.
Madde 91 – Türkiye Gümrük Bölgesinde karayolu ile transit eşya taşıyan taşıtların transit
süreleri, izleyecekleri yollar, kontrol noktaları ve konaklama yerleri ile ilgili olarak düzenlemeler
yapmaya Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 92 – 1. Transit eşya taşıyan seyir halindeki bir taşıtın beklenmeyen haller veya
mücbir sebeplerle yoluna devam edemediği durumlarda, bu husus gecikmeksizin en yakın gümrük
idaresine bildirilir.
Transit eşyanın, söz konusu taşıttan diğer bir taşıta aktarılması gümrük idarelerinin gözetimi
altında yapılarak, bu durum bir tutanakla belgelendirilir.
2. (Değişik: 18/6/2009-5911/20 md.) Türkiye Gümrük Bölgesi içinde transit halindeki
eşyanın beklenmeyen haller veya mücbir sebeplerle telef veya kaybının kanıtlanması halinde,
gümrük vergileri aranmaz.
C. Gümrük Antrepo Rejimi
Madde 93 – 1. Gümrük antrepo rejimi;
a) İthalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmamış ve serbest dolaşıma
girmemiş eşyanın,
b) Gümrük antreposuna alınması halinde ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilecek
serbest dolaşımda bulunan eşyanın,
(1)
Bir gümrük antreposuna konulmasına ilişkin hükümleri belirler.
2. Antrepo işleticisi, gümrük antreposu işletmesine izin verilen kişidir.
Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişi veya bu kişinin hak ve yükümlü-
lüklerinin devredildiği kişidir.
3. Gümrük antreposu, gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın konulması amacıyla
kurulan ve kuruluşunda aranılacak koşulları ve nitelikleri yönetmelikle belirlenen yerdir.
4. 1 inci fıkrada belirtilen eşyanın gümrük antreposu olmayan, ancak gümrük idaresince
antrepo addedilen bir yere konularak antrepo rejimi hükümlerine tabi tutulabileceği haller, yö-
netmelikle belirlenir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “ihraç eşyasının” ibaresi
“serbest dolaşımda bulunan eşyanın”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7705
Madde 94 –1. Gümrük antreposu, genel antrepo veya özel antrepo olabilir.
a) Genel Antrepolar, eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen;
b) Özel Antrepolar, yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması amacıyla kurulan;
Gümrük antrepolarıdır.
2. Parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya korunmaları
özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşya, ancak bu niteliklerine uygun genel veya özel
antrepolara konulabilir. Bu tür eşya bir liste halinde yönetmelikle belirlenir.
3. Serbest dolaşımda olmayan eşyanın sergilendiği fuar ve sergiler de (…)(1) antrepo
sayılır.(1)
Madde 95 – 1. (Değişik: 18/6/2009-5911/21 md.) Gümrük antrepoları ile gümrük kapılarında
eşya satışı yapmak üzere özel antrepo statüsünde mağaza ve bunların depolarının açılması
ve işletilmesine izin vermeye Müsteşarlık yetkilidir. İznin verilmesine, bu iznin geçici veya sürekli
geri alınmasına, faaliyet, belge ve kayıt düzenine ilişkin usul ve esaslar ile eşya alabilecek
kişiler ve bu kişilere satılabilecek eşyanın cins ve miktarı yönetmelikle belirlenir.
2. Gümrük antreposu işletmek isteyen kişiler, izin verilmesi için gerekli bilgileri ihtiva
eden ve özellikle antrepoculuğa ekonomik yönden ihtiyaç bulunduğunu belirten yazılı bir talepte
bulunmak zorundadır. Gümrük antreposunun işletilmesine ilişkin şartlar verilen izinde gösterilir.
3. İzin, yalnızca Türkiye’de yerleşik kişilere verilir.
4. Antrepo işleticisinin hak ve yükümlülükleri, Gümrük Müsteşarlığının izni ile başka bir
kişiye devredilebilir.
Madde 96 – Antrepo işleticisi;
a) Gümrük antreposunda bulunduğu süre içerisinde eşyanın gümrük gözetimi altında
bulunmasını sağlamaktan,
b) Gümrük antrepo rejimi kapsamında eşyanın muhafaza edilmesiyle ilgili yükümlülükleri
yerine getirmekten,
c) İzinde belirtilen özel şartlara uymaktan,
Sorumludur.
Madde 97 – 1.Bir genel antrepo işletilmesi için izin verildiğinde, antrepo veya eşyanın
özelliklerine göre 96 ncı maddenin bir istisnası olarak, aynı maddenin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen
yükümlülüklerin münhasıran kullanıcıya ait olduğu, işletme izninde belirtilebilir. (2)
2. Kullanıcı, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulmasına ilişkin yükümlülülüklerini yerine
getirmekten her halükarda sorumludur.
Madde 98 – 81 inci maddenin 2 nci fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla, gümrük idareleri,
antrepo işleticisinden 96 ncı maddede belirtilen sorumluluklarla ilgili olarak yönetmelikle
belirlenen esaslar çerçevesinde bir teminat ister.
Ancak, fuar ve sergilere konulan veya ithalat vergilerinden muaf olan yahut ihraç edilmek
üzere antrepolara konulan eşya için teminat aranmaz.
Teminat alınmış olsa bile, gümrük işlemlerine başlanmadan ve bu işlemler bitirilip gümrük
idaresinin izni alınmadan, antrepolardan kısmen veya tamamen eşya çıkartılamaz.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “özel” ibaresi yürürlükten
kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “doğrudan” ibaresi
“münhasıran” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7706
Madde 99 – Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük antreposuna konuldukları tarihte
işletici tarafından kayıtlara geçirilir. Gümrük idareleri tarafından işletilmeyen antrepolardaki tüm
eşyanın antrepo kayıtları işletici tarafından tutulur. Bu kayıtlar her zaman gümrüğün denetlemesine
hazır halde bulundurulur. Söz konusu antrepo kayıtları ile 100 üncü maddede belirtilen antrepo
kayıtlarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 100 –(…)(1)
ekonomik yönden bir ihtiyaç bulunması ve gümrük gözetiminin
olumsuz etkilenmemesi koşuluyla; (1)
a) İhraç amacı dışında, serbest dolaşımda bulunan eşyanın gümrüklü antrepoya konulmasına,
(2)
b) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, gümrüklü antreposunda dahilde işleme veya gümrük
kontrolü altında işleme rejimlerine ilişkin hükümler çerçevesinde işçiliğe tabi tutulmasına, (2)
Müsteşarlıkça belirlenecek şartlar altında izin verilebilir.
(Ek fıkra: 18/6/2009-5911/22 md.) Birinci fıkrada belirtilen durumlarda eşya, gümrük
antrepo rejimine tabi değildir.
(Ek fıkra: 18/6/2009-5911/22 md.) Gümrük idareleri, birinci fıkrada belirtilen eşyanın 99
uncu maddede belirtilen şekilde antrepo kayıtlarına geçirilmesini zorunlu tutabilir.
Madde 101 – 1. Eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi sınırsızdır. Ancak, gümrük
idarelerince gerek görülen hallerde, eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım
tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir.
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek tarım ürünleri için Müsteşarlıkça özel
süreler belirlenebilir.
Madde 102 – 1. İthal eşyası, iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin
geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen
mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
Piyasa düzeninin aksamadan işleyişini sağlamak amacıyla tarım ürünlerinin antrepolarda
tabi tutulacağı elleçleme işlemleri Müsteşarlıkça sınırlandırılabilir.
2. İhracata bağlı önlemlerden yararlanabilecek ve antrepo rejimine tabi tutulmuş tarım
ürünlerine uygulanacak elleçleme işlemleri yönetmelikle belirlenir.
3. Bu maddede belirtilen elleçleme işlemleri, gümrük idarelerinin izniyle yapılabilir.
Madde 103 – 1. Antrepo rejimine tabi tutulan eşya, gümrük idarelerinden izin alınmak
şartıyla geçici olarak gümrük antreposundan çıkarılabilir.
Eşya gümrük antreposu dışında bulunduğu süre içinde 102 nci maddede belirtilen şartlar
altında elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
2. Antrepo rejimine tabi tutulmuş eşyanın bir gümrük antreposundan diğerine nakli, gümrük
idarelerinin iznine bağlıdır.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Gümrük antrepo
rejimine tabi tutulmamakla birlikte,” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin (a) bendinde yer alan “gümrük
antrepo tesislerine” ibaresi “gümrüklü antrepoya”, (b) bendinde yer alan “gümrük antrepo tesislerinde”
ibaresi “gümrüklü antreposunda” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7707
Madde 104 – 1. İthal eşyası için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, eşyanın antrepo
masrafları ile antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya
ödenecek fiyattan ayrı olarak gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez.
2. Söz konusu eşyanın 102 nci madde çerçevesinde elleçleme işlemlerine tabi tutulması
halinde, eşyanın ithalat vergileri tutarının belirlenmesinde dikkate alınacak niteliği, gümrük kıymeti
ve miktarı, beyan sahibinin talebi üzerine, 193 üncü maddede belirtilen tarihte, eşya söz
konusu elleçleme işlemlerine tabi tutulmamış gibi tespit edilir. Ancak, bu hükümlere Müsteşarlıkça
istisnalar getirilebilir.
3. Gümrük antrepo rejimine tabi tutulmuş ithal eşyasının 71 inci maddenin 1 inci fıkrası-
nın (c) bendi hükmüne göre, gümrüğe sunulmaksızın ve beyannamesi verilmeden önce serbest
dolaşıma girmek üzere teslim edildiği hallerde, gümrük vergileri, eşyanın antrepo rejimine tabi
tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanarak
hesaplanır. Bu hükmün uygulanması, eşyanın nitelik, gümrük kıymeti ve miktarı gibi vergilendirme
unsurlarının, eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte tespit edilmesi şartına bağlıdır.
Ancak, yükümlünün serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescil tarihinde eşyanın bulunduğu
hal ve niteliği ile diğer vergilendirme unsurlarına göre işlem yapılması yönünde talepte
bulunması halinde, bu yönde işlem yapılır.
73 üncü maddeye göre eşyanın tesliminden sonra kontrol hükümleri saklıdır.
Madde 105 – 1. Genel ve özel antrepo işleticileri yıl sonunda antrepo mevcutlarına ilişkin
bir listeyi gümrük idaresine verir. Her yıl, genel ve özel antrepolardaki eşya gümrük idaresince,
işletici tarafından verilen liste gözönünde bulundurulmak suretiyle sayılır. Genel antrepolardaki
eşyanın kısa sürede sayılamayacak kadar çok olması halinde, bunların gümrük idareleri tarafından
örnekleme yöntemiyle sayılması mümkündür.
2. Antrepolarda yapılan sayım sonucunda noksan çıkan eşyanın gümrük vergileri, duruma
göre işletici veya kullanıcıdan tahsil edilir.
3. Yapılan sayım sonucunda fazla çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın geçerli nedenlerden
ileri geldiğine gümrük idaresince kanaat getirilmediği takdirde, söz konusu eşya 177 ila
180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur.
Madde 106 – 1. İşleticiler ile 97 nci maddenin 1 inci fıkrasına göre kullanıcılar antrepolara
konulan eşyanın, gümrük idarelerince miktarı belirlenmiş ise bu miktardan, belirlenmemiş ise
belgelerinde yazılı miktarlar üzerinden gümrük idaresine karşı sorumludur.
2. Eşyanın niteliğinden kaynaklanan kayıplar ve fireler ile gümrüğün kontrolü altında
yapılan işleme faaliyeti sonucunda ortaya çıkan noksanlıklar ve antrepo işleticileri ile kullanıcıların
kusur ve hatalarından ileri gelmediği gümrük idaresine kanıtlanan telef, kayıp ve çalınmalar
için gümrük vergileri aranmaz. (1)
Eşya, gümrüklenmiş kıymeti üzerinden sigorta ettirilmiş ise noksan çıkan eşyanın vergileri
sigorta ettirenden veya lehine sigorta ettirilenden alınır.
3. 1 inci veya 2 nci fıkralarda yazılı nedenler dışında kalan noksanlıklar kabul edilmez.
Bunların vergi ve cezaları toplamından oluşan tutar, yerine göre işletici veya kullanıcıya tazmin
ettirilir.
––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan“denetimi” ibaresi
“kontrolü” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7708
4. Nitelikleri itibariyle antrepolarda ve antrepolar arası taşımalarda fire veren eşya ile
antrepolarda yapılmasına izin verilen elleçlemeden dolayı noksanlaşan eşyanın fire oranları ilgili
kuruluşların görüşleri alınarak Müsteşarlıkça belirlenir.
Madde 107 – Tarım politikası kapsamı eşya dâhil, Gümrük antrepo rejimine tabi tutulup
ihracata ilişkin önlemlerden yararlanabilen serbest dolaşımda bulunan eşyanın, ihraç edilmesi
veya bu Kanunda öngörülen gümrükçe onaylanmış diğer bir işlem ya da kullanıma tabi tutulması
zorunludur. (1)(2)
D. Dahilde İşleme Rejimi
I. Genel Hükümler
Madde 108 – 1. Serbest dolaşımda olmayan eşya, işlem görmüş ürünlerin üretiminde
kullanılmasından sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden ihraç edilmesi amacıyla, gümrük
vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın ve vergileri teminata bağlanmak
suretiyle, dahilde işleme rejimi kapsamında geçici olarak ithal edilebilir. Eşyanın işlem görmüş
ürünler şeklinde ihracı halinde, teminat iade olunur. Eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden
yararlanmasına şartlı muafiyet sistemi denir.
2. Serbest dolaşımda bulunan eşyanın işlem görmüş ürünlerin üretiminde kullanılmasından
sonra Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilmesi halinde, bu eşyanın serbest dolaşıma girişi
esnasında tahsil edilmiş olan ithalat vergileri, dahilde işleme rejimi kapsamından geri verilir.
Eşyanın bu şekilde dahilde işleme rejiminden yararlanmasına geri ödeme sistemi denir.
3. “İşleme faaliyetleri” deyimi;
a) Eşyanın montajı, kurulması ve diğer eşya ile birleştirilmesi dahil olmak üzere işçiliğe
tabi tutulması,
b) Eşyanın işlenmesi,
c) Eşyanın yenilenmesi ve düzenli hale getirilmesi dahil olmak üzere tamir edilmesi,
d) İşleme sırasında tamamen veya kısmen tüketilseler dahi, işlem görmüş ürünler içinde
bulunmayan ancak, bu ürünlerin üretilmesini sağlayan veya kolaylaştıran önceden belirlenmiş
bazı eşyanın kullanılması,
Anlamına gelir.
4. “İşlem görmüş ürün” deyimi, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen tüm ürünler
anlamına gelir.
5. “Asıl işlem görmüş ürün” deyimi, dahilde işleme rejimi kapsamında elde edilmesi
amaçlanan ürün anlamına gelir.
6. “ikincil işlem görmüş ürün” deyimi, işleme faaliyetleri sonucunda elde edilen asıl işlem
görmüş ürün dışındaki ürünler anlamına gelir.
7. “Eşdeğer eşya” deyimi, işlem görmüş ürünlerin imali için ithal eşyasının yerine kullanı-
lan serbest dolaşımda bulunan eşya anlamına gelir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddenin başına “Tarım politikası kapsamı
eşya dâhil,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “ihraç eşyasının”
ibaresi “serbest dolaşımda bulunan eşyanın” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7708-1
8. “Verimlilik oranı” deyimi, belirli miktardaki ithal eşyasının işlenmesi sonucunda elde
edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranı anlamına gelir.
Madde 109 – İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesine veya eşdeğer
eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma girmesinden önce
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesine izin verilebilir. Eşdeğer eşya kullanımına kolaylaştırma,
yasaklama veya kısıtlama getirebilir. (1)
Eşdeğer eşyanın, ithal eşyası ile aynı özellik ve aynı nitelikleri taşıması gerekir. Ancak,
belirlenecek özel hallerde eşdeğer eşyanın ithal eşyasından daha kaliteli veya daha ileri bir imalat
aşamasında olmasına izin verilebilir.
İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda, gümrük işlemlerinde
ithal eşyası eşdeğer eşya, eşdeğer eşya ise ithal eşya olarak değerlendirilir.
Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilen
işlem görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine karşılık olarak
izin hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınır.
II. İznin Verilmesi
Madde 110 – 1. Dahilde işleme izni, 80 inci madde çerçevesinde, işleme faaliyetlerini
yapan veya yaptıran kişinin talebi üzerine verilebilir.
2. Dahilde işleme izni sadece;
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,
b) 108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) bendinde belirtilen eşyanın kullanımı hariç,
ithal eşyasının işlem görmüş ürünler içerisinde mevcudiyetinin veya 109 uncu madde kapsamında
eşdeğer eşya için konulmuş koşullara uyulduğunun tespit edilebildiği hallerde,
c) Türkiye Gümrük Bölgesindeki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi
şartıyla, dahilde işleme rejiminin işlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı
için en iyi imkanların yaratılmasına yardımcı olduğu hallerde,
Verilebilir.
(Ek cümle: 18/6/2009-5911/23 md.) (c) bendinde belirtilen halleri belirlemeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir.
3.Ticari nitelikte olmayan dahilde işleme amaçlı ithalat için Türkiye Gümrük Bölgesi
dışında yerleşik kişilere de izin verilmesi mümkündür.
III.Rejimin İşleyişi
Madde 111 – 1.İşlem görmüş ürünlerin ihracı veya yeniden ihracı ya da gümrükçe onaylanmış
başka bir işleme tabi tutulması için gerekli süreler, işleme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi
ve işlem görmüş ürünlerin elden çıkarılması için yeterli olacak şekilde belirlenir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “Eş-
değer eşya kullanımına” ibaresinden sonra gelmek üzere “kolaylaştırma,” ibaresi eklenmiş ve metne iş-
lenmiştir.
7708-2
2. Süre, serbest dolaşımda bulunmayan eşya için dahilde işleme rejimine ilişkin
iznin alındığı tarihten itibaren işlemeye başlar ve bitimin rastladığı ayın son günü sona
erer. (Ek cümle: 18/6/2009-5911/24 md.) İzin sahibi tarafından ileri sürülen haklı gerekçelere
bağlı olarak ek süre verilebilir.Bu süre ve ek süreler, Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenir.
3. İthal eşyasının ithalindenönce eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin
ihracı halinde, ithal eşyasının rejim beyanı için gereken süre Bakanlar Kurulunca belirlenir. Bu
süre, ilgili eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünler için ihracat beyannamesinin tescil
tarihinden itibaren işlemeye başlar.
Madde 112 – 1.Bir dahilde işleme izni kapsamı eşyanın verimlilik oranı veya gerekli
olduğunda bu oranın belirlenme yöntemi, işleme faaliyetinin gerçekleştiği ya da gerçekleşeceğikoşullar
gözönünde bulundurularak belirlenir.
2. İlgili kuruluşların görüşleri alınarak hesaplanan standart verimlilik oranları, asli nitelikleri
itibariyle aynı özelliklere sahip eşya kullanılmak şartıyla aynı kalitede işlem görmüş ürünlerin
elde edilmesi ile sonuçlanan ve belirli teknik koşullar altında yürütülen işleme faaliyetlerine
ilişkin, doğruluğu önceden belirlenmiş verilere göre tespit edilir.
Madde 113 – Değişmemiş eşyanın veya işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girmiş
sayılacağı durum ve koşullar serbest dolaşıma giriş rejimi hükümleri çerçevesinde belirlenir.
Madde 114 – 1. Dahilde işleme rejimi kapsamında bir gümrük yükümlülüğünün doğması
halinde, 115 inci madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gümrük vergileri, ithal eşyasının dahilde
işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme
unsurları gözönünde bulundurularak hesaplanır.
2. İthal eşyası, dahilde işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde, tarife kotaları
ve tarife tavanları çerçevesinde tercihli tarife uygulamasından yararlanabilir durumda ise söz
konusu eşyanın bu tercihli tarifeden yararlanabilmesi, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin
tescil edildiği tarihte de mevcut tercihli tarifenin yürürlükte olmasına bağlıdır.
Madde 115 – 1. İlgili kuruluşların görüşleri alınarak yönetmelikle belirlenen listede yer
alan işleme faaliyetleri sonucunda, asıl işlem görmüş ürünlerle birlikte söz konusu listede belirtilen
ikincil işlem görmüş ürünlerin elde edilmesi ve bu ikincil ürünlerin serbest dolaşıma sokulması
halinde ithalat vergileri; asıl işlem görmüş ürünün ihraç edilen kısmı oranında ikincil işlem
görmüş ürünlerin serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescil tarihindeki vergi oranı ve
diğer vergilendirme unsurları esas alınarak hesaplanır. Ancak, izin hak sahibi, bu ürünlere ilişkin
vergilerin 114 üncü maddede belirtilen usule göre tahakkukunu talep edebilir.
Tarım politikası çerçevesinde bir vergiye konu olan işlem görmüş ürünlerin vergiye tabi
tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca belirlenir.
2. Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan ya da serbest bölgeye konulan işlem
görmüş ürünlerin ithalat vergileri, söz konusu şartlı muafiyet düzenlemesinin öngördüğü ya da
serbest bölgelere ilişkin hükümlerin öngördüğü şekilde hesaplanır.
Ancak, işlem görmüş ürünlerin, gümrük kontrolü altında işleme rejimi dışında, yukarda
düzenlenen gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanım şekillerinden birine tabi tutulduğu hallerde,
uygulanacak vergi 114 üncü madde uyarınca hesaplanan miktardan az olamaz.
7709
İlgili kişi, verginin 114 üncü maddede belirtilen usule göre hesaplanmasını isteyebilir.
3. İthal eşyasının, gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulduğu hallerde, işlem
görmüş ürünler söz konusu rejim çerçevesinde vergiye tabi tutulur.
4. Söz konusu ithal eşyası için amaca yönelik özel kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır
ithalat vergi oranının uygulanmasının öngörüldüğü hallerde, bu uygulamadan işlem görmüş ürünler
de yararlandırılır. (1)
5. Söz konusu ithal eşyasının 167 nci madde uyarınca ithalat vergilerinden muaf olduğu
hallerde, işlem görmüş ürünler de bu muafiyetten yararlandırılır. (1)
IV. Türkiye Gümrük Bölgesi Dışında İşleme Faaliyetleri
Madde 116 – 1.(Değişik: 18/6/2009-5911/25 md.) Gerekli iznin alınması şartıyla, işlem
görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın tamamı veya bir kısmı, hariçte işleme rejimi hükümleri
çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere veya ayniyetinin tespit edilebilir olması şartıyla
sergilenmek ya da tamir amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına geçici olarak ihraç edilebilir.
2. Yeniden ithal edilen ürünler için bir gümrük yükümlülüğünün doğması halinde, ithalat
vergileri;
a) 1 inci fıkrada belirtilen işlem görmüş ürünler veya değişmemişeşya için 114 ve 115 inci
maddeler uyarınca,
b) Türkiye Gümrük Bölgesi dışında işlendikten sonra yeniden ithal edilen ürünler için
hariçte işleme rejimi hükümleri uyarınca,
Hesaplanır.
V. Geri Ödeme Sisteminden Yararlanma
Madde 117 – (Değişik: 18/6/2009-5911/26 md.)
1. Geri ödeme sisteminden her eşya yararlanabilir. Ancak, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin
tescili sırasında;
a) İthalat miktar kısıtlamasına tabi olan,
b) Kota kapsamında tarife önlemleri uygulanan,
c) Tarım politikası çerçevesinde ithalat veya ihracat lisansı veya sertifikası ibrazını gerektiren,
d) İşlem görmüş ürün için ihracat iadesi veya vergisi mevcut,
eşya için geri ödeme sistemi uygulanmaz.
2. Birinci fıkrada yer alan hükümlere ek olarak, işlem görmüş ürünlerin ihracat beyannamesinin
tescili sırasında söz konusu ürünler için tarım politikası çerçevesinde ithal veya ihraç
lisansının veya sertifikasının ibrazı gerekiyorsa ya da bu ürünler için ihracat geri ödemesi veya
vergisi konulmuş ise, geri ödeme sisteminde ithalat vergileri iade edilmez.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “a)”, “b)”, “c)”,
“d)” ve “e)” olarak yer alan fıkra işaretleri sırasıyla “1.” , “2.”, “3.”, “4.” ve “5.” ve aynı maddenin
mevcut (d) fıkrasında yer alan “özel amaca yönelik nihai” ibaresi “amaca yönelik özel” şeklinde değiştirilmiş
ve metne işlenmiştir.
7710
Madde 118 – Dahilde işleme rejimine tabi tutulacak ithal eşyasına ilişkin serbest dolaşı-
ma giriş beyannamesinde, eşyanın geri ödeme sistemi kapsamında olduğu belirtilir ve izne ilişkin
bilgiler beyanname üzerinde gösterilir. Ayrıca, söz konusu izin belgesinin bir örneği beyannameye
eklenir.
Madde 119 – Dahilde işleme rejiminde geri ödeme sisteminin uygulandığı hallerde;
a) Eşdeğer eşyadan elde edilen işlem görmüş ürünlerin ithal eşyasının serbest dolaşıma
girmesinden önce Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi hükmü,
b) İşlem görmüş ürünlerin eşdeğer eşyadan elde edildiği durumlarda, gümrük işlemlerinde
ithal eşyasının eşdeğer eşya, eşdeğer eşyanın ise ithal eşyası gibi değerlendirilmesi hükmü,
c) Henüz ithal edilmemiş eşyanın yerine ihracat vergilerine tabi eşyadan elde edilen işlem
görmüş ürünlerin ihracı halinde, ithal eşyasının süresi içinde ithal edilmesine karşılık olarak izin
hak sahibinden, ihracat vergileri kadar teminat alınması hükmü,
d) 111 inci maddenin üçüncü fıkrası, 113, 114 ve 122 nci madde ile 115 inci maddenin
birinci fıkrasının ikinci bendi ile üçüncü fıkrası hükümleri; (1)(2)
Uygulanmaz.
Madde 120 – İşlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın hariçte işleme rejimi
hükümleri çerçevesinde daha ileri düzeyde işlenmek üzere geçici ihracı, söz konusu ürünlerin
tespit edilmiş süreler içinde Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmemeleri hariç olmak
üzere, 121 inci madde çerçevesinde bir ihracat olarak kabul edilmez.
Madde 121 – 1. İzin hak sahibi, geri ödeme sistemi çerçevesinde serbest dolaşıma giren
ithal eşyasından elde edilmiş işlem görmüş ürünlerin veya değişmemiş eşyanın;
a) İhraç edildiklerini,
b) Daha sonra yeniden ihraç edilmek üzere transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, geçici
ithalat rejimi veya şartlı muafiyet sistemine tabi dahilde işleme rejimine tabi tutulduğunu,
c) Serbest bölgeye konulduğunu,
Belgelendirmek ve rejimin uygulanmasına ilişkin diğer tüm şartlara uyulmuş olmak kaydıyla,
ithalat vergilerinin geri verilmesini veya kaldırılmasını isteyebilir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu bendin başına “111 inci maddenin üçüncü
fıkrası,” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “115 inci maddenin (a)
bendinin ikinci alt bendi ile (c) bendi” ibaresi “115 inci maddenin birinci fıkrasının ikinci bendi ile üçüncü
fıkrası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7711
2. İşlem görmüş ürünler veya değişmemiş eşya, 1 inci fıkranın (b) bendinde belirtilen
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulma bakımından, serbest dolaşımda olmayan
eşya sayılır.
3. Geri ödeme başvurusunun yapılması için gereken süre ilgili Bakanlar Kurulu Kararında
belirtilir.
4. 115 inci maddenin ikinci fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, 1 inci fıkra hükümleri
çerçevesinde bir gümrük rejimine tabi tutulan ya da serbest bölgeye konulan işlem görmüş ürünler
veya değişmemiş eşya, yönetmelikle belirlenen esaslar dahilinde (…)(1)
serbest dolaşıma girebilir.
Bu şekilde serbest dolaşıma sokulacak eşyanın gümrük vergileri tutarı, 1 inci fıkra hükmüne göre
geri verilen veya kaldırılan vergi tutarı kadardır. (1)(2)
5. Geri verilecek veya kaldırılacak ithalat vergileri tutarının tespitinde, gerektiğinde 115
inci maddenin birinci fıkrasının birinci bendi hükmü uygulanır.(2)
VI. Diğer Hükümler
Madde 122 – Şartlı muafiyet sisteminin uygulandığı dahilde işleme rejiminde, ihraç
olunan işlem görmüş ürünlerin ihracat vergilerine tabi eşdeğer eşyadan elde edilmesi durumunda,
söz konusu eşdeğer eşya ihracat vergilerinden muaf tutulur.
E.Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi
Madde 123 – 1.Gümrük kontrolü altında işleme rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın
Türkiye Gümrük Bölgesinde, ithalat vergilerine veya ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın,
niteliğini veya durumunu değiştiren işlemlere tabi tutulmaları ve bu işlemlerden elde
edilen ürünlerin gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmelerine ilişkin hükümlerin
uygulandığı rejimdir. Elde edilen bu tür ürünler, işlenmiş ürün olarak adlandırılır.
2. Gümrük kontrolü altında işleme rejiminin uygulanabileceği durumların listesi ile bu
rejim konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi dışında gümrükçe onaylanmış bir işlem ve
kullanıma tabi tutulabileceği istisnai durumlar ve özel şartlar yönetmelikle belirlenir. (3)
Madde 124 – 1.Gümrük kontrolü altında işleme izni, işleme işini yapan veya yaptıran
kişinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir.
2. İzin, sadece Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere;
a) İşlenmiş ürünler içinde ithal eşyasının teşhisinin mümkün olduğu,
b) Eşyanın işlenmesinden sonra, rejime tabi tutulduğu sıradaki niteliğine veya durumuna
dönüştürülmesinin ekonomik olarak mümkün olmadığı,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “yeniden” ibaresi
yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “115 inci maddenin (b)
fıkrası” ibaresi “115 inci maddenin ikinci fıkrası”, aynı maddenin beşinci fıkrasında yer alan “115 inci
maddenin (a) bendinin birinci alt bendi” ibaresi “115 inci maddenin birinci fıkrasının birinci bendi” şeklinde
değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “durumların listesi”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ile bu rejim konusu eşyanın serbest dolaşıma giriş rejimi dışında gümrükçe
onaylanmış bir işlem ve kullanıma tabi tutulabileceği istisnai durumlar ve özel şartlar” ibaresi eklenmiş
ve metne işlenmiştir.
7712
c) Rejimin uygulanmasının, ithal eşyasının tabi olduğu menşe ve miktar kısıtlaması kurallarının
etkilerini saptırmayacağı,
d) Türkiye’deki benzer eşyanın üreticilerinin temel ekonomik çıkarlarını olumsuz etkilemeyen,
bir işleme faaliyeti yaratma veya devam ettirme yönündeki ekonomik amaçlara uyulduğu,
Hallerde verilir.
(Ek cümle: 18/6/2009-5911/27 md.) (d) bendinde belirtilen ekonomik şartların yerine
getirildiği ya da yerine getirilmiş addedildiği haller yönetmelikle belirlenir.
Madde 125 – Gümrük kontrolü altında işleme rejimine ilişkin süreler, rejimin ibrası ve
verimlilik oranları, 111 ve 112 nci maddelerdeki esaslar çerçevesinde yönetmelikle belirlenir.(1)
Madde 126 – Değişmemiş eşyaya veya izinde öngörülen işlemin ara aşamalarından birinde
bulunan ürünlere ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gümrük vergileri tutarı, ithal
eşyasının bu rejime ilişkin beyannamenin tescili sırasında yürürlükte bulunan vergi oranı ve diğer
vergilendirme unsurlarına dayanılarak belirlenir.
Madde 127 – 1. Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulan ithal eşyasının,
tercihli bir tarife uygulanmasından yararlanabildiği ve aynı tercihli tarife uygulamasının serbest
dolaşıma giren aynı nitelikteki işlenmiş ürünlere de uygulanabildiği hallerde, işlenmiş ürünlerin
tabi olduğu ithalat vergileri, söz konusu tercihli tarife çerçevesinde belirlenmiş vergi oranına göre
hesaplanır.
2. Tercihli tarife uygulamasının, tarife kotaları veya tarife tavanlarına tabi olması halinde,
işlenmiş ürünler için 1 inci fıkrada belirtilen vergi oranının uygulanması, söz konusu tercihli
tarifenin serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında ithal eşyasına uygulanabilmesi
koşuluna bağlıdır. Serbest dolaşıma giren işlenmiş ürünlerin imalatında fiilen kullanılan ithal
eşyası miktarı, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin tescili sırasında yürürlükte olan tarife kotaları
ve tarife tavanları hesabına katılır. Bu durumda, işlenmiş ürünlerle aynı olan ürünler için
açılmış tarife kotaları veya tavanlarının hesabına herhangi bir ilave yapılmaz.
F. Geçici İthalat Rejimi
Madde 128 – Geçici ithalat rejimi, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden
tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye
Gümrük Bölgesi içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında,
herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan hükümlerin uygulandığı
rejimdir.
Madde 129 – 1.Geçici ithalat izni, eşyayı kullanan veya kullandıran kişinin talebi üzerine
gümrük idarelerince verilir.
2. İthal eşyası ile ilgili ayniyet tespitinin mümkün olmadığı hallerde, geçici ithalat rejiminin
kullanılmasına izin verilmez. Ancak, eşyanın veya yapılacak işin niteliği itibariyle, ayniyet
tespiti ile ilgili önlemlerin alınmamasına rejimin kötüye kullanılmasına sebep olmayacağı hallerde,
gümrük idareleri vergilerin tümünü teminata bağlamak suretiyle, geçici ithalat rejiminin kullanılmasına
izin verebilirler.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan “süreler” ibaresinden
sonra gelmek üzere “, rejimin ibrası” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7712-1
Madde 130 – 1. İthal eşyasının yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış yeni
bir işlem veya kullanıma tabi tutulması için gerekli süreler, izin verilen kullanımın amacına uygun
olacak şekilde Müsteşarlıkça belirlenir.
2. 131 inci madde uyarınca tespit edilecek özel süreler saklı kalmak üzere, eşyanın geçici
ithalat rejimi altında kalma süresi azami yirmidört ay olarak belirlenir. Bununla birlikte, gümrük
idareleri ilgili kişinin de kabul etmesiyle daha kısa süreler saptayabilir.
3. Ancak, istisnai hallerde ve ilgilinin talebi üzerine, 1 ve 2 nci fıkralarda belirtilen sürelerin
uzatılmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 131 – İthal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminin uygulanabileceği
durumlar ve özel şartlar Bakanlar Kurulunca tespit edilir.
Madde 132 – 1.Mülkiyeti, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında yerleşik bir kişiye ait olan ve
131 inci madde uyarınca konulmuş hükümlere tabi olmayan veya söz konusu hükümlere tabi
olmakla birlikte, tam muafiyet suretiyle geçici ithalat iznine ilişkin hükümlerde öngörülen koşulları
taşımayan eşyanın, kısmi muafiyet uygulanması suretiyle geçici ithalat rejiminden yararlanması
mümkündür.
2. Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminden yararlandırılmayacak eşyaya ilişkin
liste Bakanlar kurulunca belirlenir.
Madde 133 – 1.Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan eşyadan her
ay için alınacak ithalat vergileri, geçici ithalat rejimine ilişkin beyannamenin tescil tarihinde, söz
konusu eşyanın serbest dolaşıma girmiş olması halinde alınacak vergiler tutarının %3’ü olarak
tespit edilir.
Söz konusu vergiler eşyanın bu rejimden yararlandığı her ay için alınır ve bir aydan daha
az süreler tam ay olarak değerlendirilir.
2. Alınacak ithalat vergileri tutarı, uygulanacak faizler hariç olmak üzere, söz konusu
eşyanın geçici ithalat rejimine tabi tutulduğu tarihte serbest dolaşıma girmesi halinde alınacak
vergileri aşamaz.
3. Geçici ithalat rejiminden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerin 83 üncü madde uyarınca
devri halinde, yeni hak sahibi rejime ilişkin kalan süreyi 130 uncu maddenin 3 üncü fıkrası hükmü
saklı kalmak üzere kullanabilir.
4. 3 üncü fıkrada belirtilen devir işleminin aynı ay içerisinde, rejimi kısmi muafiyetle
kullanmasına izin verilmiş iki kişi arasında gerçekleştirilmesi halinde, ilk hak sahibi söz konusu
ayın tamamı için tahakkuk eden ithalat vergileri tutarını ödemekle yükümlüdür.
Madde 134 – 1.İthal eşyası için gümrük yükümlülüğü doğduğunda, gümrük vergilerinin
tutarı, geçici ithalat rejimine ilişkin beyanda bulunulduğu tarihte söz konusu eşyaya ait vergi oranı
ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden tespit edilir. Ancak, tam muafiyet suretiyle geçici
ithal edilen eşya ile ilgili olarak gümrük yükümlülüğü doğması halinde, 193 üncü maddede belirtilen
tarihte söz konusu eşyaya ilişkin vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurları esas alınır.
2. Kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat hükümleri dışında herhangi bir nedenle ithal
eşyası için gümrük yükümlülüğü doğması halinde, 1 inci fıkra uyarınca hesaplanan vergi tutarından
133 üncü madde hükümlerine göre ödenen vergi miktarı düşülür.
7712-2
G. Hariçte İşleme Rejimi
I. Genel Hükümler
Madde 135 – 1.Hariçte işleme rejimi, 144 ila 148 inci maddelerde öngörülen standart
değişim sistemine ilişkin hükümler ile 116 ncı madde hükmü saklı kalmak üzere, serbest dolaşımdaki
eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden
geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithal vergilerinden tam veya
kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.
2. Serbest dolaşımdaki eşyanın geçici ihracı halinde,söz konusu eşyaya Türkiye Gümrük
Bölgesi dışına çıkışı için öngörülen ihracat vergileri,ticaret politikası önlemleri ve diğer işlemler
uygulanır.
3.Bu rejimde geçen;
a) “Geçici ihracat eşyası”deyimi, hariçte işleme rejimine tabi tutulan eşya,
b) “İşleme faaliyetleri”deyimi, 108 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (a), (b)ve (c) bentlerinde
düzenlenen faaliyetler,
c) “İşlem görmüş ürünler”deyimi, işleme faaliyetleri sonucu elde edilen bütün ürünler,
d) “Verimlilik oranı”deyimi,belirli miktardaki geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucunda
elde edilen işlem görmüş ürünlerin miktarı veya yüzde oranı,
Anlamına gelir.
Madde 136 – Hariçte işleme rejimi;
a) İhracı,ödenmiş ithalat vergilerinin geri verilmesine veya teminata bağlanmış ithalat
vergilerinin kaldırılmasına yol açan,
b) İhracından önce,nihai kullanımları nedeniyle tam muafiyet suretiyle serbest dolaşıma
giren ve bu muafiyetin tanınması için gerekli koşulları taşımaya devam eden,
c) İhracı,ihracat vergi iadesini gerektiren veya ihracı nedeniyle tarım politikası çerçevesinde
vergi idaresi dışında bir mali avantaj sağlanan,
Serbest dolaşımdaki eşyaya uygulanmaz.
(b) bendinin istisnaları yönetmelikle belirlenir.
II. İznin Verilmesi
Madde 137 – 1.Hariçte işleme izni, talep üzerine,80 inci madde çerçevesinde işleme
faaliyetini yaptıracak kişiye verilebilir.
2. Ancak,rejimin uygulanmasının,ithal edilen işlem görmüş ürünlerin aynısını veya benzerini
üreten Türkiye’deki üreticilerin temel çıkarlarını olumsuz etkilemeksizin ihraç eşyasının
satışını teşvik etmesi ve işleme faaliyetinin Türk menşeli eşya ile Türkiye dışında elde edilen
eşyanın birleştirilmesiyle oluşan işlem görmüş ürün olarak ithal edilmesi halinde, hariçte işleme
izni işleme faaliyetini yaptıracak kişi dışında başka bir kişiye de verilebilir.
Madde 138 – Hariçte işleme izni;
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişilere,
b) İşlem görmüş ürünlerin geçici ihracat eşyasının işlenmesi sonucu elde edildiğinin
tesbiti mümkün olan hallerde,
7713
c) Talep edilen iznin;Türkiye’deki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarına ciddi bir zarar
verecek durumda olmadığı hallerde,
Verilir.
(b) bendinde istisna getirilecek haller ve bu istisnaların uygulanmasına ilişkin şartlar ilgili
Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir.
III. Rejimin İşleyişi
Madde 139 – 1.İşlem görmüş ürünlerin Türkiye Gümrük Bölgesine yeniden ithal edilmeleri
için gereken süre verilen izinde belirtilir.İzin hak sahibinin talebinin uygun bulunması halinde,
bu süre uzatılabilir.
2. Faaliyetin verimlilik oranı veya bu oranın belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar ilgili
Bakanlar Kurulu Kararında belirtilir.
Madde 140 – 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam
veya kısmi muafiyet, yalnızca işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma giriş beyanının,izin hak
sahibi veya izin hak sahibinin onayı alınmış ve izin koşullarına uyulmuş olmak kaydı ile Türkiye
Gümrük Bölgesinde yerleşik bir başka kişi adına ya da hesabına yapılması halinde tanınabilir.
2. Hariçte işleme rejimine ilişkin şartlar veya yükümlülüklerden birine uyulmadığı takdirde,
135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet
uygulaması yapılmaz.Ancak, bu durumun, söz konusu rejimin doğru işleyişine önemli bir etkisinin
olmadığının tesbit edilmesi halinde,ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet uygulaması
yapılır.
Madde 141 – 1. 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergileri,işlem görmüş
ürünlere ait ithalatvergileri tutarından, geçici ihracat eşyasına en son işleme faaliyetine tabi
tutulduğu ülkeden aynı tarihte ithal edilse idi uygulanacak olan ithalat vergileri tutarının indirilmesi
suretiyle hesaplanır.
2. 1 inci fıkra uyarınca indirilecek tutarın hesaplanmasında geçici ihracat eşyasının,hariçte
işleme rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki miktar ve niteliği ile işlem görmüş ürünlerin
yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde uygulanabilir diğer
vergilendirme unsurları dikkate alınır.
İşlem görmüş ürünlerin gümrük kıymetinin belirlenmesinde 27 nci maddenin 1 inci fıkrasının
(b) bendinin (i) alt bendi dikkate alınır. Kıymetin bu şekilde belirlenememesi durumunda,
işlem görmüş ürünlerin gümrük kıymeti ile makul bir yöntemle belirlenen işleme masrafları arasındaki
fark, geçici ihracat eşyasının kıymetini oluşturur.
Bununla birlikte;
a) Bakanlar Kurulunca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenecek giderler,indirilecek
tutarın hesaplanmasında dikkate alınmaz.
b) Hariçte işleme rejimine tabi tutulmadan önce geçici ihracat eşyasının nihai kullanımı
nedeniyle indirimli bir oranda serbest dolaşıma girdiği ve bu indirimli oranın tanınması için gerekli
koşulların yürürlükte kalmaya devam ettiği hallerde indirilecek tutar,eşyanın serbest dolaşı-
ma ilk girişi sırasında hesaplanan gerçek ithalat vergileri tutarıdır.
7714
3. Geçici ihracat eşyasının, nihai kullanım amacıyla serbest dolaşıma girişi sırasında
indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanabildiği hallerde, bu eşyaya en son işleme faaliyetinin
gerçekleştiği ülkede de nihai kullanıma uygun işçilik görmesi koşuluyla, söz konusu indirimli
veya sıfır vergi oranı uygulanır.
4. İşlem görmüş ürünlerin 15 inci maddenin 3 üncü fıkrasının (d) veya (e) bentleri çerçevesinde
tercihli bir tarife uygulamasından yararlanması ve bu tarifenin geçici ihracat eşyası ile
aynı tarife pozisyonundaki eşya için de geçerli olması halinde, 1 inci fıkra uyarınca indirilecek
tutarın hesaplanmasında dikkate alınacak vergi oranı,söz konusu tercihli tarifenin uygulanabilmesi
için gerekli koşullara uygun geçici ihracat eşyasına uygulanması gereken orandır.
5. (Ek: 18/6/2009-5911/28 md.) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak hariçte işleme
rejimini müteakip eşyaya serbest dolaşıma giriş rejiminin uygulanacağı durumlar ve buna ilişkin
özel şartlar Bakanlar Kurulunca belirlenir. Söz konusu eşyanın vergilendirilmesinde hariçte işleme
rejimi kapsamında yapılan işleme maliyeti esas alınır. (1)
6. İki veya çok taraflı ticaret anlaşmaları çerçevesinde bazı işlem görmüş ürünler için
konulmuş veya konulacak olan ithalat vergi muafiyeti içeren hükümler saklıdır. (1)
Madde 142 – Tamir amacıyla geçici ihraç edilen eşya,tamiratın garanti nedeniyle sözleş-
meye bağlı olarak veya kamuni bir yükümlülüğe dayanarak ya da bir imalat hatası nedeniyle,
bedelsiz yapıldığının kanıtlanması halinde, serbest dolaşıma ithalat vergilerinden tam muaf olarak
girer. Ancak, söz konusu eşyanın serbest dolaşıma ilk girişi sırasında kusurlu olduğunun dikkate
alınarak işlem yapılmış olması halinde, bu hüküm uygulanmaz.
Madde 143 – Eşyanın tamir amacıyla geçici ihraç edildiği ve tamiratın bedel karşılığında
yapıldığı hallerde, 135 inci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen ithalat vergileri, gümrük kıymeti
olarak tamir masraflarına eşit bir tutar dikkate alınarak, işlem görmüş ürünlerin serbest dolaşıma
giriş beyannamesinin tescil edildiği tarihte, bu ürünlere uygulanacak vergi oranı ve diğer vergilendirme
unsurlarına istinaden belirlenir. Ancak, izin hak sahibinin tamir masrafları dışında başka bir
ödeme yapmamış olması ve bu ödemenin izin hak sahibi ile faaliyeti yapan kişi arasındaki ilişkiden
etkilenmemesi gerekir.
IV. Standart Değişim Sistemine Dayalı Hariçte İşleme
Madde 144 – 1. Hariçte işleme rejimine ilişkin önceki hükümlerin yanı sıra, bu madde ve
145 ila 148 inci madde hükümlerine göre ikame ürün olarak adlandırılan ithal eşyasının bir işlem
görmüş ürün ile değiştirilmesi,standart değişim sistemi kapsamında mümkündür.
2. Tarım politikasına veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen ve özel düzenlemelere
tabi eşya dışında kalan serbest dolaşımdaki eşyanın tamirinin söz konusu olduğu hallerde,
gümrük idareleri standart değişim sisteminin uygulanmasına izin verirler.
3. 148 inci madde hükmü saklı kalmak üzere, işlem görmüş ürünlere uygulanan hükümler
ikame ürünlere de uygulanır.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle; 141 inci maddeye dördüncü fıkradan sonra
gelmek üzere beşinci fıkra eklenmiş ve mevcut beşinci fıkra altıncı fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.
7715
4. Gümrük Müsteşarlığınca, tespit edilen koşullar altında ve ithalat vergileri tutarını karşı-
layan bir teminat verilmesi halinde, ikame ürünlerin geçici ihracat eşyasının ihracından önce ithal
edilmelerine izin verilir.
Madde 145 – 1. İkame ürünlerin, tamirata konu olan geçici ihracat eşyası ile aynı tarife
pozisyonuna girmesi, aynı ticari nitelikte ve aynı teknik özelliklere sahip olması gerekir.
2. Geçici ihracat eşyasının ihracattan önce kullanılmış olması halinde, ikame ürünlerin de
yeni olmamaları ve kullanılmış olmaları gerekir.
3. (Ek: 18/6/2009-5911/29 md.) Standart değişim sisteminin uygulanmasına yukarıda belirtilen
şartların yerine getirildiğine ilişkin bilgi ve belgelerin ibrazı halinde izin verilir.
Ancak, ikame ürünün satış sözleşmesindeki garanti hükümleri uyarınca veya kanuni bir
yükümlülük ya da bir imalat hatası nedeniyle bedelsiz olarak verilmesi halinde, kullanılmış eşya
yerine yeni eşya getirilebilir.
Madde 146 – İthalatın önceden yapıldığı durumda, ikame ürünlerin serbest dolaşıma giriş
beyannamesinin tescili tarihinden itibaren iki aylık süre içinde geçici ihracat eşyasının ihraç edilmesi
gerekir.
Ancak, istisnai hallerde, söz konusu süre dolmadan ilgili kişinin talebi üzerine gümrük
idareleri bu süreyi makul ölçüde uzatabilirler.
Madde 147 – İthalatın önceden yapıldığı durumda ve 141 inci maddenin uygulanması
halinde, indirilecek tutar, geçici ihracat rejimine ilişkin beyannamenin tescili tarihinde geçici
ihracat eşyasına uygulanabilir vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına istinaden belirlenir.
Madde 148 – Stantart değişim çerçevesinde yürütülen işlemler, 137 nci maddenin 2 nci
fıkrası ile 138 inci maddenin (b) bendi hükümlerine tabi değildir.
V. Diğer Hükümler
Madde 149 – Hariçte işleme rejimi çerçevesinde öngörülen usuller, tarife dışı ticaret
politikası önlemlerinin yürütülmesi amacıyla da uygulanabilirler.
DÖRDÜNCÜ AYIRIM
İhracat Rejimi
Madde 150 – 1. İhracat rejimi, serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye
Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir.
İhracat, ticaret politikası önlemleri ve gerektiği takdirde ihracat vergileri de dahil olmak
üzere çıkış işlemlerine ilişkin hükümlerin uygulanmasıyla gerçekleştirilir.
2. Türkiye Gümrük Bölgesinden ihraç edilecek eşya, ihracata ilişkin gümrük beyannamesi
ile yetkili gümrük idaresine beyan edilir.
3. Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkacak eşyanın gümrük beyannamesine tabi olmayacağı
hal ve şartlar yönetmelikle belirlenir.
4. Müsteşarlık, gerektiğinde ihraç eşyasının cinsine, niteliklerine ve ihracatın özelliğine
göre ihracatın daha kolay yapılmasını sağlayacak usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.
Madde 151 – İhraç eşyası, buna ilişkin gümrük beyannamesinin tescili sırasında bulunduğu
durum ve niteliğini gümrük kontrolünden çıktığı sırada da aynen muhafaza etmesi ve bu
haliyle Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesi koşuluyla fiilen ihraç edilmiş sayılır. Bu durumda,
ihraç eşyası üzerindeki gümrük kontrolü sona erer. (1)
––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan“denetimi” ibaresi
“kontrolü”; “denetiminden” ibaresi “kontrolünden” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7716
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gümrükçe Onaylanmış Diğer İşlem veya Kullanım Şekilleri
BİRİNCİ AYIRIM
Serbest Bölgeler
A. Genel Hükümler
Madde 152 – Serbest bölgeler, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber;
a) Serbest dolaşımda olmayan eşyanın herhangi bir gümrük rejimine tabi tutulmaksızın ve
serbest dolaşıma sokulmaksızın, gümrük mevzuatında öngörülen haller dışında kullanılmamak ya
da tüketilmemek kaydıyla konulduğu, ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin (…)(1)
uygulanması bakımından, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında olduğu kabul edilen;
b) Serbest dolaşımdaki eşyanın, bir serbest bölgeye konulması nedeniyle normal olarak
eşyanın ihracına bağlı olanaklardan yararlandığı;
Yerlerdir. (1)
Madde 153 – 1. Serbest bölgelerin sınırları ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin
gözetimine tabidir.(2)
2. Bir serbest bölgeye giriş veya çıkış yapan kişiler ve nakil araçları gümrük idaresi tarafından
kontrol edilir.
(2)
3. Gümrük idareleri,serbest bölgeye giren, burada kalan veya çıkan eşyayı muayene edebilirler.
Muayenenin yapılmasını sağlamak üzere eşyaya giriş veya çıkışlarda eşlik etmesi gereken
taşıma belgesinin bir nüshasının gümrük idaresine verilmesi veya tetkike hazır tutulması gerekir.
Muayene gerektiği takdirde, eşya gümrük idarelerine sunulur.
4. (Ek: 18/6/2009-5911/30 md.) Gümrük idareleri, bu Kanunda yer alan hükümlere uyacağı
hususunda ciddi şüphe uyandıran kişilerin serbest bölgeye girişine izin vermeyebilir.
B. Serbest Bölgelere Eşya Konulması
Madde 154 – Serbest dolaşımda olan veya olmayan her türlü eşya serbest bölgelere konulabilir.
Ancak, parlayıcı ve patlayıcı veya bir arada bulundukları eşya için tehlikeli olan veya
korunmaları özel düzenek veya yapılara gerek gösteren eşya serbest bölgelerdeki bu niteliklere
uygun yerlere konulur.
Madde 155 – 1. 153 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükmü saklı kalmak üzere, serbest
bölgeye giren eşyanın gümrük idarelerine sunulmasına ve beyanname verilmesine gerek yoktur.
2. a) Serbest bölgeye girişiyle sona erecek olan bir gümrük rejimine tabi tutulan,
b) Bir serbest bölgeye ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına ilişkin bir
karardan sonra konulan,
c) Bir serbest bölgeye ihracat kaydıyla konulan,
d) (Ek: 18/6/2009-5911/31 md.) Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük Bölgesi
dışından gelen,
Eşyanın gümrük idarelerine sunulması ve gerekli gümrük işlemine tabi tutulması şarttır.
Ancak, (a) bendinde belirtilen gümrük rejimi hükümlerinin böyle bir zorunluluğu aramadığı
hallerde, eşyanın gümrüğe sunulması gerekmez.
3. İhracat vergilerine veya ihracatla ilgili diğer hükümlere tabi olan eşyanın gümrük idarelerine
bildirilmesi gerekir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu maddenin (a) bendinde yer alan “ve
kambiyo mevzuatının” ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“denetimine” ibaresi “gözetimine” ve ikinci fıkrasında yer alan “muayenesine tabi tutulur” ibaresi “idaresi
tarafından kontrol edilir” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7717
4. İlgilinin talebi üzerine, gümrük idareleri serbest bölgeye konulmuş eşyanın gümrük
statüsünü onaylayan bir belge verebilirler.
C. Serbest Bölgelerin İşleyişi
Madde 156 – Eşyanın serbest bölgelerde kalabileceği süre sınırsızdır.
Madde 157 – 1.Bir serbest bölgeye konulmuş serbest dolaşımda olmayan eşya;
a) Serbest dolaşıma giriş rejimi kapsamında ve 161 inci maddede belirtilen koşullar altında,
serbest dolaşıma girebilir.
b) İzni gerek olmaksızın mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir.
c) Dahilde işleme rejimine tabi tutulabilir.
d) Gümrük kontrolü altında işleme rejimine tabi tutulabilir.
e) Geçici ithalat rejimine tabi tutulabilir.
f) 164 üncü maddeye göre gümrüğe terk edilebilir.
g) İlgili kişinin, gümrük idarelerince gerekli görülen tüm bilgileri vermesi şartıyla imha
edilebilir.
Eşyanın (c),(d) ve (e) bentlerinde belirtilen rejimlerden birine tabi tutulması halinde,
serbest bölgelerin işletilmesine ve gümrük gözetimine ilişkin koşullar da gözönünde bulundurularak,
ilgili rejimin gerektirdiği düzenlemeler yönetmelikle belirlenir.
2. Normal olarak ihracata bağlı olanaklardan yararlanan tarım politikası kapsamındaki
eşya, yalnızca mutat elleçleme işlemine tabi tutulabilir. Bu işlemler izin alınmaksızın da yapılabilir.
Madde 158 – 1. 157 nci madde hükümleri uygulanmaksızın, serbest dolaşımda olmayan
eşya ile 152 nci maddenin (b) bendinde belirtilen serbest dolaşımda olan eşya, serbest bölgelerde
tüketilemez veya kullanılamazlar. (1)
(Ek paragraf: 18/6/2009-5911/32 md.) Ancak,
a) Serbest bölgelerdeki tesislerin yapımında kullanılan,
b) Serbest bölgelerde bulunan tesislerde makina-teçhizat, demirbaşa kayıtlı eşya veya
bunların parçası olarak kullanılan,
c) Serbest bölgelerde yerleşik gemi inşa faaliyetinde bulunanlara gemi inşasında kullanılmak
üzere teslimi yapılan,
eşya, bu durumun tevsiki kaydıyla, bu hükmün dışındadır.
2. Yönetmelikle belirlenen teçhizat ve tedarik ürünlerine ilişkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla ve ilgili rejimde öngörülen hallerde 1 inci fıkra uygulaması, eşyanın serbest dolaşıma
girişi veya geçici ithalata tabi tutulmasına ilişkin ithalat vergileri veya tarım politikası ya da ticaret
politikası önlemlerinin uygulanmasını gerektirmemesi halinde, bu eşyanın kullanılmasına veya
tüketilmesine engel oluşturmaz. Ancak, söz konusu eşyanın bir kota veya tarife tavanına tabi
olması halinde, bu eşya ile ilgili olarak gümrük beyannamesi verilmesi zorunludur.
Madde 159 – 1.Serbest bölgelerde depolama, işçilik, işleme veya alım ve satım faaliyetlerinde
bulunan kişiler tarafından, gümrük idarelerince kabul edilen forma uygun olarak envanter
kayıtları tutulur. Eşya, söz konusu kişiye ait yere konulmasından sonra kırksekiz saat içinde envanter
kayıtlarına geçirilir. Söz konusu envanter kayıtları, gümrük idarelerine eşyayı teşhis ve
eşya hareketlerini izleme olanağını verecek şekilde tutulmak zorundadır.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “160 ıncı” ibaresi “157
nci” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7718
2. Eşyanın serbest bölge içinde bir yerden bir yere aktarılması ile ilgili kayıtlar yetkili
gümrük idaresinin incelemesine hazır bulundurulur. Bu uygulamada, eşyanın kısa süreli depolanması,
aktarma işleminin bir parçası olarak kabul edilir. (1)
3. (Ek : 18/6/2009-5911/33 md.) Bir serbest bölgeye doğrudan Türkiye Gümrük Bölgesi
dışından gelen veya bir serbest bölgeden doğrudan Gümrük Bölgesinin dışına çıkan eşya için
35/A, 35/B ve 35/C ile 165/A, 165/B, 165/C ve 165/D maddelerine göre özet beyan verilir.
D. Eşyanın Serbest Bölgelerden Çıkışı
Madde 160 – (Değişik : 18/6/2009-5911/34 md.)
1. Mevzuatın aksini öngörmediği hallerde, bir serbest bölgeden çıkan eşya, Türkiye Gümrük
Bölgesi dışına ihraç veya yeniden ihraç edilebilir veya Türkiye Gümrük Bölgesinin bir başka
yerine getirilebilir.
2. Bir serbest bölgeden Türkiye Gümrük Bölgesinin bir başka yerine getirilen eşya; serbest
dolaşımda bulunması halinde 46 ila 50 nci madde hükümleri, serbest dolaşımda bulunmaması
halinde ise 50 nci madde hükümleri dışında Üçüncü Kısım hükümlerine tabidir.
3. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesini bir serbest bölgeden terk etmesi halinde Beşinci
Kısım hükümlerine ilave olarak, ihracat, hariçte işleme, yeniden ihracat, şartlı muafiyet düzenlemeleri
veya transite ilişkin hükümlere uyulması zorunludur.
Madde 161 – 1.Serbest dolaşımda olmayan eşya için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda,
bu eşyanın gümrük kıymetinin serbest bölgede kalış süreleri içinde depolanma ve muhafaza
edilme masraflarını da içeren fiilen ödenmiş veya ödenecek fiyata dayandığı hallerde ve söz
konusu masraflar bu fiyattan ayrı olarak gösterildiği takdirde, gümrük kıymetine dahil edilmez.
2. Serbest bölgede mutat elleçlemelere tabi tutulan eşyanın gümrük vergilerinin hesaplanmasında,
söz konusueşyanın dikkate alınacak niteliği, gümrük kıymeti ve miktarı; beyan sahibinin
talebi ve söz konusu elleçlemelerin yapılmasına izin verilmiş olması kaydıyla, bu eşyanın
193 üncü maddede belirtilen tarihte söz konusu elleçlemelere tabi tutulmamış gibi dikkate alınacak
niteliği, gümrük kıymeti ve miktarıdır. Bu hükme Bakanlar Kurulunca istisna getirilebilir.
3. (Ek : 18/6/2009-5911/35 md.) Normal olarak ihracata bağlı imkânlardan yararlanan
tarım politikası kapsamında yer alan serbest dolaşımda bulunan eşyanın serbest bölgeye konulması
halinde, ilgili mevzuatta öngörülen bir işlem veya kullanıma tabi tutulması zorunludur.
4. (Ek : 18/6/2009-5911/35 md.) Üçüncü fıkrada belirtilen eşyanın Türkiye Gümrük
Bölgesinin bir başka yerine geri getirilmesi veya üçüncü fıkrada belirtilen bir işlem veya kullanı-
ma tabi tutulmaması halinde gümrük idaresi ilgili mevzuat hükümlerine göre gerekli tedbirleri
alır.
Madde 162 – 1.Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine getirilmesi veya geri gelmesi ya da
bir gümrük rejimine tabi tutulması halinde, 155 inci maddenin 4 üncü fıkrasında belirtilen onay
belgesi, eşyanın gümrük statüsünün tespitinde kanıt olarak kullanılır.
2. Onay belgesi ile veya başka yoldan eşyanın gümrük statüsünün kanıtlanamaması halinde,
söz konusu eşya;
a) İhracat vergilerinin, ihracat lisanslarının veya ticaret politikası önlemlerinin uygulanması
bakımından, serbest dolaşımında bulunan eşya,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “belgeler” ibaresi
“kayıtlar” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7718-1
b) Diğer tüm hallerde serbest dolaşımda olmayan eşya,
Olarak kabul edilir.
İKİNCİ AYIRIM
Yeniden İhracat, İmha ve Terk
Madde 163 – 1.Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden yeniden
ihracı mümkündür.
2. Ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere, eşyanın ihracı için öngörülen işlemler,
gerektiğinde yeniden ihraç edilecek eşyaya da uygulanır.
Serbest dolaşımda olmayan eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinde ihracata ilişkin ticaret
politikası önlemlerinin uygulanmayacağını öngören şartlı muafiyet içeren bir gümrük rejimine
tabi tutulabileceği haller, yönetmelikle belirlenir.
Madde 164 – 1.Serbest dolaşımda olmayan eşyanın Hazineye hiçbir masraf getirmeyecek
şekilde, gümrük idaresinin gözetiminde imhası veya gümrüğe terk edilmesi mümkündür.
2. İmha sonucunda çıkan artık ve atıklar, serbest dolaşımda olmayan eşya için öngörülen
bir işlem veya kullanıma tabi tutulur. Söz konusu artık ve atıklar, 36 ncı maddenin 2 nci fıkrasında
belirlenen işlemler tamamlanıncaya kadar gümrük gözetimi altında kalır.
Madde 165 – Müsteşarlıkça belirlenen haller saklı kalmak üzere, eşyanın imhası, gümrük
idarelerine önceden bildirilir. Gümrük Müsteşarlığı, ticaret politikası önlemleri dahil olmak üzere
eşyanın ihracı veya yeniden ihracına ilişkin işlemlerin veya önlemlerin gerektirdiği hallerde,
yeniden ihracatı yasaklar. Türkiye Gümrük Bölgesinde bulundukları sırada ekonomik etkili bir
gümrük rejimine tabi tutulan eşyanın yeniden ihraç edilmek istenmesi halinde 58 ila 71 inci maddeler
çerçevesinde bir gümrük beyannamesinin verilmesi gerekir. Bu gibi hallerde, 150 nci maddenin
2 nci ve 4 üncü fıkraları uygulanır.(1)
BEŞİNCİ KISIM
Türkiye Gümrük Bölgesinden Çıkan Eşya
Madde 165 /A – (Ek : 18/6/2009-5911/36 md.)
1. Türkiye Gümrük Bölgesinin kara suları veya hava sahasından gümrük bölgesi içinde
durmaksızın geçen taşıt araçları ile taşınan eşya hariç olmak üzere, Türkiye Gümrük Bölgesinden
çıkacak eşya için gümrük beyannamesi ya da gümrük beyannamesi verilmesinin gerekmediği
durumda özet beyan verilir.
2. Gümrük beyannamesinin veya özet beyanın ihracat gümrük idaresine, eşya Türkiye
Gümrük Bölgesinden çıkmadan önce ibraz edilme süresi, bu süreye getirilebilecek istisnalar ve bu
süreye ilişkin değişiklikler, özet beyandan vazgeçilebilmesine dair şartlar, Türkiye Gümrük Bölgesinden
çıkan eşyanın gümrük beyannamesi veya özet beyana tabi olmadığı durum ve şartlar;
özel durumlar ile belirli eşya trafiği, taşıma şekli ve yükümlü türleri ile özel güvenlik düzenlemelerinin
öngörüldüğü uluslararası anlaşmalar dikkate alınarak yönetmelik ile düzenlenir.
Madde 165 /B – (Ek : 18/6/2009-5911/36 md.)
1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini gerektiren
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, bu beyanname eşyanın
Türkiye Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce ihracat gümrük idaresine verilir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci cümlesinde yer alan
“yeniden ihracat veya imha,” ibaresi “eşyanın imhası”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7718-2
2. İhracat gümrük idaresinin çıkış gümrük idaresinden farklı olması halinde, ihracat gümrük
idaresi, gerekli bilgileri derhal çıkış gümrük idaresine iletir veya elektronik ortamda erişimini
sağlar.
3. Gümrük beyannamesi, 165/D maddesinde öngörülen özet beyanda bulunması gereken
asgari bilgileri içerir.
4. Gümrük idarelerince, bilgisayar veri işleme tekniği kullanılmadan düzenlenen gümrük
beyannameleri için, veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanan gümrük beyannameleri ile aynı
düzeyde risk yönetimi uygulanır.
Madde 165 /C – (Ek : 18/6/2009-5911/36 md.)
1. Türkiye Gümrük Bölgesini terk eden eşyanın gümrük beyannamesi verilmesini gerektirmeyen
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, eşyanın Türkiye
Gümrük Bölgesini terk etmesinden önce çıkış gümrük idaresine özet beyan verilir.
2. Çıkış gümrük idaresine gerekli bilgilerin derhal iletilebildiği veya elektronik ortamda
erişiminin sağlandığı hallerde, özet beyanın çıkış gümrük idaresinden başka bir gümrük idaresine
verilmesine izin verilebilir.
3. Yükümlünün bilgisayar sistemindeki özet beyan bilgilerine erişilebilmesi halinde,
Müsteşarlık, özet beyan yerine bir bildirimde bulunulmasını kabul edebilir.
Madde 165 /D – (Ek : 18/6/2009-5911/36 md.)
1. Özet beyanın şekli ve içeriği, öncelikle güvenlik ve emniyet amacı ile uluslararası
standartlar ve ticari uygulamalardan yararlanılarak risk analizi ve gümrük kontrollerinin etkin
yapılabilmesi için gerekli bilgileri kapsayacak şekilde yönetmelik ile belirlenir.
2. Özet beyan veri işleme tekniği kullanılarak hazırlanır. Gerekli ayrıntıları içermesi
halinde ticari bilgiler ile liman veya taşıma bilgileri kullanılabilir.
3. Müsteşarlık, istisnai durumlarda yazılı olarak düzenlenen özet beyanları, veri işleme
tekniği kullanılarak hazırlanan özet beyanlar ile aynı düzeyde risk yönetimi uygulanmasına imkân
verilmesi kaydıyla kabul edebilir.
4. Özet beyan;
a) Eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran veya Türkiye Gümrük Bölgesi dışına
taşıma sorumluluğunu üstlenen kişi,
b) Eşyayı yetkili gümrük idaresine sunabilen veya eşyanın sunulmasını sağlayan kişi,
c) Yukarıdaki bentlerde belirtilen kişilerin temsilcisi,
tarafından verilir.
5. Dördüncü fıkrada belirtilen kişilerin talep etmeleri halinde, özet beyanın verilmesinden
sonra bir veya daha fazla bilginin değiştirilmesine gümrük idarelerince izin verilir. Ancak;
a) Özet beyanı veren kişiye eşyanın muayene edileceğinin bildirilmesinden,
b) Söz konusu bilgilerin yanlış olduğunun tespit edilmesinden,
c) Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılmak üzere ilgilisine teslim edilmesinden,
sonra özet beyanda değişiklik yapılmasına izin verilmez.
7718-3
Madde 166 – Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkan eşya, yürürlükteki hükümlere göre
gümrük idareleri tarafından yapılan kontrollere tabi olup, bunlar önceden belirlenen yollardan ve
gümrüğün gözetimi altında yurtdışı edilir. (1)
ALTINCI KISIM
Özellik Gösteren Faaliyetler
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinden Muafiyet ve İstisna
Madde 167 – Aşağıda sayılan hallerde, serbest dolaşıma sokulacak eşya gümrük vergilerinden
muaftır:
1. Cumhurbaşkanının zat ve ikametgahı için gelen eşya,
2. Mütekabiliyet esasına göre ithal edilen diplomatik eşya,
3. (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlı-
ğı, kuvvet komutanlıkları, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Jandarma Genel Komutanlığı,
Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün münhasıran asli görevleri ve Müsteşarlığın
kaçakçılıkla mücadele görevi ile ilgili olarak ithal edecekleri her türlü araç, gereç, silah,
teçhizat, makine, cihaz ve sistemleri ve bunların araştırma, geliştirme, eğitim, üretim, modernizasyon
ve yazılımı ile yapım, bakım ve onarımlarında kullanılacak yedek parçalar, akaryakıt ve
yağlar, hammadde, malzeme ile bedelsiz olarak dış kaynaklardan alınan yardım malzemesi,
4. (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Değeri 150 EURO’yu geçmeyen eşya,
5. (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Gerçek kişiler tarafından serbest dolaşıma sokulacak
şahsi eşyadan;
a) Yerleşim yerlerini Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere ait, alındığı
tarihte üç yaşından büyük ol+mayan kullanılmış motorlu veya motorsuz özel nakil vasıtaları,
b) Yerleşim yerlerini Türkiye Gümrük Bölgesine nakleden gerçek kişilere ait her türlü
kullanılmış ev eşyası,
c) Yerleşim yeri Türkiye’de olan bir Türk ile evlenerek veya evlenmek üzere Türkiye’ye
gelen kişilere ait çeyiz eşyası,
d) Miras yoluyla intikal eden kişisel eşya,
e) Türkiye’ye öğrenim görmek amacıyla gelen öğrencilere ilişkin eğitimle ilgili malzemeler
ve eğitimle ilgili diğer ev eşyası,
f) Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak çıkan gerçek kişilerin geri getirdiği kullanılmış
ev eşyası,
g) Yerleşim yeri Türkiye dışında olan gerçek kişilerin Türkiye’de satın aldıkları veya
kiraladıkları konutlarında kullanılmak üzere geçici veya kesin olarak getirdikleri ev eşyası,
h) Yolcuların kendi kullanımlarına mahsus ticari mahiyette olmayan kişisel eşya,
6. (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Gerçek kişilerce serbest dolaşıma sokulacak diğer
eşyadan;
a) Değeri 430 EURO’yu geçmemek üzere yolcuların beraberindeki hediyelik eşya,
b) Şeref nişanları veya ödülleri,
c) Uluslararası ilişkiler çerçevesinde alınan hediyeler,
–––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “denetimlere” ibaresi
“kontrollere” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7718-4
7. (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Bakanlar Kurulunca belirlenecek kişi, kurum ve
kuruluşlar tarafından ticari gaye güdülmemek ve amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ithal
edilen eşyadan;
a) Eğitim, bilim ve kültürel amaçlı eşya ile bilimsel alet ve cihazlar,
b) Tıbbi teşhis, tedavi ve araştırma yapılmasına mahsus alet ve cihazlar,
c) Bilimsel araştırma amacına yönelik hayvanlar ile biyolojik veya kimyasal maddeler,
d) İnsan kaynaklı tedavi edici maddeler ile kan gruplama ve doku tipi ayırma belirteçleri,
e) İlaç özelliği olan ürünlerin kalite kontrolü amacına yönelik maddeler,
f) Ulusal araştırma geliştirme kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen araştırma
ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmak üzere ithal edilen eşya,
8. Bir ticari faaliyetin yürütülmesi ile bağlantılı ithalat;
a) İşyeri nakli suretiyle ithal edilen sermaye malları ve diğer malzemeler,
b) Türkiye Gümrük Bölgesinde faaliyette bulunan çiftçilerin, komşu ülkedeki mülklerinden
elde ettikleri ürünler,
c) Komşu ülkelerdeki çiftçiler tarafından Türkiye Gümrük Bölgesindeki mülklerinde
kullanılmak üzere getirilen, toprak ve ekinlerin işlenmesi amacına yönelik tohum, gübre ve diğer
ürünler,
d) Ticari mahiyet arz etmeyen numuneler,
i – Önemli değeri olmayan numunelik eşya ve modeller,
ii – Basılı reklamcılık dökümanları ve reklamcılık amacına yönelikmalzemeler,
iii – Bir ticari fuarda veya benzeri bir faaliyette kullanılan veya tüketilen ürünler,
e) İnceleme, analiz veya test amaçlı olarak ithal edilen eşya,
9. Ulaştırmacılıkta kullanılan eşya;
a) Taşıma sırasında eşyanın istifi ve korunması için yardımcı maddeler,
b) Canlı hayvanların nakli sırasında kullanılan kuru ot, yem ve yiyecek maddeleri ile
ilaçları,
c) Ulaşım araçları ile özel konteynerlerde mevcut bulunan akaryakıt ve madeni yağları,
d) Deniz ve hava ulaşım araçlarına ait donatım ve işletme malzemesi,
e) (Ek: 28/3/2013-6455/3 md.) 1/7/2010 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, yolcu ve
yük taşımacılığı faaliyetlerinde bulunan hava yolu şirketlerinin bu faaliyetlerinde kullanılmak
üzere ithal edilen hava taşıtları, motorları ve bunların aksam ve parçaları,
10. Bilgi materyali ithalatı;
a) Yayın hakları veya endüstriyel ve ticari patent haklarını koruyan örgütlere gönderilen
eşya,
b) Turistik reklamcılık malzemeleri,
c) Ticari değeri olmayan çeşitli belge ve eşya,
11. Cenaze ve cenaze ile ilgili eşyanın ithali;
a) Savaş kurbanları anıtları ile mezarlıkların yapımı, bakımı ve süslenmesi amacına yönelik
eşya,
b) Tabutlar, cenaze kül kapları ve süsleme niteliği olan cenaze levazımatı,
12. Diğer eşya;
a) Malül ve engellilerin kullanımına mahsus eşya, (1)
–––––––––––––––––
(1) 25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu alt bentte yer alan “sakatların” ibaresi
“engellilerin” şeklinde değiştirilmiştir.
7719
b) (Değişik : 18/6/2009-5911/37 md.) Tabiî afetler, tehlikeli ve salgın hastalıklar, büyük
yangınlar, radyasyon ve hava kirliliği gibi önemli nitelikteki kimyasal ve teknolojik olaylar ile
büyük nüfus hareketleri gibi kriz hallerinden zarar görenlere gönderilen eşya,
c) Türkiye’de düzenlenen uluslararası spor müsabakalarında kullanılmak üzere getirilen
eczacılık ürünleri,
(Değişik ikinci fıkra: 18/6/2009-5911/37 md.) Birinci fıkranın (3) ila (12) numaralı
bentlerinde yer alan eşyayı geliş süreleri dâhil tanımlamaya, bunların cins, nevi ve miktarlarını
belirlemeye, muafiyet ve istisna uygulanacak tutarları sıfıra kadar indirmeye veya iki katına kadar
çıkartmaya ve bu muafiyet ve istisnayı farklı eşya itibarıyla birlikte veya ayrı ayrı uygulamaya ve
ticari mahiyette bulunmayan vergiye tabi eşyadan alınacak gümrük vergilerini göstermek üzere
ilgili kanunlarda belirtilen hadleri geçmemek şartıyla tek ve maktu bir tarife uygulamaya Bakanlar
Kurulu yetkilidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Geri Gelen Eşya
Madde 168 – 1. Serbest dolaşımda bulunan eşya, Türkiye Gümrük Bölgesinden veya
Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından
ihraç edildikten sonra üç yıl içinde yeniden serbest dolaşıma girmesi halinde ve beyan sahibinin
talebi üzerine, ithalat vergilerinden muaf tutulur. Üç yıllık süre, beklenmeyen haller veya mücbir
sebeplerle uzatılabilir.
Geri gelen eşyanın, Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil
olduğu gümrük birliği gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından ihraç edilmeden önce, özel
amaçlı kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır vergi oranından yararlanarak serbest dolaşıma
girmiş olduğu hallerde, eşyanın aynı amaca yönelik olarak tekrar serbest dolaşıma sokulmak
istenmesi durumunda, bu eşyaya indirimli veya sıfır vergi oranı uygulanır. İthal amacının aynı
olmaması halinde, söz konusu eşyaya uygulanacak ithalat vergileri tutarı, serbest dolaşıma ilk
girişi sırasında alınmış tutar kadar indirilir. Ancak, serbest dolaşıma ilk girişi sırasında alınmış
tutarın geri gelen eşyanın yeniden serbest dolaşıma girişi sırasında alınacak tutardan daha fazla
olması halinde hiçbir iade yapılmaz. (1)
2. 1 inci fıkrada belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet;
a) Aynen ihraç edildiği durumda olması hali hariç, hariçte işleme rejimi çerçevesinde
Türkiye Gümrük Bölgesinden veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği gümrük
bölgelerinin diğer bir noktasından ihraç edilen eşyaya,
b) İhracı, bir dış ticaret önlemine konu olan eşyaya,
Tanınmaz.
(b) bendine istisna getirilmesine ilişkin hal ve şartlar Bakanlar Kurulunca belirlenir. (1)(2)
Madde 169 – 168 inci maddede belirtilen ithalat vergilerinden muafiyet, geri gelen eşyanın
ihracı sırasındaki ayniyeti değişmeden yeniden ithali halinde tanınır. Bu koşula istisna getirilmesine
ilişkin hal ve şartlar Bakanlar Kurulunca belirlenir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasının ikinci paragrafında
yer alan “nihai” ibaresi “özel amaçlı”, ikinci fıkrasında yer alan “(b) fıkrasına” ibaresi “(b) bendine”
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu maddede yer alan “Türkiye Gümrük
Bölgesinden” ibarelerinden sonra gelmek üzere “veya Türkiye’nin anlaşmalarla dâhil olduğu gümrük birliği
gümrük bölgelerinin diğer bir noktasından” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7720
Madde 170 – 168 ve 169 uncu madde hükümleri, dahilde işleme rejiminin uygulanmasından
sonra ihraç edilen ve sonra geri gelen işlem görmüş ürünlere de uygulanır. Aynı hüküm
yeniden ihraç edilen işlem görmüş ürünler için de geçerlidir.
Bu gibi hallerde, eşyanın yeniden ihraç terihi, serbest dolaşıma giriş tarihi olarak kabul
edilir ve kanunen alınması gereken ithalat vergileri tutarı, dahilde işleme rejimi hükümlerine göre
belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Deniz Balıkçılığı Ürünleri ve Denizden Çıkartılan Diğer Ürünler
Madde 171 – 18 inci maddenin 2 nci fıkrasının (f) bendi saklı kalmak kaydıyla, serbest
dolaşıma giren;
a) Türkiye’de kayıtlı veya tescilli ve Türk bandırasını taşıyan gemilerin başka ülkelerin
kara sularından çıkattığı deniz balıkçılığı ürünleri ve diğer deniz ürünleri,
b) (a) bendinde öngörülen koşulları taşıyan fabrika gemilerde, aynı fıkrada belirtilen
ürünlerden elde edilen ürünler, (1)
İthalat vergilerinden muaftır.
YEDİNCİ KISIM
Sınır Ticareti
Madde 172 – (Değişik: 26/6/2003-4910/1 md.)
Türkiye ile komşu ülkeler arasında coğrafî durum ve bölge ihtiyaçları göz önünde bulundurularak
yapılacak sınır ticaretinin kapsamını belirlemeye, sınır ticareti yapılacak sınır ticaret
merkezlerinin kurulmasına ve buralardan yapılacak ihracat ve ithalatın usul ve esaslarını belirlemeye
veya sınır ticareti yoluyla serbest dolaşıma girecek eşyadan alınacak vergileri göstermek
üzere ilgili kanunlarda belirtilen azamî hadleri geçmemek şartıyla tek ve maktu bir tarife uygulamaya
Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Sınır ticaret merkezleri, gümrük işlemlerinin yürütülmesinde Türkiye Cumhuriyeti Gümrük
Bölgesi dışında addedilir.
Sınır ticaretine ilişkin gümrük işlemleri Müsteşarlıkça belirlenir.
SEKİZİNCİ KISIM
Diğer Gümrük İşlemleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Posta Gümrük İşlemleri
Madde 173 – 1. Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen, Türkiye’den gönderilen
veya Türkiye’ye iade edilen eşya, posta çantaları ve koliler gümrük idaresinin kontrolüne ve
muayenesine tabidir. (2)
İçinde eşya bulunmadığı anlaşılan mektuplar bu hükmün dışındadır.
2. Türkiye Gümrük Bölgesine gelen bütün posta çantaları ve koliler ilk giriş kapısından
itibaren gümrük gözetimi altında posta idarelerine sevk edilir ve buralarda gümrük muayenesine
tabi tutulur.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “(a) fıkrasında” ibaresi
“(a) bendinde” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “denetimine” ibaresi
“kontrolüne” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7721
3. Türkiye Gümrük Bölgesinden gönderilecek posta çantaları ve koliler de gümrük kontrolüne
tabi olup, bunların daha önce gümrükçe kontrol edildiğine ilişkin gümrük idarelerinin
mühür veya diğer işaretlerinin bulunup bulunmadığı ve kapların sağlamlığı tespit edildikten sonra
çıkış gümrüğünden, ihracına izin verilir. (1)
4. Posta gönderilerine ait gümrük kontrolünün kapsamı ve yöntemi, Ulaştırma Bakanlığı
ve Gümrük Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken hazırlanacak bir yönetmelikle
belirlenir. (1)
Madde 174 – Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen veya Gümrük Bölgesinden
giden eşya, 93 ile 107 nci maddelerde belirtilen hükümlere tabi genel antrepo sayılan yerlere,
posta idaresinin sorumluluğu ve gümrük idaresinin gözetimi altında konulur. Eşyanın buralarda
bekleme süresi, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası posta anlaşmaları hükümlerine tabidir.
Madde 175 – 1. Posta yoluyla Türkiye Gümrük Bölgesine gelen veya Türkiye’den gönderilecek
olan ticari mahiyetteki eşya, 58 ila 71 inci madde hükümleri uyarınca gümrük idarelerine
beyan edilir.
2. Ticari mahiyette olmayan eşyanın gümrük idaresine sunulması sırasında, ibraz edilen
uluslararası kabul görmüş belgeler beyanname hükmünde olup, ayrıca beyanname aranmaz.
İKİNCİ BÖLÜM
Akaryakıt ve Kumanya ile ilgili Hükümler
Madde 176 – 1. Gemilerin, botların, diğer deniz taşıtlarının ve hava gemilerinin dış seferlerde
kullanacakları yakıt ve yağları ile karaya çıkarılmamak şartıyla yurtdışından getirdikleri
kumanyaları ithalat vergilerinden muaftır.
2. Antrepolarda bulunan ve henüz serbest dolaşıma girmemiş olan yakıt ve yağlar ile
kumanyalar, transit hükümlerine göre 1 inci fıkrada belirtilen taşıtlara ve kaçakçılıkla mücadele
eden birimlerin kaçakçılıkla mücadele amacıyla kullandıkları deniz taşıtlarına verilir. (2)
Serbest dolaşımda bulunan yakıt ve yağlar ile kumanyaların dış sefere çıkan gemi, bot ve
diğer deniz taşıtları ile hava gemilerine verilmesi ihracat hükmündedir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Tasfiye Edilecek Eşyaya İlişkin İşlemler
Madde 177 – (Değişik : 18/6/2009-5911/38 md.)
1. Bu Kanunun;
a) 48 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre yolcu eşyasına mahsus gümrük ambarlarına
konulan ve buralarda bekleme süresi dolan yolculara ait eşya,
b) 50 nci maddesine göre verilen süre içinde kendilerine gümrükçe onaylanmış bir işlem
veya kullanım tayini için gerekli işlemlere başlanmamış eşya,
c) 57 nci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen eşya,
d) 66 ncı maddesinin beşinci fıkrasına göre tahlilden arta kalan ve ilgilisi tarafından bir ay
içerisinde alınmayan numunelik eşya,
e) 70 inci maddesinin birinci fıkrasına göre beyannamesi tescil edilen ve süresi içinde
işlemleri tamamlanmayan eşya,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 173 üncü maddenin üçüncü fıkrasında yer
alan “denetlemesine” ibaresi “kontrolüne”, dördüncü fıkrasında yer alan “denetlemelerinin” ibaresi
“kontrolünün şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “taşıtlara” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ve kaçakçılıkla mücadele eden birimlerin kaçakçılıkla mücadele amacıyla kullandıkları
deniz taşıtlarına” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7722
f) 70 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre antrepoda bulunan eşya için gümrükçe onaylanmış bir
işlem veya kullanım tayin edilmesine ilişkin beyannamenin tescilinden sonra otuz gün içinde işlemleri bitirilmeyen
eşya,
g) 101 inci maddesine göre belirlenen süreleri dolan eşya,
h) 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen antrepolarda
veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerde yapılan sayım sonucunda fazla çıkan
eşya,
ı) 164 üncü maddesine göre gümrüğe terk edilen eşya ile yönetmelikle belirlenen esaslar dâhilinde
gümrüğe terk edilmiş sayılan eşya,
j) 174 üncü maddesine göre posta gönderileri ile gelen ve tasfiye edilebilecek duruma gelen eşya,
k) İlgili hükümlerine göre kanuni bekleme süreleri bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, çabuk
bozulma ve telef olma tehlikesine maruz bulunan veya saklanması masraflı ve külfetli olan eşya,
l) (Değişik: 28/3/2013-6455/4 md.) 235 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri ile
üçüncü fıkrasında belirtilen eşya ve 237 nci maddesinin üçüncü ve altıncı fıkralarında belirtilen eşya,
m) Diğer mevzuatla bu Kanuna göre tasfiyesi öngörülen eşya,
178 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
2. (Değişik: 28/3/2013-6455/4 md.) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uyarınca;
a) Tasfiye edilebilecek duruma gelen eşya,
b) El konulan eşyanın mahkemesince sahibine iadesine karar verilmesi halinde, eşyanın teslim
alınması için ilgilisine yapılan tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde teslim alınmayan eşya,
178 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.
3. (Ek: 28/3/2013-6455/4 md.) Tasfiye edilmesine karar verilen eşyanın bulunmaması halinde, ithal
eşyası için CIF, ihraç eşyası için FOB kıymeti ile bunlara ilişkin gümrük vergileri tutarları tahsil edilir. (1)
4. Yukarıdaki fıkralara göre tasfiyelik hale gelen eşyanın tespit ve tahakkuk belgeleri otuz gün içinde
tasfiye idaresine intikal ettirilir. Tasfiye idaresi, tasfiyeye konu eşyayı otuz gün içinde teslim almakla mükelleftir.
(1)
Madde 178 – 177 nci maddede belirtilen eşya;
a) İhale yoluyla satış suretiyle,
b) Yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle,
c) Perakende satılmak suretiyle,
d) Kamu kuruluşları ile özel kanunla kurulmuş vakıf ve derneklere tahsis edilmek suretiyle,
e) İmha suretiyle,
f) (Ek : 18/6/2009-5911/39 md.) Özel yolla,
Tasfiyeye tabi tutulur.
(Ek ikinci fıkra : 18/6/2009-5911/39 md.) Tasfiye idaresi; ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görü-
şünü alarak insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığı bakımından gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.
Tasfiyeye ilişkin usul ve esaslar (…)(2)
yönetmelikle belirlenir. (3)
______________________
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 4 üncü maddesiyle, bu maddeye ikinci fıkradan sonra gelmek
üzere üçüncü fıkra eklenmiş ve mevcut üçüncü fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.
(2) 5/4/2007 tarihli ve 5622 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle bu arada yer alan “Maliye Bakanlığı ile Gümrük
Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanlıkça müştereken hazırlanacak bir” ibaresi madde metninden
çıkarılmıştır.
(3) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 39 uncu maddesiyle; bu fıkrada yer alan “tüzükle” ibaresi
“yönetmelikle” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7723
Madde 179 – (Değişik : 18/6/2009-5911/40 md.)
1. 178 inci maddenin (a) bendine göre ihaleye çıkarılacak, (c) bendine göre perakende
satılacak eşyanın, ihale ilanının yayımlandığı veya perakende satış kararının alındığı tarihe kadar,
gümrük idaresine başvurularak bir gümrük rejimine tabi tutulması veya gümrük bölgesi dışına
yeniden ihracı istenebilir.
İthali yasak veya kısıtlamaya tabi olması nedeniyle 178 inci maddenin (b) bendine göre
yeniden ihraç amaçlı satış suretiyle tasfiyesi yapılacak eşyanın, ihale ilanının yayımlandığı veya
perakende satış kararının alındığı tarihe kadar gümrük idaresine başvurularak gümrük bölgesi
dışına yeniden ihracı istenebilir.
Ancak, yukarıdaki taleplerin kabulü, söz konusu eşyaya ait varsa cezalar ile ambarlama ve
elleçleme giderleri ve diğer giderler ile eşyanın döviz cinsinden CIF değerinin %1’i oranında bir
tutarın ödenmesine bağlıdır.
2. 177 nci maddenin birinci fıkrasının (c), (d), (ı) ve (m) bentleri ile ikinci fıkrasında
belirtilen eşya için, birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
Madde 180 – (Değişik : 18/6/2009-5911/41 md.)
1. (Değişik: 28/3/2013-6455/5 md.) 177 nci maddenin birinci fıkrasının (b), (e), (f), (g) ve
(k) bentlerinde ve ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen eşyanın satış bedelinden sırasıyla;
a) Hizmet karşılığı alacaklar ve yapılmış masraflar,
b) Gümrük vergileri,
c) Satış için yapılmış masraflar,
d) Para cezaları,
ayrılarak hak sahiplerine dağıtılır. Bu bedellerin dağıtımından sonra artan para olursa,
eşya sahipleri adına emanet hesabına alınır. Emanete alındığı tarihten itibaren bir yıl içinde
alınmayan para ile 177 nci maddenin birinci fıkrasının diğer bentlerinde belirtilen eşyanın satış
bedelinden bu fıkradaki usule göre yapılacak dağıtımdan sonra kalan para Gümrük ve Ticaret
Bakanlığı döner sermaye işletmesine irat kaydedilir.
2. 177 nci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ve satış suretiyle tasfiye edilen eşya ve
taşıtların satış bedelleri, Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında
belirtilen taşıtlar için taşıtın muhafazası ve satışı için gerekli olan bütün giderler düşüldükten
sonra, aynı Kanunun 16 ncı maddesindeki eşya ve taşıtlarda ise tamamı sahipleri adına emanet
hesabına alınır. Bu tutarlar, eşya ile ilgili dava sonucunda iade kararı verilmesi halinde sahibine
ödenir. (Değişik son cümle: 28/3/2013-6455/5 md.) Eşyanın sahibine iade edilmesine karar
verilmesi halinde tasfiye edilen eşyanın gümrük vergileri iade edilmez, müsadere kararı verilmesi
halinde satış bedeli Gümrük ve Ticaret Bakanlığı döner sermaye işletmesine irat kaydedilir.
3. (Değişik: 28/3/2013-6455/5 md.) Tasfiye edilen eşya ve taşıtın satış bedelinden
alınacak gümrük vergileri, eşya için gümrük beyannamesi verilmiş ise beyannamenin tescil edildiği
tarihte, kaçak eşya için kaçak eşya tespit tutanağının düzenlendiği tarihte, söz konusu tarihler
bilinmiyorsa tespit ve tahakkuk belgesinin düzenlendiği tarihteki vergi oranlarına göre belirlenir.
4. (Ek: 28/3/2013-6455/5 md.) Üzerlerinde satılamaz, devredilemez, haciz, rehin, ipotek
gibi şerhler bulunan taşıtların tasfiyesinde, bu şerhler ayrıca bir işleme gerek olmaksızın, tasfiye
kararı alındığı tarihten itibaren kalkmış sayılarak varsa tescil kayıtları buna göre düzeltilir ve
tasfiyesi tamamlanarak birinci ve ikinci fıkra hükümleri çerçevesinde kalan para emanete alınır.
Dava sonucunda taşıtın sahibine iadesine karar verilmesi halinde, şerhlere konu bedel ilgilisine
ödendikten sonra kalan tutar ikinci fıkra hükmü uyarınca sahibine ödenir.
5. (Ek: 28/3/2013-6455/5 md.) Bu Kanun kapsamında yapılacak tasfiye işlemlerinde
8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz ve buna ilişkin usul
ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
7724
DOKUZUNCU KISIM
Gümrük Yükümlülüğü
BİRİNCİ BÖLÜM
Gümrük Yükümlülüğünün Doğması
Madde 181 – (Değişik : 18/6/2009-5911/42 md.)
1. İthalatta gümrük yükümlülüğü;
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın serbest dolaşıma girişi,
b) İthalat vergilerine tabi eşyanın ithalat vergilerinden kısmi muafiyet suretiyle geçici
ithali,
için verilecek gümrük beyannamesinin tescil tarihinde başlar.
2. İthalatta gümrük yükümlülüğünde yükümlü, beyan sahibidir. Dolaylı temsil durumunda,
hesabına gümrük beyanında bulunulan kişi de yükümlüdür. Dolaylı temsilde, temsilcinin
yükümlülüğü, beyanda kullanılan verilerin yanlış olduğunu bildiği veya mesleği icabı ve mutat
olarak bilmesi gerektiği durumlarla sınırlıdır. 188 inci, 190 ıncı ve 194 üncü maddeler uyarınca
doğan gümrük yükümlülüğü için de bu hüküm uygulanır.
3. Birinci fıkrada belirtilen rejimlerden biri için bulunulan beyanda kullanılan veriler,
kanunen alınması gereken vergilerin tamamen veya kısmen tahsil edilememesine sebep olduğu
takdirde, beyanın yapılabilmesi için bu verileri veren ve bu verilerin yanlış olduğunu bilen veya
bilmesi gereken kişiler de gümrük vergilerinden sorumludur.
Madde 182 –1.İthalat vergilerine tabi eşyanın, bu Kanuna aykırı şekilde Türkiye Gümrük
Bölgesine girmesi ya da bir serbest bölgede bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın bu Kanuna
aykırı olarak Gümrük Bölgesinin başka bir yerine gitmesi hallerinde, gümrük yükümlülüğü doğar,
2. Gümrük yükümlülüğü, eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesine bu Kanuna aykırı olarak
girişi tarihinde başlar.
3. Bu Kanun hükümlerine göre;
a) Eşyanın kanuna aykırı olarak girişini gerçekleştiren kişiler,
b) Eşyanın kanuna aykırı girişine iştirak eden ve girişin kanuna aykırı olduğunu bilen
veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
c) Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı
sırada eşyanın kanuna aykırı olarak girdiğini bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.
Madde 183 – 1.Gümrük gözetimi altındaki ithalat vergilerine tabi eşyanın, kanuna aykırı
olarak gümrük gözetimi dışına çıkarılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü, eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığı tarihte başlar.
(1)
3. Bu Kanun hükümlerine göre;
a) Eşyayı gümrük gözetiminden çıkaran kişiler,
b) Bu çıkarma işine iştirak eden ve eşyanın gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya
normal olarak bilmesi gereken kişiler,
c) Sözkonusu eşyayı elde eden veya elinde bulunduran ve bu eşyayı elde ettiği veya aldığı
sırada gümrük gözetiminden çıkarıldığını bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişiler,
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “doğar” ibaresi “başlar”
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7725
d) Eşyanın geçici depolanmasında veya tabi tutulmuş olduğu gümrük rejiminin kullanılmasından
doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişiler,
Gümrük vergilerinden sorumludurlar.
Madde 184 – 1.(Değişik : 18/6/2009-5911/43 md.) 1. 183 üncü maddede belirtilen haller
dışında;
a) İthalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulmuş olduğu
gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülüklerden birinin yerine getirilmemesi,
b) Eşyanın söz konusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle
indirimli yahut sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin koşullardan birine uyulmaması
hallerinde ve bu fiillerin geçici depolamanın veya ilgili gümrük rejiminin yanlış uygulanması
sonucunu yarattığının tespit edilmesi,
durumunda ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü;
a) 1 inci fıkranın (a) bendinde belirtilen hükmün yerine getirilememesinin bir gümrük
yükümlülüğü doğurması halinde, bu tarihte,
b) Eşyanın sözkonusu gümrük rejimine tabi tutulmasına veya nihai kullanımı nedeniyle
indirimli ya da sıfır ithalat vergi oranı uygulanmasına ilişkin bir koşula uyulmadığının sonradan
tespiti halinde, ilgili rejime tabi tutulduğu tarihte, (1)
Başlar.
3. Yükümlü, ithalat vergilerine tabi eşyanın geçici depolanmasından veya tabi tutulduğu
gümrük rejiminin uygulanmasından doğan yükümlülükleri yerine getirmesi gereken kişi ya da söz
konusu rejime tabi tutulması için konulmuş koşullara uyması gereken kişidir.
Madde 185 – 1.Serbest bölgelerde bulunan ithalat vergilerine tabi eşyanın, bu Kanuna
aykırı olarak tüketilmesi veya kullanılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.
Eşyanın kaybolması ve bu kaybın kanıtlanamaması halinde, eşya serbest tüketilmiş veya
kullanılmış sayılır.
2. Gümrük yükümlülüğü, serbest bölgede bulunan eşyanın bu Kanuna aykırı olarak tüketildiği
veya ilk kez kullanıldığı tarihte başlar.
3. Yükümlü, eşyayı tüketen veya kullanan; buna iştirak eden ve tüketimin veya kullanımın
bu Kanuna aykırı olduğunu bilen veya normal olarak bilmesi gereken kişilerdir.
Gümrük idarelerinin kaybolan eşyayı serbest bölgede tüketilmiş veya kullanılmış saydığı
ve bu fıkranın uygulanmasına imkan bulunmadığı hallerde, eşyanın gümrük idarelerince bilinen
en son kullanıcısı, gümrük vergilerini ödemekle yükümlü kişidir.
Madde 186 – 1. 182 nci madde ile 184 üncü maddenin 1 inci fıkrasının (a) bendi hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, yükümlünün;
a) 37 ila 40 ıncı madde hükümlerinden,
b) Bir serbest bölgeden Türkiye’ye eşya sokulmasından,
c) Eşyanın geçici depolanmasından,
d) Eşyanın tabi tutulduğu gümrük rejiminin kullanılmasından,
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “özel amaçlı” ibaresi
“nihai”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7726
Doğan yükümlülüklerini yerine getirememesinin eşyanın tahrip olmasının veya tekrar
yerine konulamaması şeklinde kaybının, eşyanın özelliklerine bağlı bir nedenden veya beklenmeyen
hal veya mücbir sebepten ya da gümrük idarelerinin izninden kaynaklandığını kanıtlaması
halinde, ithalat nedeniyle gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılmaz.
Eşyanın tekrar yerine konulamaz şekilde kaybı, bunun kullanılamaz hale gelmiş olmasını
ifade eder. (…) (1)
(…) (1)
a) (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
b) (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
(…) (1)
2. Nihai kullanımı nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından yararlanarak
serbest dolaşıma giren eşyanın, gümrük idarelerinin izni ile ihraç veya yeniden ihraç edilmesi
halinde de ithalat nedeni ile bir gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılmaz.
Madde 187 – 1. nihai kullanım nedeni ile indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından
yararlanarak ithal edilen eşya için 186 ncı maddenin 1 inci fıkrası uyarınca, bir gümrük yükümlü-
lüğünün doğmadığının kabulü halinde, söz konusu fıkrada belirtilen tahribattan kaynaklanan atık
ve artıklar serbest dolaşımda olmayan eşya sayılır. (2)
2. nihai kullanım nedeniyle indirimli veya sıfır ithalat vergi oranından yararlanarak serbest
dolaşıma giren eşya için 183 ve 184 üncü madde uyarınca, gümrük vergileri tahakkuk ettiğinde,
serbest dolaşıma giriş sırasında ödenen gümrük vergileri tutarı, tahakkuk eden gümrük
vergileri tutarından indirilir. Bu hüküm, gerektiğinde bu tür eşyanın tahribi sonucu kalan atık ve
artıklar için bir gümrük yükümlülüğü doğduğunda da uygulanır. (2)
Madde 188 – 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın bir gümrük beyannamesi kapsamında
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi halinde, gümrük yükümlülüğü doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu gümrük beyannamesinin tescili tarihinde başlar.
3. (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 189 – 1. İhracat vergilerine tabi eşyanın gümrük beyanında bulunulmaksızın
Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkartılması halinde gümrük yükümlülüğü doğar.
2. Gümrük yükümlülüğü, sözkonusu eşyanın fiilen Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıktığı
tarihte başlar.
3. Sözkonusu eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkaran, bu fiile iştirak eden, beyanda
bulunulması gerektiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde bulunmayan kişiler, gümrük vergilerinden
sorumludur.
Madde 190 – 1. Eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihracat vergilerinden tam veya
kısmi muafiyete tabi tutularak çıkmasına ilişkin hükümlere uyulmaması halinde, gümrük yükümlülüğü
doğar.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; 186 ncı maddenin birinci fıkrasında yer
alan “Gümrük idarelerinin izninden kaynaklanmayan hallerde, eşyanın telef olması veya kaybı, idarenin
taraf olduğu mahkeme kararı ile kanıtlanır.
Ancak;
a) Suçüstü şeklindeki hırsızlıklar, hazırlık tahkikatı üzerine Cumhuriyet Savcılığınca verilen belge ile,
b) Hasar, telef veya kayıp herkesçe bilinen ve duyulan başka olaylar yüzünden olmuşsa o yerin en büyük
mülki idare amiri tarafından verilecek belge ile,
Kanıtlanır.” cümleleri yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “özel amaçlı” ibareleri
“nihai”şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7726-1
2. a) İhracat vergilerinin tam veya kısmi muafiyete tabi tutularak, Türkiye Gümrük Bölgesi
dışına gönderilmesine izin verilen eşyanın gümrük yükümlülüğü, izin verilen yerden başka bir
varış yerine ulaştığı tarihte başlar.
b) Gümrük idarelerinin (a) bendinde belirtilen tarihi tespit edememesi halinde, eşyanın
sözkonusu muafiyete hak kazanmasına ilişkin hükümlere uyulduğunu kanıtlayan bir belgenin
ibrazı için rejim hak sahibine süre verilir. Sözkonusu belgenin ibraz edilememesi halinde, verilen
sürenin bittiği tarihte gümrük yükümlüğü başlar. (1)
3. (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 191 – İthali ve ihracı yasaklama veya kısıtlamaya tabi eşya için de 181 ila 185 ve
188 ila 190 ıncı maddelerde belirtilen gümrük yükümlülüğü doğar. Ancak, sahte paralar ile tıbbi
ve bilimsel amaçlı kullanımları nedeniyle yetkili idareler tarafından (…)(2) denetlenen ekonomik
dolaşıma girmeyen narkotik uyuşturucu ve uyarıcı maddelerin Türkiye Gümrük Bölgesine kanuna
aykırı olarak girmesi halinde, kaçakçılık ve diğer ceza koyan kanun hükümlerine göre işlem
yapılacağından, gümrük yükümlülüğü doğmaz. Bununla birlikte, cezai hükümler koyan kanunlar
gereğince, gümrük vergilerinin ceza tespitine esas olması veya cezai kovuşturmaların gümrük
yükümlülüğünün varlığına bağlı olması hallerinde, gümrük yükümlülüğü doğmuş sayılır.(2)
Madde 191/A – (Ek : 18/6/2009-5911/44 md.)
16 ncı, 77 nci, 135 inci ve 167 ila 170 inci maddelere uygun olarak eşyanın mahiyeti veya
nihai kullanımı nedeniyle tercihli tarife uygulanmasının ya da ithalat veya ihracat vergilerinden
tamamen veya kısmen muafiyetinin mümkün olduğu durumlarda söz konusu tercihli tarife veya
vergi muafiyeti;
a) İlgili kişinin hileli bir davranış veya ihmalinin olmaması,
b) Tercihli tarife veya muafiyetin uygulanması için gerekli olan diğer şartların yerine
getirildiğinin ilgili kişi tarafından ispat edilmesi,
şartıyla 182 ila 185 inci, 189 uncu veya 190 ıncı maddelere göre gümrük yükümlülüğü
doğduğu hallerde de uygulanır.
Madde 192 – Aynı gümrük vergilerinin ödenmesinden birden çok yükümlünün sorumlu
olduğu hallerde, bunlar söz konusu vergilerin ödenmesinden müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Madde 193 – 1. Bu Kanunla konulmuş aksine hükümler ve 2 nci fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, bir eşyaya uygulanacak ithalat veya ihracat vergileri tutarı, bu eşyaya ilişkin
gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına
göre belirlenir. (3)
2. Gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihi kesin olarak tespit etmenin mümkün olmadı-
ğı hallerde, ilgili eşyaya ilişkin vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarının uygulanması
için dikkate alınacak tarih, gümrük idarelerinin bu eşya için bir gümrük yükümlülüğü başladığı
sonucuna vardıkları tarihtir. (3)
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “doğar” ibaresi “başlar”
şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 68 inci maddesiyle; bu maddede yer alan “sıkı bir şekilde”
ibaresi yürürlükten kaldırılmıştır.
(3) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle; 193 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarında
yer alan “doğduğu” ibareleri “başladığı”, ikinci fıkrasında yer alan “doğduğunu” ibaresi “başladı-
ğını”, “doğduğunun” ibaresi “başladığının” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7726-2
Ancak, gümrük idarelerinin elde ettikleri bilgilerin gümrük yükümlülüğünün daha önceki
bir tarihte başladığını tespit etmelerine imkan vermesi halinde, eşyanın ithalat veya ihracat vergileri
tutarı, elde edilen bilgilere göre söz konusu yükümlülüğün başladığının anlaşıldığı en eski
tarihteki vergi oranları ve diğer vergilendirme unsurlarına dayanılarak tespit edilir. (1)
3. (Değişik : 18/6/2009-5911/45 md.) Beyan sahibinin hatalı beyanı sonucu hiç alınmadı-
ğı veya noksan alındığı tespit edilen gümrük vergilerine, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarih
ile vergilerin kesinleştiği tarih arasındaki süre için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammı oranında faiz uygulanır.
Gümrük vergilerinin kesinleşmesinden önce ödenmek istenmesi durumunda faiz, ödeme tarihine
kadar hesaplanarak vergiler ile birlikte tahsil edilir.
Madde 194 –1. Türkiye’nin taraf olduğu anlaşma hükümlerine göre dahilde işleme rejimi
altında elde edilen Türk menşeli eşyanın anlaşmalara taraf ülkelere ithalinde, tercihli tarife uygulamasından
yararlanmasının, bunların bünyelerine giren serbest dolaşımda olmayan eşyanın ithalat
vergilerinin ödenmesi ve buna ilişkin belgelerin onaylanması koşuluna bağlı olması halinde,
ithalata ilişkin bir gümrük yükümlülüğü doğar. (Ek cümle: 18/6/2009-5911/46 md.) Ancak, geri
ödeme sisteminden yararlanan eşya için bu fıkra uyarınca gümrük yükümlüğü doğmaz ve bu
durumda ödenmiş ithalat vergileri geri verilmez.
2. Bu halde gümrük yükümlülüğü, söz konusu eşyanın ihracına ilişkin gümrük beyannamesinin
gümrük idaresi tarafından tescil edildiği tarihte başlar.
3.(Değişik: 18/6/2009-5911/46 md.) Dâhilde işleme rejimine tabi tutulan serbest dolaşımda
bulunmayan eşyaya ilişkin ithalat vergileri, ihracata ilişkin beyannamenin tescili tarihindeki
vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanır. Ancak, izin kapsamında önceden
ihracat işleminden sonra ithalat yapılması durumunda, bu vergi önceden ihracata ilişkin gümrük
beyannamesinin tescil tarihindeki vergi oranı ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanarak,
önceden ihracata tekabül eden ithalatın yapılması esnasında ödenir.
4.(Değişik: 18/6/2009-5911/46 md.) Birinci fıkra uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü
kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin ihracat beyannamesi konusu eşyanın Türkiye
Gümrük Bölgesi dışına çıktığı tarihe kadar ödenmesi zorunludur. Bu tarihten sonra ödenen ithalat
vergileri için ayrıca bu tarih itibarıyla 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanunun 51 inci maddesi hükümlerine göre tespit edilen gecikme zammı uygulanır.
5.(Ek: 18/6/2009-5911/46 md.) Dâhilde işleme rejimi kapsamında bir ihracat beyannamesine
ilişkin fazla ödenen ithalat vergilerinden aynı izin kapsamında başka bir ihracat beyannamesine
ilişkin eksik ödenen ithalat vergilerine mahsup işlemi yapılmasına ilişkin usul ve
esasları belirlemeye Bakanlar Kurulu yetkilidir. Mahsup işlemi sonrasında birinci fıkra uyarınca
doğan gümrük yükümlüğü kapsamında ödenmesi gereken ithalat vergilerinin tamamının ödenmiş
olması halinde, dördüncü fıkra ve 234 üncü maddenin beşinci fıkrası hükümleri uygulanmaz.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 45 inci maddesiyle; 193 üncü maddenin ikinci fıkrasında yer
alan “doğduğunu” ibaresi “başladığını”, “doğduğunun” ibaresi “başladığının” şeklinde değiştirilmiş ve
metne işlenmiştir.
7727
İKİNCİ BÖLÜM
Gümrük Vergilerinin Tahakkuku, Tebliği ve Ödenmesi
Madde 195 – 1.Gümrük idaresi tarafından gerekli bilgiler kullanılarak tahakkuk ettirilen
gümrük vergileri, Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defterine veya bilgisayara kaydedilir.
Bilgisayara kayıt halinde, bilgisayar çıktıları Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defteri
yerine geçer.
Ancak;
a) Geçici bir anti-damping vergisi veya fark giderici vergi uygulandığı,
b) Kanunen alınması gereken vergi tutarının, bir bağlayıcı tarife ve menşe bilgisine istinaden
belirlenen tutarlardan yüksek olduğu,
c) Vergi tutarının Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen seviyenin altında kaldığı,
Hallerde, hesaplanan vergiler Gümrük Vergileri Tahakkukunu İzleme Defterine kaydedilmekle
birlikte, bunların özel durumu defterde belirtilir.
2. Gümrük Vergilerinin tahakkukunu İzleme Defterinin şekli ile bu defterin tutulmasına
ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.
Madde 196 – Gerekli teminatın sağlanması şartıyla, belirli aralıklarla ve aynı kişiye
teslim edilen aynı cins eşyanın gümrük vergileri otuz günü geçmeyecek şekilde belirlenecek bir
süre içinde tahakkuk ettirilerek Gümrük Vergilerinin Tahakkukunu İzleme Defterine kaydedilebilir.
Madde 197 –1.Gümrük vergileri, tahakkukundan hemen sonra (…)(1) yükümlüye tebliğ
edilir. (1)
2. Yapılan denetlemeler sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen veya 1
inci fıkrada belirtilen şekilde tebliğ edilemeyen gümrük vergilerine ilişkin tebliğat gümrük yü-
kümlülüğünün doğduğu tarihten itibaren üç yıl içinde yapılır. Şu kadar ki, gümrük yükümlülüğü-
nün doğduğu olayla ilgili olarak dava açılması zaman aşımını durdurur.
3. Yükümlü tarafından gümrük beyannamesinde gösterilen vergi tutarı ile gümrük idaresince
hesaplanan vergi tutarının eşit olması halinde, gümrük idarelerinin eşyayı teslim etmesi,
gümrük vergilerinin yükümlüye tebliği yerine geçer.
4. Gümrük vergileri alacakları, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve
zaman aşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla, bu alacaklar
Türk Ceza Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde kovuşturulup tahsil
edilir. (2)
5. (Ek: 18/6/2009-5911/47 md.) Bu madde hükümlerine göre tebliğ edilen gümrük vergileri;
242 nci maddede belirtilen sürelerde itirazda bulunulmaması veya süresi içinde idari yargı
mercilerine başvurulmaması hallerinde bu sürelerin bittiği tarihte kesinleşir; dava açılması halinde
mahkemece yükümlü aleyhine verilen kararın gümrük idaresine tebliğ edildiği tarihte tahsil edilebilir
hale gelir.
––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “beyanname veya beyanname
yerine geçen belge üzerinde” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “suçun zamanaşımının
daha uzun bulunması halinde” ibaresi “zaman aşımı daha uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış
olmak kaydıyla” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7728
Madde 198 – (Değişik: 18/6/2009-5911/48 md.)
1. 69 uncu madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yapılan kontrol ve denetlemeler
sonucunda hiç alınmadığı veya noksan alındığı belirlenen gümrük vergileri ile işlemleri daha
sonra yapılmak üzere teslim edilen eşyaya ilişkin gümrük vergilerinin, yükümlüye tebliğ edildiği
tarihten itibaren onbeş gün içinde ödenmesi zorunludur. Ödeme süresinin bitmesinden önce ilgilinin
yazılı istemde bulunması ve teminat alınması şartıyla ödeme süresi otuz gün daha uzatılabilir.
Süre uzatımı beyanname kapsamı eşyanın her bir kalemi için ayrı ayrı da yapılabilir. Uzatılan süre
için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre
tecil faizi alınır.
2. Tebliğ edilen gümrük vergilerine karşı 242 nci madde çerçevesinde gümrük idareleri
nezdinde itiraz edilmesi ödeme süresini keser. Ödeme süresi idarenin ya da yargı mercii kararının
tebliğ edildiği tarihten itibaren yeniden başlar.
3. Yükümlü, vergi tutarının tamamını veya bir kısmını verilen sürenin bitimini beklemeksizin
ödeyebilir.
4. 195 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen durumlar hariç
olmak üzere; eşyanın tercihli tarifesinin karşı ülke idareleri ile idari işbirliği çerçevesinde oluşturulduğu
durumlarda, dolaşım belgesinin karşı ülke idaresince yanlışlıkla onaylandığı tespit edildiğinde,
yükümlü, gümrük mevzuatının gerektirdiği yükümlülüklerin yerine getirilmesinde tüm
özeni gösterdiğini ispat edebildiği takdirde, tercihli tarife uygulanması nedeniyle tahakkuk ettirilmeyen
vergiler sonradan istenmez. Ancak, belgeyi onaylayan idarenin eşyanın tercihli tarife
için tayin edilen şartları yerine getirmediğini bildiği veya bilmesi gerektiği durumlar hariç olmak
üzere, doğru olmadığı tespit edilen belgenin ihracatçı tarafından sunulan yanlış verilere dayanılarak
onaylanması veya tercihli düzenlemenin, yararlanan ülke tarafından doğru olarak uygulandı-
ğına dair şüphe bulunduğu yönünde Resmi Gazetede bir duyuru yayımlanmış olması halinde
vergiler yükümlüden tahsil edilir.
Madde 199 – Basitleştirilmiş usule göretescil edilen bir beyannamede eksik bulunan bilgi
veya belgenin tamamlanması için gümrük idaresi tarafından verilen süre içinde bu eksikliklerin
tamamlanmaması halinde, söz konusu beyanname kapsamı eşyanın ödenmesi gereken vergileri
ertelenmez.
Madde 200 – 1.Gümrük vergileri Türk Lirası olarak ödenir. Bu ödeme 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda öngörülen usullere göre yapılır.
2. Gümrük vergileri, yetki verilen bankalar aracılığıyla da tahsil edilebilir.
Madde 201 – Süresi içinde ödenmeyen kesinleşmiş gümrük vergileri hakkında 6183
sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Teminat
Madde 202 – 1. Gümrük mevzuatı uyarınca, gümrük idarelerinin gümrük vergilerinin ve
diğer amme alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere bir teminat verilmesini gerekli görmeleri
halinde, bu teminat söz konusu vergiler tutarının % 20 fazlasıyla yükümlü veya yükümlü olması
muhtemel kişi tarafından verilir.(1)
2. Gümrük idareleri, teminat vermesi istenen kişinin yerine başka bir kişinin de teminat
vermesini kabul edebilir.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 66 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan “gümrük vergilerinin”
ibaresinden sonra gelmek üzere “ve diğer amme alacaklarının” ibaresi ile “bu teminat” ibaresinden sonra
gelmek üzere “söz konusu vergiler tutarının % 20 fazlasıyla” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
7728-1
3. Genel ve katma bütçeye dahil kamu kuruluşlarının belediyelerin sermayesinin tamamı
Devlete ait olan kamu iktisadi kuruluşlarının ve Türkiye’deki yabancı misyon şeflerinin verecekleri
garanti mektuplarını teminat olarak kabule Müsteşarlık yetkilidir.
4. Teminat aranmayacak ve kısmi teminat uygulanacak halleri belirlemeye Bakanlar
Kurulu yetkilidir.
Madde 203 – 202 nci maddenin 1 inci veya 3 üncü fıkrasında belirtilen kişilerin talebi
üzerine gümrük idareleri, bir gümrük yükümlülüğünü gerektiren veya gerektirebilecek iki veya
daha fazla işlemi kapsamak üzere toplu teminat verilmesine izin verirler.
Madde 204 – 1. (Değişik birinci paragraf: 18/6/2009-5911/49 md.) 202 nci maddenin
birinci fıkrasında belirtilen teminat tutarı, teminata konu gümrük vergileri tutarının kesin olarak
tespiti halinde bu miktar, diğer hallerde ise tahakkuk edilen veya edilebilecek gümrük vergilerinin
en yüksek tutarı esas alınarak belirlenir.
Zaman içinde değişkenlik gösteren gümrük vergileri için verilen toplu teminat tuturları,
sözkonusu gümrük vergilerini her zaman karşılayabilecek biçimde belirlenir.
2. Götürü teminat alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Madde 205 – Gümrük vergileri için kabul edilecek teminatlar ile bunların değerlendirilmesi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine tabidir. Yabancı
paraların T.C.Merkez Bankası efektif alış kuru üzerinden hesaplanan değeri üzerinden
teminat olarak kabulüne Müsteşarlık yetkilidir.
Madde 206 – 1.Teminatın zaman içinde değerini yitirmesi veya yetersiz kalması halinde,
ilgili gümrük idaresi ek teminat verilmesini veya ilk teminatın yeni bir teminat ile değiştirilmesini
isteyebilir.
2. Teminatın alınmasını gerektiren gümrük yükümlülüğü sona erdiğinde teminat çözülür.
3.Gümrük yükümlülüğü kısmen sona erdiğinde, ilgilinin talebi üzerine verilmiş teminat
kısmen çözülür. Ancak, söz konusu teminatın kısmen çözülmeye uygun olması gerekir.
Madde 207 – (Değişik: 18/6/2009-5911/50 md.)
1. Nakdî teminat dışında, bu Kanuna göre;
a) Tahakkuk ettirilip tahsili gereken gümrük vergileri için verilen teminatın kabulü,
b) Bir şartlı muafiyet düzenlemesine tabi tutulan eşyaya ilişkin gümrük yükümlülüğü
doğması halinde, şartlı muafiyete ilişkin beyannamenin tescili,
tarihinden başlamak üzere, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun
51 inci maddesine göre tespit edilen gecikme zammı tahsil edilir.
2. Bir şartlı muafiyet düzenlemesi kapsamında eşya için indirimli teminattan faydalanılması
durumunda birinci fıkrada belirtilen gecikme zammı, teminatın nakit verilen kısmı dışında
kalan kısım ile teminat verilmeyen kısmın tümü için uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gümrük Yükümlülüğünün Sona Ermesi
Madde 208 – 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri
saklı kalmak üzere, gümrük yükümlülüğü;
a) Vergilerin ödenmesi,
b) Vergilerin kaldırılmasına karar verilmesi,
7728-2
c) Gümrük beyannamesinin iptal edilmesi,
d) Eşyanın bir gümrük rejimi kapsamında tesliminden önce zapt ve müsadere edilmesi
veya imha edilmesi, 164 üncü madde uyarınca imha veya terk edilmesi, doğal özellikleri veya
beklenmeyen haller yahut mücbir sebep nedeniyle telef veya kaybı,
e) 182 nci madde uyarınca gümrük yükümlülüğü doğan eşyanın kanuna aykırı girişi nedeniyle
müsadere edilmesi,
Hallerinde sona erer.
Madde 209 – 194 üncü maddenin 1 inci fıkrası uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü, bu
işlemlerin iptal edilmesiyle ortadan kalkar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması
Madde 210 – Bu Kanunda geçen;
a) “Geri verme” deyimi, ödenmiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri
ödenmesi,
b) “Kaldırma” deyimi, henüz ödenmemiş olan gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen
alınmamasına karar verilmesi,
Anlamına gelir.
(Ek fıkra: 18/6/2009-5911/51 md.) Gümrük vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılmasına
ilişkin hükümler bu Kanun kapsamında tatbik edilen para cezaları için de uygulanır.
Madde 211 – 1. Kanunen ödenmemeleri gerektiği halde ödenmiş olduğu belirlenen gümrük
vergileri geri verilir. Kanunen tahakkuk ettirilmemeleri gerektiği halde tahakkuk ettirilen
gümrük vergileri kaldırılır.
Ancak, kanunen ödenmemesi veya tahakkuk ettirilmemesi gereken gümrük vergileri ilgili
kişinin kasten yaptığı bir tahrifat sonucunda ödenmiş veya tahakkuk ettirilmişse, bu vergilerin
geri verilmesine veya kaldırılmasına ilişkin talepler kabul edilmez.
2. Kanunen ödenmemeleri gereken gümrük vergileri, söz konusu vergilerin yükümlüye
tebliğ edilmesi ve ilgilinin üç yıl içinde gümrük idaresine müracaatı üzerine geri verilir veya
kaldırılır.
Kontrol ve denetleme sonucunda, geri vermeveya kaldırma hallerinden birinin tespiti
durumunda, aynı süre içinde geri verme veya kaldırma işlemi doğrudan yapılır.
Bu süre mücbir sebep veya beklenmeyen hallerde uzatılabilir.
Madde 212 – Bir gümrük beyannamesine dayanılarak ödenmiş olan gümrük vergileri bu
beyannamenin iptal edilmesi üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir. Bu istemin, gümrük beyannamesinin
iptal edilmesi amacıyla müracaatta bulunulması için öngörülen süreler içerisinde yapılması
gerekir.
Madde 213 – 1. Beyannamenin tescili tarihi itibariyle, kusurlu veya ithallerine esas teşkil
eden sözleşme hükümlerine aykırı olduklarından bahisle, ithalatçı tarafından kabul edilmeyen
eşyaya ilişkin ithalat vergileri geri verilir veya kaldırılır. Kusurlu eşyaya, teslimden önce hasar
gören eşya da dahildir.
7729
2. Bu tür eşyaya ilişkin ithalat vergilerinin geri verilmesi veya kaldırılması, kusurlu veya
sözleşme hükümlerine aykırı olduklarının tespiti için gerekli olan ilk kullanım dışında eşyanın
kullanılmamış olması ve eşyanın Türkiye Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi koşullarına bağ-
lıdır.
Gümrük idareleri, ilgilinin talebi üzerine, eşyanın ihracı yerine; imhasına, yeniden ihraç
amacıyla transit veya gümrük antrepo rejimine tabi tutulmasına veya serbest bölgeye konulmasına
izin verirler. Sözkonusu işlem veya kullanımlardan birine tabi tutulan eşya, serbest dolaşımda
olmayan eşya olarak değerlendirilir.
3. Gümrük beyanından önce denenmek üzere geçici olarak teslim edilen eşyanın vergileri,
eşyanın kusurlu veya sözleşme hükümlerine aykırı olduğu hususlarının deneme sırasında anlaşı-
lamadığı kanıtlanmadıkça geri verilmez veya kaldırılmaz.
4. Bu madde uyarınca geri verilecek veya kaldırılacak gümrük vergileri için vergilerin
yükümlüye tebliği tarihinden itibaren bir yıl içerisinde gümrük idaresine müracaat edilmesi gerekir.
Mücbir sebebin tespiti halinde bu süre Müsteşarlıkça uzatılır.
Madde 214 – Gümrük vergileri 211, 212 ve 213 üncü maddelerde belirtilen haller dışında,
Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümleri çerçevesinde Bakanlar Kurulu tarafından
belirlenecek hallerde geri verilir veya kaldırılır.
Bu maddede belirlenen geri verme ve kaldırma işlemleri, gümrük vergilerinin yükümlüye
tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde ilgili gümrük idaresine başvurulması üzerine yapılır.
Ancak, mücbir sebebin tespiti halinde, bu sürenin aşılmasına Müsteşarlıkça izin verilir.
Madde 215 – Geri verme veya kaldırma işlemine tabi olmayacak gümrük vergileri miktarı
Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir.
Madde 216 – (İptal birinci cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 22/5/2014 tarihli ve
E:2013/104 ve K:2014/96 sayılı kararıyla.) Ancak, geri verme kararının alındığı tarihten itibaren
üç ay içerisinde idarece sözkonusu kararın uygulanmaması halinde, ilgilinin talebi üzerine, üç
aylık sürenin bitiminden itibaren faiz ödenir. Bu faiz, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanunun tecil faizine ilişkin hükümlerine göre hesaplanır.
Madde 217 – Gümrük vergilerinin hatalı olarak kaldırılması veya geri verilmesi halinde,
başlangıçta tahakkuk eden vergiler ile 216 ncı madde uyarınca ödenmiş faizler yeniden tahsil
edilir. Tahsil edilmeyen miktarlar tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenir. Bu süre
içinde ödenmeyenler için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine
göre işlem yapılır.(1)
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “on gün” ibaresi
“onbeş gün” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7730
ONUNCU KISIM
Diğer Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM(1)
İşletmelerin Yükümlülükleri
Madde 218 – 1. Türkiye ile diğer ülkeler arasında demiryolu dahil kara, deniz ve hava
yoluyla yapılan eşya ve yolcu taşımalarında yararlanılan istasyon, deniz ve hava limanlarını işleten
kuruluşlar ile posta idareleri, bu Kanun hükümlerine göre gerekli gümrük gözetim ve kontrol
işlemlerinin yapılmasını sağlamak üzere; yolcu salonları, geçici depolama yerleri, antrepolar ile
görevli gümrük ve gümrük muhafaza idarelerinin çalışmalarına elverişli ve yeterli bürolar ve
gözetleme kuleleri tesis etmek; buraların aydınlatma, ısıtma ve temizlik ihtiyaçlarını karşılamak;
telefon ve büro eşyasını bedelsiz olarak sağlamak; limanlarda ve gümrük kapılarında gümrük
gözetimine tabi eşya ve kişiler ile diğerlerinin birbirine karışmasını önlemeye yönelik her türlü
fiziki yapıların sağlanması konusunda Gümrük Müsteşarlığının isteklerini yerine getirmek zorundadırlar.(2)(3)
2. Posta idareleri, 1 inci fıkrada sayılanların yanı sıra posta kolilerinin muayene ve tahlili
için gerekli ölçü aletleri ve diğer donanımları sağlamakla yükümlüdür.
3. (Ek: 15/2/2018-7099/12 md.) Türkiye ile diğer ülkeler arasında deniz ve havayolu ile
yapılan eşya ve yolcu taşımalarında yararlanılan deniz ve havalimanlarını işleten kuruluşlar ile
geçici depolama yeri işleticileri, gümrüklü sahalarda 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma,
Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname kapsamı dışında bulunan gümrük iş ve işlemleri ile ilgili tahmil, tahliye, ardiye, saha
içi taşıma ücretleri ve benzeri masrafların belirlenen azami bedellerine uymakla yükümlüdür.
Bakanlık tarafından azami bedeller belirlenirken özelleştirme uygulamaları çerçevesinde yapılan
sözleşmelerde yer alan düzenlemeler dikkate alınır.
Madde 218/A – (Ek: 28/3/2013-6455/8 md.)
1. Bakanlık, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret
Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun uyarınca yaptırarak işletme hakkını verdiği
gümrük kapıları ve/veya lojistik merkezlerini, işletme süresi bittikten sonra 30 yılı geçmemek
üzere, 24/11/1994 tarihli ve 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 18 inci
maddesinde belirtilen kiralama ve/veya işletme hakkının verilmesi yöntemleri ile 3996 sayılı
Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin ikincil mevzuattaki görevlendirme usullerini kıyas
yoluyla uygulayarak bu madde uyarınca belirlenen sözleşme bedeli karşılığında devredebilir.
(Mülga son cümle: 10/9/2014-6552/113 md.)(4)
2. (Ek: 10/9/2014-6552/113 md.) Bakanlıkça belirlenen devir yöntemine göre değer tespiti
işlemleri; Bakanlık tarafından görevlendirilecek bir Daire Başkanının başkanlığında, Gümrük
ve Ticaret Uzmanı, Mali Hizmetler Uzmanı, Mühendis ve Gümrük Müdürü olmak üzere beş asil
ve beş yedek üyeden oluşan Değer Tespit Komisyonu tarafından 4046 sayılı Kanunun 18 inci
maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (c) alt bendinde yer alan metotlardan en az birinin
uygulanması suretiyle yapılır. Bu bedel, Komisyonun talebi üzerine Bakanlık tarafından hizmet
alımı yoluyla 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi şirketlere de tespit
ettirilebilir. Bu durumda, tespit edilen değer, Değer Tespit Komisyonu tarafından incelenerek
karara bağlanır.
––––––––––––
(1) Bu bölüm başlığı “Liman ve Antrepo İşletmelerinin Yükümlülükleri”iken, 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı
Kanunun 67 nci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 218 inci maddenin birinci fıkrasında yer
alan “denetim” ibaresi “kontrol şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(3) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 113 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “demirbaş eşya ile
telefon ve diğer teknik donanımlarını” ibaresi “telefon ve büro eşyasını” şeklinde değiştirilmiştir.
(4) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 113 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “uygulayarak”
ibaresinden sonra gelmek üzere “bu madde uyarınca belirlenen sözleşme bedeli karşılığında” ibaresi eklenmiştir.
7730-1
3. (Ek: 10/9/2014-6552/113 md.) Görevlendirme işlemleri, Müsteşarın başkanlığında, ilgili
Müsteşar Yardımcısı, Gümrükler Genel Müdürü, Gümrükler Muhafaza Genel Müdürü, Strateji
Geliştirme Başkanı ve Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı ve I. Hukuk Müşavirinden oluşan
Görevlendirme Komisyonu tarafından yürütülür.
4. (Ek: 10/9/2014-6552/113 md.) Bu madde uyarınca oluşturulan komisyonlar eksiksiz
olarak toplanır. Üyelerden birinin geçerli mazereti nedeniyle toplantıya katılamaması durumunda
yerine vekili veya yedek üye katılır. Kararlar çoğunlukla alınır ve kararlarda çekimser kalınamaz.
Kararlar imzalanan bir tutanakla tespit edilir. Karara muhalefet eden üye karşı oy gerekçesini
yazarak imzalar. Komisyonlarca alınan kararlar Bakan onayına sunulur. Komisyonların sekreterya
işlemleri Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca yürütülür.
5. (Ek: 10/9/2014-6552/113 md.) Devir işlemi gerçekleştirilen gümrük kapıları ve/veya
lojistik merkezleri devir süresi sonunda aynı usullerle yeniden devredilebilir.
6. (Ek: 10/9/2014-6552/113 md.) Görevlendirme kararı verilen şirket ile Bakanlık arasında
sözleşme imzalanır. Ancak, görevlendirme kararı verilen şirketin ortakları arasında şirket
sermayesine en az yüzde elli bir oranında iştirak eden kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu
veya üst kuruluşu olması hâlinde sözleşme, Bakanlık ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşu ve görevlendirme kararı verilen şirket arasında imzalanır. Sözleşme tutarının yüzde altısı
oranında kesin teminat alınır. Bu madde kapsamında yapılan sözleşmelere konu alanlarda yürütü-
len faaliyetlerden elde edilen toplam yıllık hasılattan genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere yüzde
bir oranında pay alınır.
Madde 219 – 1. Antrepo işleticileri buralardaki eşyanın güvenliği ve hizmetlerin çabuk
görülmesi bakımından, zaman içerisinde Müsteşarlıkça gerekli görülecek ek donanımları ve
değişiklikleri yapmak ve ileri teknolojinin gerektirdiği araçları sağlamak zorundadırlar.
2. a) Özel antrepo işleticileri, buralarda görevlendirilmesini istedikleri gümrük veya gümrük
muhafaza memurlarına ödenecek olan ve miktarı Müsteşarlıkça belirlenecek fazla çalışma
ücretlerini ve yolluklarını peşin olarak gümrük veznesine ödemekle yükümlüdürler.
b) Doğrudan doğruya belirli bir özel veya genel antrepo ile ilgili gümrük işlemlerini yerine
getirmek üzere kurulan gümrük ve gümrük muhafaza idarelerinde görevli memurların Devlet
tarafından belirlenen maaş, fazla çalışma ücreti ve diğer tahsisat tutarları, antrepo işleticileri
tarafından her ay peşin olarak gümrük veznesine yatırılmak zorundadır.
c) Posta idarelerinde yapılacak gümrük kontrolleri ve gümrük işlemleri nedeniyle gümrük
memurlarına ödenecek olan ve Müsteşarlıkça belirlenen fazla çalışma ücretleri, posta idareleri
tarafından gümrük veznesine yatırılır. (1)
İKİNCİ BÖLÜM
Çalışma Zamanları, Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı
BİRİNCİ AYIRIM
Çalışma Zamanı ve Fazla Çalışma Ücreti
Madde 220 – Gümrük idarelerinde normal çalışma saatleri; iklim, mevsim ve bölgenin
ekonomik durumu ve ihtiyaçları gözönünde bulundurularak Müsteşarlıkça belirlenir.
35 inci madde hükümleri saklı kalmak üzere, gece ve gündüzün her saatinde yolcu ve yük
alıp verme işleri yapılan veya taşıtların geliş ve gidişleri normal çalışma saatlerine uymayan kara
hudut kapıları, demiryolu istasyonları ile deniz ve hava limanlarındaki gümrük idareleri devamlı
surette açık bulundurulur. Buralarda görevli memurların çalışma saatleri, aralarında nöbet esasına
göre düzenlenir.
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; 219 uncu maddenin ikinci fıkrasında yer
alan “denetimleri” ibaresi “kontrolleri” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7730-2
7731
Madde 221- (Değişik: 5/4/2007-5622/7 md.) (1)
Yolcuların ve taşıt araçlarının giriş ve çıkışlarına ait işlem dışında, yükleme ve boşaltma
ile her türlü gümrük işlemlerinin normal çalışma saatleri içinde yapılması gerekir. Ancak, bu
saatler dışında veya tatil zamanlarında hizmet talebinde bulunulduğunda, yazılı olarak yapılacak
bu talep, işin yapılacağı gümrük idarelerince yerinde görülürse, gerekli önlemler alınmak ve
çalışacak personelin fazla çalışma ücreti ve varsa hak sahibine ödenecek kanunî yollukları karşılı-
ğı tutarlar, talep sahipleri tarafından ilgili muhasebe birimi hesabına yatırılmak koşuluyla kabul
edilir. Fazla çalışma ücretinden yararlanan personel, bu suretle kendilerine verilecek işleri yapmakla
görevlidir. Gümrük idare amirleri normal çalışma saatleri dışında verilecek hizmetleri
düzenler ve kontrol eder.
Normal çalışma saatleri içinde veya dışında olduğuna bakılmaksızın, çalışma ücretinin
yatırılması halinde, özel kurye taşımacılığı gümrük hizmeti ile özel yolcu servisi taleplerinin
yetkili gümrük idarelerince karşılanması mümkündür.
(Değişik üçüncü fıkra: 12/7/2013-6495/73 md.) İlgililerden tahsil edilecek fazla çalışma
ücretlerinin miktarı ve tahsiline ilişkin usul ve esaslar Bakanlar Kurulunca tespit edilir. Fazla
çalışma ücreti olarak yatırılan tutarlar, personelin fazla çalışma süresi, görev yapmış olduğu yer,
görevinin önem ve güçlüğü, sınıfı, kadro unvanı gibi hususlar dikkate alınmak suretiyle belirlenecek
usul ve esaslar dâhilinde Gümrük ve Ticaret Bakanlığı taşra teşkilatına ait kadro ve
pozisyonlarda bulunanlardan ithalat ve ihracat, giriş ve çıkış işlemlerinin yapıldığı gümrük
idarelerinde gümrük işlemlerini yürüten memurlar (375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki
(II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolarda bulunanlar hariç) ve 14/7/1965 tarihli ve 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrasına göre çalışan sözleşmeli
personele ödenmek üzere Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına aktarılır. Söz konusu ödemeler,
Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak aylık miktarı (36.500) gösterge rakamının
memur aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak tutarı geçmemek üzere, Gümrük ve Ticaret
Bakanı tarafından tespit edilir. Bu fıkra uyarınca personele her ay yapılacak fazla çalışma
ücretinin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro
ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla tespit edilmiş olan ek ödemenin net tutarından az
olamaz. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca Gümrük ve
Ticaret Bakanlığı personeline yapılacak ödemeler de Ankara Gümrük Muhasebe Birimine
aktarılan tutarlardan karşılanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemelerden sonra yıl sonu itibarıyla
hesapta kalan tutar, takip eden ocak ayı sonuna kadar bütçeye gelir kaydedilir. Bu madde
kapsamında personele yapılması gereken ödemelerin Ankara Gümrük Muhasebe Birimi hesabına
aktarılan tutarı aşması hâlinde, aradaki fark Maliye Bakanlığı tarafından personel giderlerini
karşılama ödeneğinden Bakanlık bütçesine bu amaçla aktarılacak ödenekten karşılanır.
(Değişik dördüncü fıkra: 18/6/2009-5911/52 md.) (Mülga birinci cümle: 11/10/2011-
KHK-666/5 md.) (…)(2) Bu madde kapsamında yapılan ödemeler 24/11/1994 tarihli ve 4046
sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunun 22 nci maddesine göre ödenen fark tazminatı
hesabında dikkate alınır.
(Mülga beşinci fıkra: 18/6/2009-5911/52 md.)
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 52 nci maddesiyle; bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“Başmüdür, müdür veya vekilleri” ibaresi “Gümrük idare amirleri” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) Anayasa Mahkemesinin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile bu cümleyi
mülga eden 666 sayılı KHK’nın 5 inci maddesinin (j) fıkrası iptal edilmiş ve Kararın Resmi Gazete’de
yayımlandığı 10/10/2013 tarihinden itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe gireceği hüküm altına alınmıştır.
7732
Madde 222- (Mülga: 11/10/2011-KHK-666/1 md.)(1)
İKİNCİ AYIRIM
Gümrük Personelinin Kıyafeti ve Gümrük Bayrağı
Madde 223 – (Değişik: 18/6/2009-5911/53 md.)
Müsteşarlık merkez teşkilatında çalışan personel, başmüdür ve başmüdür yardımcıları ile
yaptığı işin mahiyeti gereği sivil olarak çalışması gerekenler hariç olmak üzere, Müsteşarlığın
diğer tüm kadro ve unvanlarda görev yapan personeli resmi kıyafet giymek zorundadır. Resmi
kıyafetlerin ve bunlara takılacak kokart, isim plaketleri ve diğer işaretlerin şekli ile yaptığı işin
mahiyeti gereği sivil olarak çalışması gereken personel yönetmelikle belirlenir.
Madde 224 – Günün her saatinde hizmet veren gümrük kapılarında gümrük bayrağı
sürekli olarak çekili kalır. Diğer gümrük binalarında ise yalnız kanuni çalışma saatlerinde gümrük
bayrağı çekilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gümrüklerde İş Takibi ve Gümrük Müşavirleri
Madde 225 – 1. Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına
ilişkin faaliyetler, 5 inci madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler
tarafından doğrudan temsil yoluyla veya gümrük müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla
takip edilir ve sonuçlandırılır. (Ek cümleler: 18/6/2009-5911/54 md.) Gerçek kişinin doğrudan
temsil yoluyla iş takibi, geçerli vekaletnameye istinaden ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen
eşyanın ve özel kullanıma mahsus taşıt araçlarının gümrük işlemleri ile ilgili olarak mümkündür.
Posta yolu ve hızlı kargo taşımacılığı kapsamında gelen ya da gönderilen, miktarı ve değeri Bakanlar
Kurulunca belirlenecek eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması
faaliyetlerinin takip edilip sonuçlandırılmasında, posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı
yapan şirketler dolaylı temsilci olarak yetkili kılınabilir.
2. Devlet, belediye, il özel idareleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin amir ve memurları,
özel hukuk tüzel kişilerinin kendilerini temsile yetkili personeli, tüm gümrük işlemlerini doğrudan
temsil yoluyla takip edebilirler. (Ek cümle: 18/6/2009-5911/54 md.) Özel hukuk tüzel kişilerinin
doğrudan temsil yoluyla gümrük idarelerinde iş takibi yapacak personeli için 227 nci maddenin
birinci fıkrasının (g) ve (h) dışındaki bentlerinde sayılan şartlar aranır.
Kara, deniz ve havayolu işletmeleri ile nakliyeci kuruluş temsilcileri, taşıdıkları eşyanın
sadece transit işlemlerini doğrudan temsil yoluyla takip edebilirler.
–––––––––––––––––––––
(1) 11/10/2011 tarihli ve 666 sayılı KHK ile bu maddede yapılan düzenleme; 10/10/2013 tarihli ve 28791
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.:
2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
7732-1
(Ek paragraf: 18/6/2009-5911/54 md.) Doğrudan veya dolaylı temsilcilerin bu Kanunda
öngörülen faaliyetlerini yapmalarına engel hastalığının bulunmaması gerekir. Tereddüt edilmesi
halinde, Müsteşarlık tarafından tam teşekküllü resmi sağlık kurumlarından sağlık raporu talep
edilebilir.
Madde 226 – 1. Gümrük müşavirleri her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandı-
rabilirler.
2. Gümrük müşavir yardımcıları bir gümrük müşavirinin yanında çalışır ve onun adına
gümrük idarelerinde iş takip edebilirler. Gümrük müşavir yardımcılarının gümrüklerde iş takibine
ilişkin sınırlandırmalar yapmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.
3. (Ek: 18/6/2009-5911/55 md.) Stajyerler, gümrük idarelerinde iş takibi yapamaz.
4. (Ek: 18/6/2009-5911/55 md.) Gümrük müşavir yardımcılarının ve stajyerlerin fiil ve
hareketlerinden doğacak mali sorumluluk, yanında çalıştıkları gümrük müşavirine aittir.
Madde 227 – 1. Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin aşağıda belirtilen koşullara
sahip olmaları gerekir:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan
fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik,
inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar
ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçı-
lığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş bulunmamak,
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,
f) i) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler
ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği
Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlarından en az lisans
seviyesinde mezun olmak,
ii) Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra (i) alt bendinde
belirtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans eğitimi veren
gümrük, dış ticaret ve Avrupa Birliği konularında uzmanlık programı olan meslek yüksek okullarından
mezun olmak,
g) Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında bir yıl çalışmış olmak,(1)
h) Yapılan gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan
sınavda başarılı olmak,
2. a) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da görevlerinden istifa ederek veya emekli
olarak ayrılan memurlardan 1 inci fıkradaki koşulları taşıyanlar, staj koşulu aranmaksızın gümrük
müşavir yardımcısı sınavına girebilirler.
b) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da bunun üç yılını gümrük muayene memuru,
gümrük başmemuru ve gümrük müdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden
istifa eden veya emekliye ayrılan ve 1 inci fıkradaki koşulları taşıyanlar sınav ve staj koşulu
aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı olabilirler.
––––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “üç yıl” ibaresi “bir yıl”
şeklinde değiştirilmiştir.
7732-2
3. Yukarıda belirtilen koşulları yerine getirenlere gerekli müracaat belgelerinin tamamlanmasından
itibaren altmış gün içinde Gümrük Müsteşarlığı tarafından Gümrük Müşavir Yardımcılığı
İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavir yardımcıları ancak bu izin belgesini aldıktan sonra
mesleki faaliyette bulunabilirler.
Madde 228 – 1. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (f) bendinin (ii) alt bendi hariç olmak
üzere, aynı fıkrada belirtilen koşulları taşıyan ve iki yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı
yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda
başarılı olan kişiler, gümrük müşavirliği yapmaya hak kazanır. (1)
2. a) Gümrük idaresinde on yıl çalışmış olup, bunun üç yılını şube müdürü, gümrük mü-
dürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük muhafaza başmüdür
yardımcısı görevlerinden geçirenlerden, görevlerinden, istifa eden veya emekliye ayrılanlar 227
nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, staj koşuluna tabi tutulmaksızın
gümrük müşavirliği sınavına girebilirler. Bu kişilere, talep halinde sınav ve staj koşulu
aranmaksızın Gümrük Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir.
b) Gümrük idaresinde gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük uzmanı,
kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde enaz on yıl çalışmış olanlardan,
görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar, 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen
koşulları taşımaları halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın gümrük müşaviri olmaya
hak kazanırlar.
3. 1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen koşulları yerine getirenlere, gerekli müracaat belgelerinin
tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Müsteşarlıkça Gümrük Müşavirliği İzin
Belgesi verilir. Gümrük müşavirleri ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette
bulunabilirler.
Madde 229 – 1. Gümrük müşavirleri tebligat adreslerinde kullanılacak çalışma yerlerini,
bu yerin bağlı bulunduğu Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğüne yazı ile bildirirler.
2. (Değişik: 18/6/2009-5911/56 md.) Gümrük müşavirliğinin bir özel hukuk tüzel kişiliği
oluşturularak yürütülmesi halinde, gümrük müşavirlerinin kuracağı tüzel kişiliklere gümrük mü-
şavir yardımcıları da ortak olabilirler. Ancak, gümrük müşaviri ve gümrük müşavir yardımcısı
birden fazla tüzel kişiliğe ortak olamaz. Gümrük müşavirliğinin bir tüzel kişilik olması halinde,
gümrük beyannamesi veya beyanname kabul edilen diğer belgeler üzerine imzasını atmış olanların
vergi kaybına neden olan durumu bildiği veya bilmesi gerektiği hallerde, bunlar gümrük idaresine
karşı bağlı bulundukları tüzel kişilikle birlikte müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hallerde,
ilgili gümrük müşavirinin kişisel cezai sorumluluğu saklı kalmak kaydıyla, işlemi yapan kişi ile
birlikte tüzel kişilik de gümrük idaresince alınan vergiler ve verilen para cezaları yönünden müteselsilen
sorumludur.
Madde 230 – Gümrük müşavirleri, kanunlara göre tutmaya mecbur oldukları ticari veya
kanuni defterlerini, vekaletname ve sözleşmelerini, işlerine dair yazdıkları ve aldıkları mektup,
faks, telgraf ve benzeri belgeler ile düzenledikleri fatura, makbuz ve masraflarına ilişkin belgelerin
asıllarını ve örneklerini özel kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla beş yıl muhafaza
etmeye; bunları gümrük müfettişi, gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör, stajyer kontrolör ve
yetkili gümrük amir ve memurlarına göstermeye; bunların incelenmesine, denetlenmesine izin
vermeye ve gerektiğinde yazılı istek üzerine bunları yukarıda belirtilen görevlilere ibraz etmeye
mecburdurlar. (2)
–––––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “üç yıl” ibaresi “iki yıl”
şeklinde değiştirilmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu maddede yer alan “gümrük müfettişi,
gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör,” ibaresi “gümrük müfettişi, gümrük müfettiş yardımcısı, kontrolör,
stajyer kontrolör ve” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7733
ONBİRİNCİ KISIM
Cezalar
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 231 – (Değişik: 28/3/2013-6455/10 md.)
1. İdari yaptırıma konu fiilin, ceza uygulamasını gerektiren bir fiile ilişkin olması ve zamanaşımı daha
uzun bulunan bu fiil nedeniyle ceza davası açılmış olmak kaydıyla, idari yaptırım kararları Türk Ceza
Kanunundaki dava ve ceza zamanaşımı süreleri içerisinde uygulanır.
2. Gümrük vergileri alacağına bağlı idari para cezalarının zamanaşımı, bu idari para cezalarına ilişkin
gümrük vergilerinin zamanaşımına tabidir.
Madde 232 – (Değişik: 18/6/2009-5911/58 md.)
1. Bu Kısmın İkinci Bölüm hükümlerine göre gümrük vergileri ile birlikte alınması gereken para
cezaları bu vergiler ile aynı zamanda karara bağlanarak tebliğ edilir ve aynı zamanda ödenir.
2. (Ek: 28/3/2013-6455/7 md.) Konusu ve yükümlüsünün aynı olması, aralarında maddi veya hukuki
yönden bağlılık bulunması şartıyla; birden fazla işleme veya beyannameye ilişkin gümrük vergileri ve para
cezalarına tek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenebilir. (1)
3. Bu Kanun uyarınca idari yaptırım kararları gümrük idarelerinin amirleri veya yardımcıları tarafından
verilir. (1)
Madde 233 – (Değişik: 18/6/2009-5911/59 md.)
1.Bu Kanuna göre tahsil edilen idari para cezalarının yüzde onbeşi nispetinde bir tutar, varsa muayene
ve tahlilden önce cezayı gerektiren durumun ortaya çıkarılmasını sağlayacak muhbirlere Müsteşarlık
bütçesinin ilgili tertibinden ödenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Vergi Kaybına Neden Olan İşlemlere Uygulanacak Cezalar
Madde 234 – (Değişik: 18/6/2009-5911/60 md.) (2)
1. Serbest dolaşıma giriş rejimi veya kısmi muafiyet suretiyle geçici ithalat rejimine tabi tutulan
eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda;
a) 15 inci maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan
sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene
sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark %5’i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden
ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır. (2)
b) Kıymeti üzerinden ithalat vergilerine tabi eşyanın beyan edilen kıymeti, 23 ila 31 inci maddelerde
yer alan hükümler çerçevesinde belirlenen kıymete göre noksan bulunduğu takdirde, bu noksanlığa ait ithalat
vergilerinden başka vergi farkının üç katı para cezası alınır. (2)
c) Satış birimine göre miktar itibarıyla %5’i geçmeyen bir fark ile maddi hesap hatasından doğan
noksan kıymet beyanlarında, bu farklara ait ithalat vergilerinden başka vergi farkının yarısı tutarında para
cezası alınır. (2)
––––––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 7 nci maddesiyle, bu maddeye birinci fıkradan sonra gelmek
üzere ikinci fıkra eklenmeş ve mevcut ikinci fıkra üçüncü fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.
(2) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan “gümrük vergisi” ibareleri “ithalat vergileri”, (b) bendinde yer alan “gümrük vergisine” ibaresi
“ithalat vergilerine”, (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan “gümrük vergisinden” ibareleri “ithalat vergilerinden”
şeklinde değiştirilmiştir.
7734
2. Dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ve tam muafiyetli geçici
ithalat rejimi hükümlerine tabi eşyaya ilişkin olarak yapılan beyan ile muayene ve denetleme veya
teslimden sonra kontrol sonucunda; birinci fıkrada belirtilen farklılıkların tespiti durumunda aynı
fıkrada öngörülen cezaların yarısı kadar para cezası alınır.
3. Yukarıda belirtilen aykırılıkların gümrük idaresince tespit edilmesinden önce beyan
sahibince bildirilmesi durumunda söz konusu cezalar yüzde onbeş nisbetinde uygulanır.
4. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri için yukarıda belirtilen cezalara ilişkin
hükümler uygulanmaz. Bu gibi hallerde, 241 inci maddenin birinci fıkra hükmüne göre işlem
yapılır.
5. 194 üncü maddenin birinci fıkrası uyarınca doğan gümrük yükümlülüğü kapsamında
ödenmesi gereken ithalat vergilerinin anılan maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen tarihe
kadar hiç ödenmemiş veya eksik ödenmiş olduğunun gümrük idarelerince yapılan kontrol sonucunda
tespit edildiği durumda, ödenmesi gereken ithalat vergilerinin söz konusu dördüncü fıkrada
belirtilen faizi ile birlikte tahsilinin yanı sıra, yükümlüsü hakkında bu vergilerin dörtte biri tutarında
para cezasına hükmedilir. Bu fıkrada belirtilen hiç ödenmeyen veya eksik ödenen ithalat
vergilerinin yükümlüsünce gümrük idaresinin tespitinden önce bildirilmesi durumunda bu cezaya
hükmedilmez. 194 üncü maddenin dördüncü fıkrası uyarınca işlem yapmakla yetinilir.
6. Bir ila üçüncü fıkralara göre verilen cezalar 241 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen
miktardan az olamaz.
Madde 235 – (Değişik: 28/3/2013-6455/12 md.)
1. Serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile
muayene ve denetleme veya teslimden sonra kontrol sonucunda;
a) Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ithalinin yasaklanmış olduğunun tespiti
halinde, eşyanın gümrük vergilerinin alınmasının yanı sıra, gümrüklenmiş değerinin dört katı idari
para cezası verilir.
b) (a) bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari para
cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına otuz bin Türk Lirası, ambalajlı gelmesi halinde
kap başına altı yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve eşya yurtdışı edilir.
c) Eşyanın ithali, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk
veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya
belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrük vergilerinin yanı
sıra, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.
d) (c) bendindeki eşyanın değersiz, artık veya atık madde olması durumunda, idari para
cezası; dökme halinde gelen eşya için ton başına sekiz bin Türk Lirası, ambalajlı gelmesi halinde
kap başına iki yüz Türk Lirası olarak hesaplanır ve eşya yurtdışı edilir.
2. İhracat rejimine tabi tutulan eşyaya ilişkin olarak, yapılan beyan ile muayene ve
denetleme veya kontrol sonucunda;
a) Eşyanın genel düzenleyici idari işlemlerle ihracının yasaklanmış olduğunun tespiti
halinde, eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.
7734-1
b) Eşyanın ihracı, lisansa, şarta, izne, kısıntıya veya belli kuruluşların vereceği uygunluk
veya yeterlilik belgesine tabi olduğu halde uygunluk ve yeterlilik belgesine tabi değilmiş veya
belge alınmış gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi halinde, eşyanın gümrüklenmiş değeri kadar
idari para cezası verilir.
3. Yolcuların, gümrük mevzuatına göre kişisel ve hediyelik eşya kapsamı dışında olup
beyanlarına aykırı olarak üzerlerinde, eşyası arasında veya taşıma araçlarında çıkan ya da
başkasına ait olduğu halde kendi eşyasıymış gibi gösterdikleri eşyanın gümrük vergileri iki kat
olarak alınır ve eşya sahibine teslim edilir. Gümrük vergileri ödenmediği takdirde, eşya gümrüğe
terk edilmiş sayılır.
4. Birinci fıkranın (a) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyaya el konularak mülkiyetinin
kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye
tabi tutulur. (Ek cümle: 18/1/2017 – 6770/12 md.) Kara, deniz ve hava ulaşım araçları hakkında
verilen el koyma kararları, bu araçların siciline şerh verilmek suretiyle icra olunarak el koyma ve
mülkiyetin kamuya geçirilmesi işlemlerine devam edilir.
5. Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen ve transit rejim beyanında bulunulan serbest
dolaşımda olmayan eşyanın, beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun
tespiti halinde, farklı çıkan eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir
Madde 236 – 1. (Değişik: 28/3/2013-6455/13 md.) Teminat alınmış olsa bile, gümrük
işlemlerine başlanmadan veya bu işlemler bitirilip gümrük idaresinin izni alınmadan gümrük
antrepoları veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerden kısmen veya tamamen
eşya çıkarılması veya buralardaki eşyanın değiştirilmesi ya da yapılan sayımlarda kayıtlara
göre eşyanın bir kısmının noksan olduğunun anlaşılması hallerinde, bu eşyanın gümrük vergilerinin
yanı sıra gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir.
2. Gümrük antrepolarında veya gümrük idaresince eşya konulmasına izin verilen yerlerde
yapılan sayımlarda kayıtlara göre fazla eşya çıkması halinde, bu eşyanın 177 ila 180 inci madde
hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulmasının yanı sıra, fazla çıkan eşyaya ait ithalat veya ihracat
vergileri tutarı kadar para cezası alınır.
3. (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
4. (Ek: 28/3/2013-6455/13 md.) Gümrüksüz satış mağazalarından hak sahibi olmayanlara
satış yapılması halinde satışa konu eşyaya, hak sahibi olmakla birlikte limit üstü satış yapılması
halinde de limit üstü eşyaya ait ithalat vergilerinin yanı sıra bu vergilerin üç katı para cezası verilir.
5. (Ek: 28/3/2013-6455/13 md.) Gümrük antrepolarındaki eşyanın, antrepo beyannamesinde
beyan edilenden belirgin bir şekilde farklı cinste eşya olduğunun tespiti halinde, bu
eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası verilir, eşyaya el konularak mülkiyetinin
kamuya geçirilmesine karar verilir ve eşya 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre
tasfiyeye tabi tutulur.
7734-2
Madde 237 – 1. 35/A ila 35/C madde hükümlerine göre (…)(2) verilen özet beyan veya
özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki kayıtlı miktara göre noksan çıkan
kapların mahrecinden yüklenmemiş veya yanlışlıkla başka yere çıkartılmış veya kaza ve avarya
sonucunda yok olmuş veya çalınmış bulunduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamadığı
takdirde bu noksan kaplara ait eşyadan tarife pozisyonuna veya tarife pozisyonu tespit
edilemiyor ise cinsine ve türüne göre tarifede dahil olduğu faslın en yüksek vergiye tabi pozisyonuna
göre hesaplanacak gümrük vergileri kadar para cezası alınır. (1)(2)
2. 1 inci fıkraya göre ceza belirlenmesi mümkün olamıyorsa, noksan her kap için 241 inci
maddenin 1 inci fıkrasında belirlenen miktarda para cezası alınır.
3. 35/A ila 35/C madde hükümlerine göre (…) (2) verilen özet beyan veya özet beyan olarak
kullanılan ticari veya resmi belgelerdeki kayıtlı miktara göre fazla çıkan kapların yanlışlıkla
mahrecinden fazla olarak yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamadığı
takdirde, söz konusu eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar
verilir, 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur ve eşyanın CIF kıymeti
kadar para cezası alınır. (1)(2)
4. (Değişik: 18/6/2009-5911/61 md.) Dökme gelen eşyada yüzde üçü aşmayacak şekilde
eşya cinsi itibarıyla Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenecek oranlardaki eksiklik ve fazlalıklar için
takibat yapılmaz. Doğalgaz ürünlerinde boru hatları ile taşınarak ithal edilenler hariç bu oran %
4’ü aşmayacak şekilde uygulanır.
5. (Ek: 18/6/2009-5911/61 md.) Eşya miktarının gümrük idaresince tespit edilmediği ve
rejim beyanının belgelerinde kayıtlı miktarlara göre yapıldığı durumlarda, tespit edilen miktar
farklılıkları özet beyan eksiklik veya fazlalığı olarak değerlendirilir. Yapılan özet beyan eksiklik
veya fazlalık takibatı sonucunda miktar farklılığı nedeniyle cezayı gerektirir bir durum ortaya
çıkması halinde, 234 üncü madde hükümleri uygulanmayarak sadece bu madde hükümlerine göre
işlem yapılır. (3)
6. (Değişik: 28/3/2013-6455/14 md.) Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yapan taşıt içerisinde
özet beyan verilmeksizin eşya getirildiğinin gümrük idaresince belirlendiği veya eşyanın
boşaltılmasına izin verilmesinden sonra gümrük idaresine bildirildiği ve bu eşyanın verilmiş olan
özet beyanlardan biri ile ilişkili olmadığının anlaşıldığı hallerde, söz konusu eşya için özet beyan
vermekle yükümlü olan kişinin tespit edilmesi halinde bu kişi, tespit edilememesi halinde ise
eşyayı Türkiye Gümrük Bölgesine getiren kişi tarafından, eşyanın yanlışlıkla mahrecinden fazla
olarak yüklenmiş olduğu gümrük idaresince belirlenecek süre içinde kanıtlanamadığı takdirde,
söz konusu eşyaya el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir ve 177 ila 180
inci madde hükümlerine göre tasfiyeye tabi tutulur. Ayrıca eşyanın CIF kıymeti kadar para cezası
verilir. (3)
7. (Ek: 28/3/2013-6455/14 md.) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen para
cezaları özet beyanı veren kişiden, altıncı fıkrada belirtilen para cezası ise özet beyanı vermekle
yükümlü olduğu tespit edilen kişiden, bu kişinin tespit edilememesi halinde eşyayı Türkiye
Gümrük Bölgesine getiren kişiden alınır.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “42 ila 45 inci madde”
ibaresi “35/A ila 35/C madde” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan
“gümrük vergisi” ibaresi “gümrük vergileri” şeklinde değiştirilmiş, birinci ve üçüncü fıkralarında yer alan
“taşıt araçlarının sahipleri, kaptanları veya acentaları tarafından gümrük idaresine” ibareleri madde metninden
çıkarılmış, üçüncü fıkrasında yer alan “eşyaya el konularak müsadere olunur” ibaresi “eşyaya el
konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir, 177 ila 180 inci madde hükümlerine göre tasfiyeye
tabi tutulur” şeklinde değiştirilmiştir.
(3) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 61 inci maddesiyle beşinci fıkra eklenmiş ve mevcut beşinci fıkra
altıncı fıkra olarak teselsül ettirilmiştir.
7735
Madde 238 – (Değişik: 18/6/2009-5911/62 md.)
1. (Değişik: 28/3/2013-6455/15 md.) 241 inci maddenin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve (m)
bentleri, dördüncü fıkrasının (g) ve (h) bentleri ile beşinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen durumlar
hariç, dâhilde işleme rejimi, gümrük kontrolü altında işleme rejimi ile geçici ithalat rejimine
ilişkin hükümlerin ihlali halinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı, tam muafiyet
suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlar için gümrük vergileri tutarının
dörtte biri oranında para cezası verilir. Ancak, dâhilde işleme rejimi kapsamı ithal eşyasının,
işleme faaliyetindeki hali veya işlem görmüş ürün hali de dahil olmak üzere rejim çerçevesinde
izin verilen yerlerde tespiti halinde, ithal eşyasının gümrük vergileri tutarının iki katı oranında
para cezası verilir. Bu cezanın ödeme süresi içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem
veya kullanıma tabi tutulmaması halinde eşyanın gümrük vergileri tutarında para cezası tahsil
edilir.
2. Birinci fıkraya göre verilen cezalar 241 inci maddenin altıncı fıkrasında belirtilen miktardan
az olamaz.
3. Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri hakkında bu maddenin para cezasına
ilişkin hükümleri ile 241 inci maddenin üçüncü fıkrasının (h), (l) ve (m) bentleri, dördüncü fıkrasının
(g) ve (h) bentleri ile beşinci fıkrasının (b) bendi hükümleri uygulanmaz. Bu durumda, 241
inci maddenin birinci fıkra hükmü uygulanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Usulsüzlüklere İlişkin Cezalar
Madde 239 – 1. İthalat veya ihracat vergilerinden muaf eşyayı 33 üncü madde hükümleri
gereğince belirlenen gümrük kapıları dışında başka yerlerden izinsiz olarak ithal veya ihraç veya
bunlara teşebbüs edenlerle, bu tür eşyayı gümrük işlemlerini yaptırmaksızın yurda sokanlar veya
çıkaranlar ile buna teşebbüs edenlerden, sözkonusu eşyanın ithalata konu olması halinde, CIF
değerinin, ihracata konu olması halinde ise FOB değerinin onda biri oranında para cezası alınır. (1)
2. (Ek: 28/3/2013-6455/16 md.) Gümrük vergileri ödenmek suretiyle ihraç edilebilen eş-
yayı, gümrük işlemlerine tabi tutmaksızın veya gümrük vergileri kısmen veya tamamen ödenmeksizin
Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkaranlara eşyanın gümrük vergilerinin yanı sıra bu vergilerin
iki katı idari para cezası verilir.
Madde 240 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
Madde 241 – 1. (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Bu Kanunda ayrı bir ceza tayin
edilmiş haller saklı kalmak üzere, bu Kanuna ve bu Kanunda tanınan yetkilere dayanılarak
çıkarılan ikincil düzenlemelerle getirilen hükümlere aykırı hareket edenlere söz konusu düzenlemelerde
açıkça öngörülmüş olması kaydıyla altmış TL usulsüzlük cezası uygulanır. (2)
–––––––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkraya “1.” şeklinde fıkra numarası
eklenmiştir.
(2) 14/12/2017 tarihli ve 30270 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 146 seri
numaralı Gümrük Genel Tebliği ile bu fıkrada yer alan usulsüzlük cezasının 1/1/2018 tarihinden itibaren
105,00 TL olarak uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
7736
2. 1 inci fıkrada belirtilen miktar, her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi
Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır, bu hesaplamada 1.000.000
TL’sına kadar olan tutarlar dikkate alınmaz.
3. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın iki katı olarak
uygulanır:
a) 6 ve 7 nci maddelere göre, gümrük idarelerince verilen kararlara dayanak oluşturan
belge ve bilgilerin, ilgili kişiler tarafından yanlış olarak verilmesi,
b) Vergi kaybı doğurmamasına karşın, 24 üncü maddeye göre birbirleriyle ilişkisi bulunan
kişiler arasında bir satış işlemi olması ve bu ilişkinin beyan edilmemesi,
c) Yabancı limanlardan gelen veya Türkiye Gümrük Bölgesinden yabancı limanlara giden
gemilerin geliş ve gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan veya işleten
veya acentası tarafından gümrük idaresine bilgi verilmemesi, (1)
d) 35/A maddesine göre özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari veya resmi
belgenin süresi içinde verilmemesi, (2)
e) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci
maddeye göre verilen süreleri yirmidört saate kadar aşması,
f) Gümrük antrepolarının 93 üncü maddenin 3 üncü fıkrasında belirtilen teknik donanımlarında
noksanlık bulunması,
g) Gümrük antrepo rejimine tabi tutulan eşyanın, antrepolara konuldukları tarihte işleticiler
tarafından kayıtlara geçirilmemesi,
h) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında
işleme rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen süresinin
bitimini takiben bir ay içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerinin bitirilmesi, yeniden ihracı veya
gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
ı) Geçici olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkarılan eşyanın verilen süreyi aştıktan
sonra geri getirilmesi,
j) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, ihraç eşyasının yapılan beyan ve eki belgelere göre miktar veya cinsinde
%10’dan fazla farklılık çıkması,
k) Serbest bölgelerde çalışan veya buralara giren ve çıkan kişilerin bu Kanunla konulmuş
kurallara uymaması,
l) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük
Bölgesine getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben bir ay içerisinde yeniden ihraç edilmesi
veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gidişlerinden en az üç
saat önce sahip veya acentası” ibaresi “gidişlerinde yönetmelikle belirlenecek süreler içerisinde donatan
veya işleten veya acentası” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “42 nci maddeye”
ibaresi “35/A maddesine” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7736-1
m) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında ithal edilen eşyanın
gümrük idaresine bilgi verilmeden, ancak süresi içerisinde Türkiye Gümrük Bölgesinin dışına
çıkarıldığının kabul edilebilir belgelerle kanıtlanması.
4. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın dört katı olarak
uygulanır.
a) Bir kişinin 5 inci madde hükümlerine göre geçerli bir temsil yetkisi olmadığı halde
başka bir kişi adına veya hesabına gümrük idarelerinde iş takip etmesi,
b) 34 üncü maddenin 2 nci fıkrası hükümlerinin aksine, karayolu taşıtlarının gümrük
idaresinin izni olmadan yük veya yolcu alarak yoluna devam etmesi,
c) (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) 45 inci maddenin birinci fıkra hükümlerine aykırı
olarak taşıtlardan eşya boşaltılması, özet beyan veya özet beyan olarak kullanılan ticari ve resmi
belgelerde kayıtlı eşyanın cinsinin yanlış beyan edilmesi veya kapların türleri ile üzerlerinde
kayıtlı numara ve işaretlerin özet beyan kayıtlarına uygun olmaması,
d) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci
maddeye göre verilen süreleri kırksekiz saate kadar aşması,
e) Genel antrepo ve serbest bölgelere getirilen parlayıcı, patlayıcı veya bir arada bulundukları
eşya için tehlikeli olan ya da korunmaları özel düzenek ve yapılara gerek gösteren eşyanın
94 ve 154 üncü madde hükümlerine aykırı olarak genel amaçlı eşya konulan yerlerde depolanması,

f) Gümrük antrepolarında bulunan eşyanın gümrük idarelerinin izni olmaksızın 102 nci
maddede belirtilen elleçlemelere tabi tutulması.
g) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine
getirilen eşyanın verilen sürenin bitimini takiben iki ayı aşmayan sürede yeniden ihraç
edilmesi veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
h) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) Dâhilde işleme rejimi ve gümrük kontrolü altında işleme
rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen eşyanın izin verilen süresinin bitimini
takiben iki ayı aşmayan süre içerisinde rejimin gerektirdiği işlemlerinin bitirilmesi, yeniden ihracı
veya gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması,
ı) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) 11 inci madde hükmüne göre kendilerinden yazılı olarak
bilgi ve belge istenilmesine rağmen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi.
5. (Değişik: 18/6/2009-5911/63 md.) Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde birinci fıkrada
belirtilen miktarın altı katı olarak uygulanır:
a) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci
maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saate kadar aşması,
b) Geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesine getirilen taşıtlara verilen
sürenin bitimini takiben üç ayı aşmayan sürede yeniden ihraç edilmesi veya gümrükçe onaylanmış
bir işlem veya kullanıma tabi tutulması.
6. Usulsüzlük cezası aşağıdaki hallerde 1 inci fıkrada belirtilen miktarın sekiz katı olarak
uygulanır:
a) 34 üncü maddenin 3 üncü fıkrası hükümlerinin aksine, Türkiye Gümrük Bölgesine
giren gemilerin rota değiştirmesi, yolda durması, başka gemilerle temas etmesi, gümrük gözetimi
yapılması için yol kesmemesi veya gümrük idaresi bulunmayan yerlere yanaşması ile yükü bulunmadığı
durumlarda, yük almadığının veya yükünün başka bir limana çıkarıldığının veya avarya
olduğunun kanıtlanamaması,
(1)
b) Taşıt araçlarının 33 üncü ve 91 inci maddede belirtilen önceden belirlenmiş yollar
dışında seyretmesi,
––––––––––––––
(1) 28/3/2013 tarihli ve 6455 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle, bu bentte yer alan “yanaşması” ibaresinden
sonra gelmek üzere “ile yükü bulunmadığı durumlarda, yük almadığının veya yükünün başka bir limana
çıkarıldığının veya avarya olduğunun kanıtlanamaması” ibaresi eklenmiştir.
7736-2
c) Türkiye Gümrük Bölgesinde karayoluyla transit eşya taşıyan taşıt araçlarının 91 inci
maddeye göre verilen süreleri yetmişiki saatten daha fazla bir süre ile aşması.
d) (Ek: 18/6/2009-5911/63 md.) 13 üncü maddede belirtilen belgelerin beş yıl süreyle
saklanmaması.
7. (Ek: 15/2/2018-7099/13 md.) Bu Kanunun 218 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca
Bakanlıkça belirlenen azami bedellere uyulmaması halinde her bir işlem için beş bin Türk
lirası usulsüzlük cezası uygulanır.
ONİKİNCİ KISIM
İtirazlar
Madde 242 – (Değişik: 18/6/2009-5911/64 md.)
1. Yükümlüler kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı
tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri
bir dilekçe ile itiraz edebilir.
2. İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgili kişiye tebliğ edilir.
3. İtiraz dilekçelerinin süresi içinde yanlış makama verilmesi halinde, itiraz süresinde
yapılmış sayılır ve idarece yetkili makama ulaştırılır.
4. İtirazın reddi kararlarına karşı işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulabilir.
Madde 243 – 1. İlgili kişilere 197 nci maddeye göre tebliğ edilen gümrük vergilerinin
hesaplanmasında esas alınan kimyevi tahlil sonuçlarına karşı tebliğden itibaren onbeş gün içinde
gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne yazılı olarak itiraz edilebilir.
2. İtiraz üzerine, birinci tahlilin yapıldığı gümrük laboratuarında görevli olan ve ilk tahlili
yapan kimyager dışındaki iki kimyager tarafından ikinci tahlil yapılır. Yükümlünün talebi halinde,
gümrük idareleri, gümrük kimyageri olmayan bir gözlemci kimyagerin de ikinci tahlilde hazır
bulunmasına izin verirler.
Üç kimyagerden fazla kimyager bulunmayan gümrük laboratuarında yapılan tahlile itiraz
edilmesi halinde, ikinci tahlil enaz iki kimyager bulunan en yakın gümrük idaresine ait laboratuarda
yaptırılır.
(Mülga: 18/6/2009-5911/67 md.)
3. İkinci tahlil sonucu, eşyanın teknik özelliklerinin ve niteliklerinin belirlenmesi yönünden
kesindir.
Madde 244 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.; Yeniden Düzenleme: 13/2/2011-
6111/137 md.)
1. Beyan ile gümrük idaresince yapılan tespit sonucunda belirlenen farklılıklara ilişkin
tebliğ edilen gümrük vergileri alacakları ile bu Kanunda ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen
cezalar hakkında; yükümlü veya ceza muhatabı tarafından, söz konusu eksiklik veya aykırılıkların
kanun hükümlerine yeterince nüfuz edememekten veya kanun hükümlerini yanlış yorumlamaktan
kaynaklandığının veya yargı kararları ile idarenin ihtilaf konusu olayda görüş farklılığının olduğunun
ileri sürülmesi durumunda, idare bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde yükümlüler
veya cezanın muhatabı ile uzlaşabilir. Uzlaşma talebi, tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde,
henüz itiraz başvurusu yapılmamış gümrük vergileri ve cezalar için yapılır. Uzlaşma talebinde
bulunulması halinde, itiraz veya dava açma süresi durur, uzlaşmanın vaki olmaması veya temin
edilememesi halinde süre kaldığı yerden işlemeye başlar, ancak sürenin bitimine üç günden az
kalmış olması halinde süre üç gün uzar. Uzlaşmanın vaki olmaması veya temin edilememesi
halinde yeniden uzlaşma talebinde bulunulamaz.
7736-3
2. (Değişik: 28/3/2013-6455/18 md.) Gümrük vergileri ve cezalarına ilişkin fiilin, 5607
sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yer alan kaçakçılık suçları ile ilişkili olması halinde bu madde
hükmü uygulanmaz.
3. Bu madde kapsamında yapılan uzlaşma talepleri, gümrük uzlaşma komisyonları tarafından
değerlendirilir. Gümrük uzlaşma komisyonlarının kurulması, çalışması ile bu madde kapsamında
yapılacak başvurulara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
4. Gümrük uzlaşma komisyonlarının tutacakları uzlaşma tutanakları kesin olup gereği idarece
derhal yerine getirilir. Yükümlü veya ceza muhatabı; üzerinde uzlaşılan ve tutanakla tespit
olunan hususlar hakkında dava açamaz ve hiçbir mercie şikâyette bulunamaz.
5. Uzlaşma konusu yapılan gümrük vergileri ve cezalar, uzlaşma gerçekleştiği takdirde,
uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenir. Uzlaşılan vergilerin alınması gerektiği
tarihten itibaren uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için 6183 sayılı
Kanun hükümlerine göre belirlenen gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır. Uzlaşmanın
vaki olmaması veya temin edilememesi halinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.
6. Bu madde uyarınca üzerinde uzlaşılan cezalar hakkında 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı
Kabahatler Kanununun 17 nci maddesi uyarınca ayrıca peşin ödeme indiriminden yararlanılamaz.
7. (Ek: 8/8/2011-649-KHK/59 md.) Uzlaşma komisyonlarının başkan ve üyelerine, bu
komisyonlardaki çalışmaları dolayısıyla verilecek ücret Gümrük ve Ticaret Bakanlığının teklifi
üzerine Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.
Madde 245 – (Mülga: 18/6/2009-5911/68 md.)
7736-4
7737
ONÜÇÜNCÜ KISIM
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler, Geçici Maddeler ve Yürürlük
BİRİNCİ BÖLÜM
Yürürlükten Kaldırılan Hükümler
Madde 246 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle;
a) Nisan 1334 tarihli Gümrük Kanununun 113, 117 ve 118 inci maddeleri ile aynı Kanunun
7.6.1926 tarihli ve 906 sayılı Kanunla değiştirilen 112 ve 116 ncı maddeleri,
b) 30.11.1960 tarihli ve 146 sayılı Kanun,
c) 19.7.1972 tarihli ve 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile bu Kanunda değişiklik yapan
25.2.1981 tarihli ve 2419 sayılı 18.4.1983 tarihli ve 2817 sayılı, 22.5.1987 tarihli ve 3375 sayılı,
10.2.1994 tarihli ve 3968 sayılı, 3.4.1997 tarihli ve 4236 sayılı Kanunlar ile, 7.2.1990 tarihli ve
3612 sayılı Kanunun 55 inci maddesi,
d) 30.6.1995 tarihli ve 564 sayılı Kanun Hükmünde Kararname,
e)7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 15 ve 16
ncı maddeleri,
Yürürlükten kaldırılmıştır.
İKİNCİ BÖLÜM
Geçici Maddeler
Geçici Madde 1 – 1.Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye Gümrük Bölgesindeki
gümrük sundurmalarında veya gümrükçe eşya konulmasına izin verilen yerlerde bulunan eşyanın
buralardaki bekleme süreleri ile bunlara ilişkin süre uzatım talepleri hakkında yürürlükten kaldırı-
lan Gümrük Kanunu hükümleri uygulanır.
2. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte genel, özel ve fiktif antrepolarda bulunan eşyanın,
buralardaki bekleme süreleri bu Kanun hükümlerine tabidir.
Geçici Madde 2 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bir eşya hakkında rejim beyanında
bulunulmuş olmakla birlikte, henüz sonuçlandırılamamış gümrük işlemlerinin yürütülmesinde
beyan hak sahibi olarak adlandırılan mükellefin lehine olan hükümler uygulanır.
Beyannamesi tescil edilmiş eşya ile ilgili olarak, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
başlamak üzere kırkbeş gün içinde beyan hak sahiplerinin rejim değişikliği talepleri kabul olunur.
Ancak, bu taleplerin kabulü, alınmış veya alınacak ceza kararlarının uygulanmasını ortadan kaldırmaz.
7738
Geçici Madde 3 – 1.Başka Kanunlarda Gümrük ve Tekel Bakanlığı’na; Gümrük Müsteşarlığının
görev ve yetki alanına giren konularda Maliye ve Gümrük Bakanlığı’na yapılan atıflar
Gümrük Müsteşarlığı’na yapılmış sayılır.
2. Halen yürürlükte bulunan kanunlarda 1615 sayılı Gümrük Kanunu ile sözkonusu Kanunda
değişiklik yapan kanunlara yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış kabul edilir.
Geçici Madde 4 – Yürürlükten kaldırılan Gümrük Kanunu hükümlerine göre tasfiyelik
hale gelmiş eşyanın, ihale ilanının henüz yayınlanmamış veya perakende satışına karar verilmemiş
olması ve beyan sahibinin bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük
idaresine başvurması halinde, bu Kanunun 179 uncu maddesi hükümleri uygulanır. Dış ticaret
tahdidine giren eşyalar için bu madde hükmü uygulanmaz.
Geçici Madde 5 – 1. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komisyoncu
yardımcısı karnesine sahip olanlar, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde Gümrük
Müsteşarlığına müracaat etmeleri halinde, öğrenim şartı hariç olmak üzere 227 nci maddede
belirtilen koşulları taşımaya devam ettiklerinin anlaşılması durumunda, kendilerine Gümrük
Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir. Bu şekilde gümrük müşavir yardımcısı olanlar en az lise
mezunu olmaları halinde, gümrük müşavirliği için açılacak ilk üç sınava girebilirler.
2. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden önce gümrük komisyoncusu karnesine sahip olanlar,Kanunun
yürürlüğe girmesinden itibaren iki yıl içinde Gümrük Müsteşarlığına müracaat etmeleri
halinde, öğrenim şartı hariç olmak üzere 227 nci maddede belirtilen koşulları taşımaya devam
ettiklerinin anlaşılması durumunda, kendilerine Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi verilir.
3. Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte,yürürlükten kaldırılan 1615 sayılı Gümrük Kanununun
167 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrası ile 168 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre
gümrük komisyoncusu veya gümrük komisyoncu yardımcısı olmaya hak kazananların görevlerinden
istifa etmelerini veya emekli olmalarını müteakip,kendilerine bu Kanun hükümlerine göre
gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı izin belgesi verilir.
4. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (d) bendinde belirtilen suçlarla ilgili olarak devam
eden davalar bulunduğu takdirde, 1 inci ve 2 nci fıkralarda yer alan iki yıllık müracaat süresine
bakılmaksızın,her halükarda davanın lehte sonuçlanmasından itibaren bir yıl içinde Müsteşarlığa
müracaat edilmesi gerekir.
Geçici Madde 6 – Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları çıkarılacak bir
kanunla bağlı bulundukları gümrük ve muhafaza başmüdürlüğü görev alanı itibariyle kamu kurumu
niteliğinde meslek kuruluşu şeklinde örgütleninceye kadar aşağıdaki hükümler uygulanır:
1. 1615 sayılı Gümrük Kanunu hükümlerine göre kurulan Gümrük Komisyoncuları Dernekleri
faaliyetlerine devam eder ve sınav açılması ile izin belgeleri verilmesi işlemleri Gümrük
Müsteşarlığınca yürütülür.
a) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavları Müsteşarlıkça belirlenen
usul ve esaslarçerçevesinde her yıl bir kez yapılır.
b) 227 ve 228 inci maddelerde belirtilen koşulları sınavın açıldığı yıl başında sağlamış
olanlar,o yıl açılan gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına müracaat
edebilirler.
7739
c) Gümrük müşavirliği ve gümrük müşavir yardımcılığı sınavlarına en fazla üçer kez
girilebilir.
2. Gümrük müşavirliği veya gümrük müşavir yardımcılığı mesleğin vakar ve onuruna
aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla,görevlerini yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya da
görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı hareketlerde bulunan meslek mensupları hakkında, gümrük
müşavirliği hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi amacıyla, durumun niteliğine ve ağırlık derecesine
göre aşağıda tanımlanan disiplin cezaları verilir.
a) Uyarma: Meslek mensubuna mesleğinin icrasında daha dikkatli davranması gerektiğinin
yazı ile bildirilmesidir.
b) Kınama: Meslek mensubuna görevinde ve davranışında kusurlu sayıldığının yazı ile
bildirilmesidir.
c) Geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma: Mesleki sıfatı saklı kalmak şartıyla altı
aydan az,bir yıldan çok olmamak üzere mesleki faaliyetten alıkoymadır.
d) Meslekten çıkarma: Meslek mensubunun izin belgesinin geri alınarak, bir daha bu
mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.
3. Mesleki kurallara, mesleğin vakar ve onuruna aykırı fiil ve harekette bulunanlarla,
görevin gerektirdiği güveni sarsıcı harekette bulunan meslek mensupları hakkında, ilk defasında
uyarma, tekrarında ise kınamacezası uygulanır.
Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapmayan veya kusurlu olarak yapan ya
da bu Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunan meslek mensupları
için geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.
Sahte belgelere dayanılarak yanlış beyanda bulunulduğunun, ancak bu durumun gümrük
müşavirinin bilgisi dışında olduğunun, bununla birlikte, bir araştırma sonucunda gerçek durumun
öğrenilebileceğinin Gümrük Müsteşarlığı merkez denetim elemanlarınca rapora bağlandığı durumlarda,
ilgili gümrük müşavirine ilk defasında kınama cezası verilir. Bu hususun tekerrür etmesi
halinde geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası uygulanır.
7.1.1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanun hükümlerine
göre kaçakçılık suçundan mahkumiyet kararı kesinleşen meslek mensuplarına, meslekten çıkarma
cezası verilir.
4. Üç yıllık dönem içinde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan
meslek mensubuna, her yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanabilir. Beş yıllık
dönem içinde iki defa mesleki faaliyetten alıkoyma cezası ile cezalandırılmasından sonra bu
cezayı gerektiren fiili yeniden işleyen meslek mensupları hakkında meslekten çıkarma cezası
uygulanır.
Disiplin kurulları bir derece ağır veya bir derece hafif disiplin cezasının uygulanmasına
karar verebilirler. Takibat ve hüküm tesisi, disiplin soruşturması yapılmasına ve disiplin cezası
uygulanmasına engel değildir.
5. Meslek mensubu hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Yetkili
disiplin kurulunun on günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayanlar, savunma
hakkından vazgeçmiş sayılırlar.
Disiplin cezaları kesinleşme tarihinden itibaren uygulanır.
7740
6. Gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcıları, görevleri sırasında veya görevleri
sebebiyle işledikleri suçlardan dolayı fillerinin niteliğine göre Türk Ceza Kanununun Devlet
memurlarına ait hükümleri uyarınca cezalandırılır.
7. Disiplin cezaları bir dava sonucuna bağlı olmaksızın mevzuat hükümlerine aykırılığı
gümrük idarelerince tespit edildiği tarihten itibaren üç yıl süreyle uygulanmadığı takdirde zamanaşımına
uğrar. Mevzuata aykırı işlem ve eylemlerin aynı zamanda bir adli kovuşturma konusu
olması halinde, bu aykırılık için Türk Ceza Kanununda öngörülen zamanaşımı hükümlerine göre
disiplin cezası verilebilir.
8. 2 numaralı bentte belirtilen uyarma ve kınama cezası yetkili gümrük başmüdürü, geçici
olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası Müsteşarlık Merkez Disiplin Kurulu, meslekten çı-
karma cezaları Müsteşarlık Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir.
9. Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri görülen
gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının izin belgeleri gümrük müfettişleri, gümrük
müfettiş yardımcıları, kontrolörler, stajyer kontrolörler ve gümrük ve mahafaza başmüdürleri
tarafından gerek görülmesi halinde tedbir mahiyetinde geçici olarak alınır ve gümrüklerde iş takip
etmelerine izin verilmez. Bu durum, gerekçesiyle birlikte izin belgesinin alınmasını izleyen günde
Müsteşarlığa bildirilir. Bu şekilde izin belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki faaliyetten
alıkoyma cezası verilmesi halinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre verilen cezadan
mahsup edilir. (1)
10. (Ek: 18/6/2009-5911/65 md.) Gümrük müşavir derneklerince, gümrük müşavirlerinin
yapacakları iş ve işlemler karşılığı alacakları asgari ücretleri gösteren ve takvim yılı bazında
belirlenen Asgari Ücret Tarifesi, Müsteşarlıkça uygun görülerek onaylanmak suretiyle uygulamaya
konulur.
–––––––––––––––
(1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun 67 nci maddesiyle; bu bentte yer alan “gümrük müfettişleri,
müfettiş yardımcıları, kontrolörler” ibaresi “gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları, kontrolörler,
stajyer kontrolörler” şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
7740-1
Geçici Madde 7 – (Ek: 12/11/2008-5810/9 md.)
Bu Kanunun 152 nci, birinci fıkrasının (a) bendi hariç olmak üzere 157 nci, 158 inci ve
bölgede faaliyette bulunan işletmelerin ihtiyaçlarıyla sınırlı olarak 185 inci maddelerinin 3218
sayılı Serbest Bölgeler Kanununa aykırı olan hükümleri, Avrupa Birliğine tam üyeliğin gerçekleş-
tiği tarihe kadar uygulanmaz. Ancak 158 inci ve 185 inci madde hükümleri, 4760 sayılı Özel
Tüketim Vergisi Kanunu yönünden uygulanmaya devam olunur.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemler için 4760 sayılı Kanuna göre
tarhiyat yapılmaz, daha önce yapılan tarhiyatlardan vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir.
Tahsil edilmiş tutarlar ret ve iade edilmez.
Geçici Madde 8 – (Ek: 31/10/2012-6358/19 md.)
EXPO 2016 Antalya Ajansının tasfiyesinden sonra ülkede kalanlar hariç olmak üzere;
EXPO 2016 Antalya ile ilgili olarak yurda geçici olarak sokulacak her türlü ürün, mal ve eşya,
gümrük vergisinden müstesnadır.
Geçici Madde 9 – (Ek: 18/1/2017 – 6770/13 md.)
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu Kanunun 235 inci maddesi uyarınca el
konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilen kara ulaşım araçları ile ilgili olarak bu
maddenin yürürlüğe girdiği ayı takip eden altıncı ayın sonuna kadar ilgili gümrük idaresine baş-
vurulması ve taşıtın ilk iktisabında ödenen özel tüketim vergisinin %25’ine tekabül eden tutarın,
başvuru tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili tahsil dairesine ödenmesi halinde, el konularak
mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı kaldırılır ve el konulan araç, sahibine iade edilir. Bu karar
gümrük idaresi tarafından ilgili mahkemeye bildirilir. Tasfiyesi tamamlanmış ulaşım araçları için
bu fıkra kapsamında başvurular kabul edilmez.
Birinci fıkrada belirtilen oran bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce serbest dolaşı-
ma giriş rejimine tabi tutularak ilk iktisabı gerçekleşmiş kara ulaşım araçları ile ilgili olarak, bu
Kanunun 235 inci maddesi kapsamında el konularak mülkiyetin kamuya geçirilmesi kararı verilmesi
gereken fiilin gümrük idaresince tespit edilmesinden önce ve birinci fıkrada belirtilen süre
içinde kendiliğinden bildirilmesi durumunda %15 olarak uygulanır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
ile Maliye Bakanlığı müştereken yetkilidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yürürlük ve Yürütme
Madde 247 – Bu Kanun yayımını izleyen tarihten itibaren üç ay sonra yürürlüğe girer.
Madde 248 – Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
4458 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER
1) 18/6/2009 tarihli ve 5911 sayılı Kanunun Geçici Maddesi:
Geçici Madde 1 – Yetkilendirilmiş yükümlüleri, kolaylaştırılmış emniyet ve güvenlikle
ilgili gümrük kontrollerinden veya Gümrük Kanununun 225 inci maddesinin birinci fıkra hükmü
saklı kalmak üzere gümrük mevzuatının öngördüğü basitleştirilmiş uygulamalardan 5 yıl müddetle
yararlandırmaya Gümrük Müsteşarlığı yetkilidir.
7740-2
4458 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL
EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ
GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren
Kanunun/KHK’nin
veya İptal Eden
Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası
4458 sayılı Kanunun değişen veya iptal edilen
maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
4910 – 1/7/2003
5217 221 ve 222 1/1/2005
5622
178, 242 17/4/2007
221
1/5/2007 tarihihden geçerli
olmak üzere 17/4/2007
5810 Geçici Madde 7 25/11/2008
5911
3, 4, 5, 5/A, 6, 7, 8, 9, 10,10/A, 12, 13, 14,
15,18,19,21, 22, 24, 25, 26, 27, 28, 30, 34, 35/A,
35/B, 35/C, 37, 38, 39, 42, 43, 44, 45, 46, 48,
50, 54, 56 ,57, 59, 60, 61, 63, 65, 66, 69, 70, 72,
74, 76, 77, 79, 81, 84, 85, 86, 88, 92, 93, 94, 95,
97, 100, 106, 107, 109, 110, 111, 115, 116, 117,
119, 121, 123, 124, 125, 141, 145, 151, 152,
153, 155, 158, 159, 160, 161, 165, 165/A,
165/B, 165/C, 165/D, 166, 167, 168, 171, 173,
176, 177, 178, 179, 180, 181, 183, 184, 186,
187, 188, 190, 191, 191/A, 193, 194, 197, 198,
202, 204, 207, 210, 217, 218, 219, 221, 223,
225, 226, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 236,
237, 238, 240, 241, 242, 243, 244, 245, Geçici
Madde 6 ve İşlenemeyen Hüküm
7/10/2009
KHK/640 221, 222
12/6/2011 tarihinde yapılan
milletvekili seçiminden
sonra kurulan ilk Bakanlar
Kurulu üyelerinin atandığı
tarihte
7741
Değiştiren
Kanunun/KHK’nin
veya İptal Eden
Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası
4458 sayılı Kanunun değişen veya iptal
edilen maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
KHK/649 221 17/8/2011
6111 244 31/8/2011
KHK/649 244 31/8/2011
KHK/666 (1)
221 1/1/2012 (1)
222
14/1/2012 tarihinden geçerli
olmak üzere 2/11/2011
6358 Geçici Madde 8 10/11/2012
6455
3, 167, 177, 180, 197, 218/A, 227, 228, 231,
232, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 241, 244
11/4/2013
6462 167 3/5/2013
6495 221 2/8/2013
Anayasa
Mahkemesinin
27/12/2012 tarihli ve
E.: 2011/139, K.:
2012/205 sayılı Kararı
221
10/10/2013 tarihinden
başlayarak dokuz ay sonra
(10/7/2014)
222 10/10/2013
Gümrük ve Ticaret
Bakanlığının 111 Seri
Numaralı Tebliği
241 1/1/2014
6552 218, 218/A 11/9/2014
––––––––––––––––
(1) Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E.: 2011/139, K.: 2012/205 sayılı Kararı ile 666 sayılı
KHK’nin bu maddenin yürürlüğünü düzenleyen 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan
“ …ile 5 inci maddesinin (b), (e) ve (j) fıkraları” ibaresi iptal edilmiştir.
7742

Değiştiren
Kanunun/KHK’nin
veya İptal Eden
Anayasa Mahkemesi
Kararının Numarası
4458 sayılı Kanunun değişen veya iptal
edilen maddeleri
Yürürlüğe Giriş Tarihi
Gümrük ve Ticaret
Bakanlığının 119 Seri
Numaralı Tebliği
241 1/1/2015
Anayasa
Mahkemesinin
22/5/2014 tarihli ve
E.: 2013/104, K.:
2014/96 sayılı Kararı
216 12/12/2014
6770 235, Geçici Madde 9 27/1/2017
7099 218, 241 10/3/2018